III CZP 104/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski. Sędziowie: J. Majorowicz, J. Ignatowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Prokuratury Wojewódzkiej w Rzeszowie przeciwko Zofii Z., Mieczysławowi Z., Jadwidze Z. i Krzysztofowi Z. o uznanie aktów notarialnych za nieważne, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 26 października 1966 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c."Czy jest nieważna umowa zawarta w czasie obowiązywania przepisów ustawy z 25.VI.1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240) a przenosząca własność wydzielonych części nieruchomości położonej w granicach administracyjnych miast w rozumieniu art. 2 tejże ustawy - jeżeli państwowe biuro notarialne, sporządzając tę umowę , nie rozporządzało zezwoleniem władzy administracyjnej na podział tej nieruchomości (art. 5 cyt. ustawy), ale uznało za wystarczający w tym względzie plan sytuacyjny nieruchomości uwidaczniający podział i zaopatrzony w klauzulę, podpisaną przez kierownika referatu geodezyjnego regulacji rolnych wydziału rolnictwa i leśnictwa prezydium powiatowej rady narodowej, co do wpisania tego planu do ewidencji składnicy geodezyjnej na podstawie art. 9 dekretu z 13.VI.1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej (Dz. U. Nr 25, poz. 115) (patrz komunikat w sprawie dokumentów geodezyjnych ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Min. Sprawiedl. z 1964 r., Nr 3, poz. 30)?"uchwalił:Uzasadnienie faktyczneW piśmie Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z dnia 5 czerwca 1964 r. NKG 1-0/3/64, opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Sprawiedliwości z 1964 r. Nr 3, poz. 30 a zwierającym prawidłową wykładnię ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240), bliżej wyjaśniono, że dokumenty planu podziału nieruchomości zaopatrzone w klauzulę o wpisaniu ich do ewidencji składnicy geodezyjnej mogą mieć dwojaki charakter: albo są tylko planami przyszłego ukształtowania ulic, placów i nieruchomości danego miasta (ust. 1 wymienionego pisma), albo też stanowią wyraz dokonanego już przez organy administracyjne podziału poszczególnych nieruchomości na mniejsze działki (ust. 2 wymienionego pisma).Rzecz oczywista, plany pierwszego rodzaju, nawet zaopatrzone w wymienioną klauzulę, nie mogą zastąpić zezwolenia na podział przewidzianego w art. 5 wymienionej ustawy, sam bowiem projekt przyszłego podziału nie jest równoznaczny z orzeczeniem administracyjnym zawierającym takie zezwolenie. Natomiast w wypadku drugim, a więc gdy sam podział jest już dokonany, nie ma przeszkód w podejmowaniu czynności prawnych mających za przedmiot nowo powstałe działki (nieruchomości). W orzeczeniu bowiem o podziale nieruchomości miejskiej na mniejsze działki, dokonanym przez organy administracyjne, mieści się oczywiście także zezwolenie na ich podział.Z powyższym stanowiskiem jest pozornie sprzeczne wyjaśnienie zawarte w pkt. 4 wymienionego wyżej pisma Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. Mianowicie w wyjaśnieniu tym powiedziano, że "nie ma potrzeby (...) okazywania odrębnego pozwolenia na podział nieruchomości w wypadku przedstawienia przez stronę mapy z zamieszczoną na niej klauzulą o ewidencji oraz odpowiednią adnotacją według ustalonych zasad (ust. 1)". W świetle jednak tego, co wyżej powiedziano, powołanie w tym wyjaśnieniu ust. 1 omawianego pisma należy traktować jako zwykłą pomyłkę. Powinien być bowiem w tym miejscu powołany ust. 2 pisma, w którym jest mowa o planach przedstawiających już dokonany podział.Z zasad powyższych należało orzec jak w sentencji.