III CZP 23/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Piasecki.Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys, Z. Świeboda (spr.).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Henryka P. z udziałem Jana P. o rozgraniczenie po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 8 maja 1990 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Sieradzu postanowieniem z dnia 26 lutego 1990 r., sygn. akt I Cz 11/90, do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"czy pobieranie od zażalenia w przypadkach przewidzianych w § 17 ust. 1 rozp. MS z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359) połowy wpisu stałego powoduje utratę przez ten wpis charakteru opłaty w wysokości stałej?"podjął następującą uchwałę:W sprawie wszczętej na skutek wniosku podlegającego opłacie w wysokości stałej nie można odrzucić - bez wezwania o uiszczenie opłaty - wniesionego przez adwokata zażalenia na postanowienie sądu, jeżeli od tego środka zaskarżenia pobiera się ułamkową część wpisu stałego.Uzasadnienie faktyczneW sprawie o rozgraniczenie nieruchomości Sąd Rejonowy odrzucił wniesioną przez adwokata rewizję podlegającą opłacie wpisu stałego. Postanowienie o odrzuceniu rewizji zaskarżył adwokat - pełnomocnik wnioskodawcy zażaleniem, od którego uiścił połowę wpisu dopiero na wezwanie przewodniczącego sądu.Przy rozpoznawaniu zażalenia Sądowi Wojewódzkiemu nasunęło się zagadnienie prawne, ujęte w sentencji uchwały, które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia (art. 391 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.). W uzasadnieniu zagadnienia prawnego Sąd Wojewódzki podniósł, iż istotne jest rozstrzygnięcie, czy należne od zażalenia opłaty sądowe w wysokości połowy wpisu stałego przysługującego od wniosku mają charakter opłaty w wysokości stałej. W razie przyjęcia, że wpis posiada taki charakter, zażalenie podlegałoby odrzuceniu (art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych); uiszczenie bowiem opłaty wskutek błędnego wezwania nie byłoby skuteczne (OSN 1947, z. 2, poz. 43).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 z późn. zm.) stanowi, iż opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 3); wpis zaś jest stosunkowy, stały lub też wpis o określonej dolnej i górnej granicy (art. 29). Ustawa ta upoważniła zarazem Ministra Sprawiedliwości do określenia wysokości wpisów w poszczególnych rodzajach spraw (art. 37). Rozporządzeniem z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359) Minister Sprawiedliwości ustalił m.in. od wniosku w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości wpis stały (§ 22 ust. 1 pkt 2), zaś postanowił, że od zażalenia w tych sprawach będą pobierane opłaty w wysokości połowy wpisu stałego (nie mniej jednak niż 3.000 zł) przysługującego od wniosku (§ 17 ust. 1). W rozporządzeniu tym Minister przewidział również wpis stały od zażaleń na niektóre postanowienia sądu (np. § 4 ust. 1). Jeżeli więc w powołanym rozporządzeniu mowa jest o wpisie stałym, to zarazem określa się jego wysokość, czego brak przy przewidzianym wpisie w postaci ułamkowej części. W ostatnio wymienionym przypadku - dla ustalenia wysokości opłaty sądowej należnej od pisma procesowego (zażalenia) - niezbędne jest przeprowadzenie operacji rachunkowej, a będąca wynikiem jej wielkość nie ma charakteru opłaty w wysokości stałej.W tej sytuacji, jeżeli adwokat wniósł nienależycie opłacone pismo procesowe (zażalenie) podlegające opłacie w postaci ułamkowej części wpisu stałego, niezbędne jest wezwanie go o usunięcie tego braku bez rygorów przewidzianych w art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji uchwały.