III CZP 47/91

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anny Z. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "P." w K. o wydanie samochodu po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 12 kwietnia 1991 r. I ACr 88/91 do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy Przedsiębiorstwo Państwowe "P." na żądanie właściciela uprawnionego z gwarancji zobowiązane jest do wymiany samochodu na wolny od wad w trybie § 15 pkt 1 jednolitych warunków gwarancyjnych dotyczących pojazdów samochodowych i sprzętu rolniczego, sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego, stanowiących załącznik do Zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 8 grudnia 1986 r. w sprawie jednolitych warunków gwarancyjnych, dotyczących samochodów osobowych ogólnego przeznaczenia, samochodów specjalistycznych, motocykli oraz maszyn i sprzętu rolniczego sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego (M. P. 1987 r. Nr 2 poz. 11 z dnia 4 lutego 1987 r.), jeżeli wady zostały usunięte w autoryzowanej stacji "P." po upływie 14-dniowego terminu od daty przyjęcia samochodu do naprawy gwarancyjnej, a sprzedawcą nie był "P.", lecz producent samochodu tj. Fabryka Samochodów Małolitrażowych w Bielsku Białej."podjął następującą uchwałę.Uzasadnienie faktycznePrzedmiotem sporu było żądanie wydania przez pozwanego wykonawcę obsługi gwarancyjnej nowego samochodu Fiat 126p w zamian za zwrócony przez powodowego nabywcę samochód tego samego rodzaju, obciążony wadami. Poza zarzutem braku legitymacji biernej pozwany podnosił zarzuty co do zasadności żądania wymiany, twierdząc, że naprawę gwarancyjną wykonał prawidłowo i z niewielką jedynie zwłoką (4 dni), spowodowaną opóźnieniami producenta-gwaranta w dostarczeniu części zamiennych i podzespołów, koniecznych do wykonywania napraw. Producent-gwarant, zawiadomiony o procesie w trybie art. 84 k.p.c. nie przystąpił do sporu.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego, uwzględniającego powództwo pozwany wniósł rewizję.W tym stanie sprawy Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości zagadnienia prawne, a mianowicie: czy na żądanie uprawnionego z gwarancji, zgłoszone w oparciu o § 15 ust. 1 pkt 1 jednolitych warunków gwarancyjnych (zał. do zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z 8 grudnia 1986 r. w sprawie jednolitych warunków gwarancyjnych, dotyczących samochodów osobowych ogólnego przeznaczenia, samochodów specjalistycznych, motocykli oraz maszyn i sprzętu rolniczego sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego (M. P. 1987 r. Nr 2 poz. 11), Przedsiębiorstwo Państwowe "P.", jest zobowiązane do wymiany samochodu na wolny od wad, jeżeli wady samochodu zostały usunięte w jego autoryzowanej stacji po upływie 14-dniowego terminu od daty przyjęcia samochodu do naprawy gwarancyjnej, a sprzedawcą nie był "P.", lecz producent samochodu, tj. Fabryka Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej. W szczególności Sąd Apelacyjny oczekuje na odpowiedź, czy zobowiązany do wymiany jest sprzedawca, tj. FSM w Bielsku-Białej, czy też PP "P." w K., które określa jako "gwaranta".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim sprecyzować należy role, jakie odgrywane są przez wchodzące w grę jednostki w wielopodmiotowym układzie stosunku gwarancji. W szczególności z karty gwarancyjnej wynika ponad wszelką wątpliwość (k. 5 i 13), że FSM w Bielsku-Białej była zarówno gwarantem, jak i sprzedawcą samochodu, zaś PP "P." w K. (zakład usługowy SO Nr 6 w R.) było wykonawcą napraw gwarancyjnych. W tym stanie rzeczy § 15 jednolitych warunków gwarancyjnych dotyczących pojazdów samochodowych i sprzętu rolniczego, sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego, który mówi o obowiązkach sprzedawcy wobec uprawnionego z gwarancji, znajduje zastosowanie do FSM w Bielsku-Białej, a nie do PP "P.". Dopiero w razie, gdyby ustalone zostało, że odpowiedzialność za zaistnienie przesłanki żądania wymiany obciąża zakład obsługi gwarancyjnej (np. zwłoka w wykonaniu naprawy, określona w § 15 ust. 1 pkt 1 jednolitych warunków gwarancyjnych dotyczących pojazdów samochodowych i sprzętu rolniczego, sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego, jest zawiniona przez zakład usługowy), mogłoby to uzasadniać podnoszenie przez sprzedawcę w stosunku do zakładu usługowego, w trybie regresu, roszczeń z tytułu odpowiedzialności odszkodowawczej kontraktowej. W niniejszej jednakże sprawie wydaje się, że ewentualne takie roszczenia byłyby problematyczne w świetle twierdzeń pozwanego, popartych dokumentami (k. 80, 81 i 82), że przyczyną przedłużenia naprawy nie była jego wina, ale brak części zamiennych, do których terminowego dostarczania była zobowiązana właśnie FSM w Bielsku-Białej (§ 4 jednolitych warunków gwarancyjnych dotyczących pojazdów samochodowych i sprzętu rolniczego, sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego oraz postanowienia umowy - k. 78 i 79), jako zarazem producent samochodu i gwarant, który, skoro w wykonaniu swoich obowiązków obsługi gwarancyjnej wyręcza się "P.em", zobowiązany jest zapewnić prawidłowe warunki realizacji świadczeń gwarancyjnych, w szczególności - dostarczać fabrycznie nowe części celem dokonania napraw gwarancyjnych (§ 4 pkt 2 jednolitych warunków gwarancyjnych dotyczących pojazdów samochodowych i sprzętu rolniczego, sprzedawanych przez jednostki uspołecznionego handlu detalicznego oraz § 3 ust. 2 i § 5, ust. 8, lit, a umowy między FSM w Bielsku-Białej a PP "P." w K. - k. 67 i 69).Jak z powyższego wynika, rola, jaką w niniejszej sprawie odgrywał pozwany "P.", zdecydowała o kierunku uchwały Sądu Najwyższego, zawierającej rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego.