III CZP 47/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN H. Ciepła.Sędziowie SN: B. Czech (spraw.), T. Żyznowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Danuty C. o stwierdzenie nabycia spadku po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 19 września 1990 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 czerwca 1990 r. sygn. akt I Cz 167/90 do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy wobec treści § 36 pkt 1 i § 65 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 26 października 1989 r. w sprawie określania wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359) istnieje podstawa do ustalenia wpisu ostatecznego w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ww. przepisu i potraktowania pobranego wpisu stałego zgodnie z § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 1982 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 188) jako wpisu tymczasowego?"podjął następującą, uchwałę:Jeżeli obowiązek uiszczenia wpisu stałego z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 26, poz. 188) powstał przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359), zachodzi brak podstaw do ustalenia wpisu ostatecznego na podstawie przepisów ostatnio cytowanego rozporządzenia.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione przez Sąd Wojewódzki zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego.Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wniesiony został 9 grudnia 1989 r. i opłacony wpisem stałym stosownie do § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 26, poz. 188).Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 1990 r. stwierdził nabycie spadku, ustalił wpis ostateczny i nakazał pobrać jego nie uiszczoną część.Sąd Wojewódzki w Białymstoku, rozpoznając zażalenie wnioskodawczyni na orzeczenie o wpisie zawarte w tym postanowieniu, powziął wątpliwość, którą przedstawił w przytoczonym na wstępie pytaniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 26, poz. 188) od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku pobierany był wpis stały w wysokości 500 zł.Natomiast według § 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359) od takiego wniosku określa się wpis tymczasowy, a w konsekwencji ustala się wpis ostateczny (art. 32 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 24, poz. 110, ze zm.). Według zaś § 65 ostatnio wymienionego rozporządzenia w sprawach wszczętych przed dniem jego wejścia w życie określone w nim stawki wpisów stosuje się, jeżeli obowiązek uiszczenia ich powstał po tym dniu. Do zastosowania zatem tego przepisu konieczne jest, aby obowiązek uiszczenia wpisu powstał po jego wejściu w życie. Z taką sytuacją nie mamy zaś do czynienia, gdy obowiązek uiszczenia wpisu stałego z wymienionego § 19 rozporządzenia z dnia 26 lipca 1982 r. powstał wcześniej. Gdyby celem ustawodawcy było potraktowanie wpisu stałego z § 19 rozporządzenia z roku 1982 jako wpisu tymczasowego, to dałby temu wyraz w brzmieniu wymienionego § 65, tego zaś nie uczynił.Z porównania przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że jeżeli obowiązek uiszczenia wpisu stałego z § 19 cytowanego rozporządzenia z dnia 26 lipca 1982 r. powstał przed dniem wejścia w życie powołanego późniejszego rozporządzenia z dnia 26 października 1989 r., zachodzi brak podstaw do ustalenia wpisu ostatecznego.Z wymienionych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.