III CZP 35/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Marmaj. Sędziowie SN: H. Ciepła (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Heleny G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w G. o wydanie lokalu spółdzielczego po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Radomiu postanowieniem z dnia 30 kwietnia 1984 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy skierowanie przez naczelnika miasta osoby do spółdzielni mieszkaniowej w celu przydziału mieszkania spółdzielczego z tzw. puli naczelnika jest wiążące dla tej spółdzielni w zakresie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego typu lokatorskiego, czy też spółdzielnia może narzucić tej osobie prawo do lokalu mieszkalnego własnościowego?"udzielił następującej odpowiedzi:Skierowanie osoby przez terenowy organ administracji państwowej do spółdzielni mieszkaniowej w celu przydziału mieszkania typu lokatorskiego z puli mieszkań pozostających w dyspozycji tego organu jest wiążące dla spółdzielni o tyle, o ile osoba skierowana spełnia warunki do otrzymania tego typu mieszkania.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. zagadnienie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:Powódka wraz z mężem nabyła w lutym 1975 r. prawo wieczystego użytkowania działki gruntu, na której w 1978 r. postawiła budynek mieszkalny w stanie surowym. Ze względu na brak funduszów na kontynuowanie budowy w dniu 6.IV.1981 r. zbyła nieruchomość za 275.000 zł. Posiadając wpłacony do pozwanej Spółdzielni w 1979 r. wkład na mieszkanie typu lokatorskiego, wystąpiła z wnioskiem o przyjęcie jej w poczet członków.Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia 10.XII.1982 r. powódka otrzymała skierowanie do pozwanej Spółdzielni w celu przydziału mieszkania z tzw. puli naczelnika. Pozwana Spółdzielnia mimo to odmówiła przyjęcia powódki w poczet członków i przydzielenia jej lokalu. Po ustaleniu wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 26.V.1983 r., że jest członkiem pozwanej Spółdzielni, powódka wystąpiła z pozwem o przydział mieszkania typu lokatorskiego i żądanie jej zostało uwzględnione.Rozpoznając rewizję pozwanej Spółdzielni, Sąd Wojewódzki powziął wątpliwość, czy wymieniona decyzja naczelnika wiąże organy spółdzielni mieszkaniowej w świetle przepisu § 32 uchwały nr 3 Rady Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 3 marca 1983 r., który stanowił podstawę odmownej decyzji pozwanej Spółdzielni.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zagadnienie dysponowania lokalami spółdzielczymi przez organy administracji państwowej w okresie objętym sporem było unormowane w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 37). Stosownie do przepisu § 4 tego rozporządzenia terenowe organy administracji państwowej mogą kierować osoby wymienione w tym przepisie do spółdzielni budownictwa mieszkaniowego w celu przydzielenia im lokali wybudowanych w ramach przekazanych przez te organy nakładów inwestycyjnych. Prawo dysponowania przez organy administracji państwowej lokalami w budynkach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego nie oznacza bezwzględnego związania spółdzielni mieszkaniowej obowiązkiem przydziału mieszkania. Skierowanie osoby przez terenowy organ administracji państwowej do spółdzielni mieszkaniowej w celu przydziału mieszkania ma jedynie to znaczenie, że osoba ta zwolniona jest z okresu oczekiwania na przyjęcie na członka i przydział lokalu. Spółdzielnia obowiązana jest przyjąć taką osobę na członka oraz przydzielić jej lokal, jeżeli spełnia ona warunki do otrzymania przydziału tego typu mieszkania określone w statucie i innych obowiązujących przepisach.Odmienna wykładnia przepisu § 4 powołanego rozporządzenia, przyjmująca bezwzględne związanie spółdzielni przedmiotowym skierowaniem organu administracji, nie tylko godziłaby w zasady samorządności i samodzielności spółdzielni, ale przede wszystkim byłaby sprzeczna z przepisami art. 205 i art. 213-214 prawa spółdzielczego określającymi zasady przydziału mieszkań i przepisami uchwały nr 3 Rady Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 3 marca 1983 r. w sprawie zasad przyjmowania członków, przydziału i zamiany mieszkań w spółdzielniach mieszkaniowych.Omawiane zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. Przykładowo można wymienić wyrok z dnia 27.VIII.1981 r. I CR 182/81, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że spółdzielnia budownictwa mieszkaniowego ma obowiązek przydzielenia lokalu mieszkalnego, w ramach przekazanych jej przez terenowy organ administracji państwowej nakładów inwestycyjnych, osobie przez ten organ w tym celu do spółdzielni skierowanej z zachowaniem jednak zasad zasiedlania lokali mieszkalnych w domach spółdzielczych (OSNCP z 1982 r., poz. 39).Z tych względów na przedstawione pytanie udzielono odpowiedzi jak w sentencji uchwały.