III CZP 24/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Majorowicz. Sędziowie SN: W. Bryl, S. Rudnicki (sprawozdawca). SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi na czynności komornika wniesionej przez Jana Z. z udziałem wierzycielki Marii Z. o umowę egzekucji co do samochodu "Żuk" i o zawieszenie egzekucji w sprawie X. Komp. (...), po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 22 lutego 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c:"Czy dopuszczalne jest egzekwowanie alimentów na podstawie nieprawomocnego wyroku, zasądzającego te świadczenia, opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności za okres wniesienia powództwa o rozwód w warunkach, gdy postępowanie w sprawie o alimenty zostało zawieszone na mocy art. 445 § 2 k.p.c. i gdy w obu wymienionych sprawach brak jest postanowień sądu o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych (art. 753 i art. 443 k.p.c.)?"udzielił następującej odpowiedzi:Dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji świadczeń alimentacyjnych zasądzonych nieprawomocnym wyrokiem przed wytoczeniem powództwa o rozwód, należnych za okres od wytoczenia powództwa, jeżeli w sprawie o rozwód nie zostało wydane orzeczenie o zaspokajaniu potrzeb rodziny (art. 445 § 2 k.p.c.). Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 445 § 2 k.p.c. uzależnia w zdaniu drugim wstrzymanie z mocy prawa wykonania nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku świadczeń alimentacyjnych wydanych w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny lub alimenty, wszczętej przed wytoczeniem powództwa o rozwód, od tego, czy w później wszczętej sprawie o rozwód wydane zostało orzeczenie o zaspokojeniu potrzeb rodziny. Cel takiego unormowania jest zupełnie jasny, chodzi bowiem z jednej strony o to, ażeby zbieg obu postępowań nie pozbawił uprawnionego świadczeń przeznaczonych na utrzymanie, a z drugiej strony o to, ażeby nie było możliwości prowadzenia egzekucji na podstawie kilku tytułów wykonawczych. Zapobiega temu tylko stan, w którym pomimo zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny lub alimenty, wszczętej przed wytoczeniem powództwa o rozwód, uprawniony będzie mógł egzekwować świadczenie przeznaczone na jego utrzymanie, należne także za czas po wytoczeniu powództwa o rozwód na podstawie orzeczenia wydanego w poprzedniej sprawie w trybie zabezpieczenia powództwa lub w nieprawomocnym wyroku. Sąd bowiem w sprawie o rozwód może nie orzec w trybie art. 443 k.p.c. w przedmiocie zaspokojenia rodziny. Dopiero wydanie takiego orzeczenia wstrzymuje z mocy samego prawa wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku świadczeń, wydanych w poprzednio wszczętej sprawie, za okres od wytoczenia powództwa o rozwód. Przewidziane w zdaniu pierwszym art. 445 § 2 k.p.c. zawieszenie postępowania w poprzedniej sprawie nie ma wpływu na wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku świadczeń, wydanych w tej sprawie. Wynika to z faktu, że w hipotezie zdania drugiego tego przepisu jedyną przesłanką wstrzymania wykonania nieprawomocnych orzeczeń jest wydanie w sprawie o rozwód orzeczenia o obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny. Z tych wszystkich przyczyn Sąd Najwyższy udzielił na przedstawione mu pytanie odpowiedzi w brzmieniu wymienionym w sentencji niniejszej uchwały.