III CZ 95/12

PostanowienieIzba Cywilna2013-01-17

Skład orzekający: Anna Kozłowska, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie wstępne sądu pierwszej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego przysługuje skarga kasacyjna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie wstępne sądu pierwszej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego nie przysługuje skarga kasacyjna. Kluczowe jest to, że takie postanowienie nie kończy postępowania w sprawie ani nie rozstrzyga istoty sprawy głównej, jaką jest podział majątku wspólnego małżonków.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie wstępne Sądu Rejonowego dotyczące podziału majątku wspólnego, uznając dwie umowy między małżonkami za ważne. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od tego postanowienia, stwierdzając jej niedopuszczalność. Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 95/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku M. T. przy uczestnictwie E. T. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 lipca 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy M. T., wniesioną od postanowienia z dnia 7 lutego 2012 r, W postanowieniu tym Sąd Okręgowy uchylił postanowienie wstępne Sądu Rejonowego z dnia 24 maja 2011 r., wydane w sprawie o podział majątku wspólnego. W ocenie Sądu Okręgowego, zawarte między uczestnikami postępowania dwie umowy – o zniesienie majątku wspólnego i o podział tego majątku – wbrew stanowisku Sądu Rejonowego – nie mogły być uznane za nieważne. Postanowienie z dnia 7 lutego 2007 r. zapadło w wyniku apelacji wnioskodawców. Sąd Okręgowy przyjął w nim niedopuszczalność skargi kasacyjnej w świetle postanowień art. 5191 § 1 i 2 k.p.c. Zaskarżone skargą postanowienie „nie kończyło postępowania w sprawie”, a ponadto „nie rozstrzygało istoty sprawy, lecz stwierdzało brak przesłanek do zastosowania art. 567 § 2 k.p.c.”. Postanowienie z dnia 4 lipca 2012 r. zostało zaskarżone zażaleniem wnioskodawcy, który – powołując się na naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 5191 § 1 i 2 k.p.c. – domagał się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W sprawie o podział majątku wspólnego małżonków Sąd może wydać także postanowienie wstępne (art. 567 § 3 k.p.c.). W postępowaniu tym mogą pojawić się istotne i sporne zagadnienia mające dla sprawy głównej znaczenie zasadnicze (prejudycjalne) bez potrzeby odsyłania stron na drogę procesu. Postanowienie takie może być wydane wyłącznie przez Sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem wstępnym Sądu pierwszej instancji (z dnia 24 maja 2011 r.) rozstrzygnięto kwestię ważności (skuteczności) dwóch umów o zniesienie współwłasności między wnioskodawcami (małżonkami) i o podział majątku wspólnego (k. 281 akt sprawy). Sąd Okręgowy uznał, że nie istniały podstawy do wydania postanowienia wstępnego i uchylił je postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. Należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 lipca 2012 r., że od wspomnianego postanowienia z dnia 7 lutego 2012 r. nie przysługuje skarga kasacyjna, ponieważ nie kończyło ono 3 postępowania w sprawie i nie rozstrzygało istoty sprawy głównej, obejmującej podział majątku wspólnego małżonków. Skarga jako niedopuszczalna powinna być zatem odrzucona (art. 5191 § 1 i 2 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 1art. 567 § 2 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 567 § 3 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy