III CZP 49/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN R. Czarnecki. Sędziowie SN: Z. Wasilkowska, J. Szachułowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Hanny F. z udziałem Tadeusza B. o stwierdzenie nabycia spadku po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 5 kwietnia 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy pod rządem ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa (Dz. U. Nr 48, poz. 283) posiadanie kwalifikacji rolnych stanowi jedną z przesłanek nabycia przez osobę fizyczną działki leśnej?",postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Wymaganie posiadania przez osobę fizyczną odpowiednich kwalifikacji do dziedziczenia działki leśnej odnosi się tylko do spadków otwartych pod rządem ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa (Dz. U. Nr 48, poz. 283). Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Łodzi stwierdził, że prawa do spadku po Stanisławie B., zmarłym w dniu 13.IX.1939 r., i Helenie B., zmarłej 19.XII.1955 r., nabyli po połowie ich dzieci Tadeusz Jan B. i Hanna Zofia F. z tym zastrzeżeniem, że prawo do dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym o pow. 0,80 ha położonym w R. zachował w całości Tadeusz B. Postanowienie to w części dotyczącej dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym zaskarżyła uczestniczka postępowania, podnosząc, że przedmiotem spadku jest tylko działka leśna i rygory określone w art. 160 k.c. nie mają do niej zastosowania.Na tle tego stanu faktycznego wyłoniły się przed Sądem Wojewódzkim poważne wątpliwości wskazane w pytaniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, miał na uwadze, co następuje:W stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa (Dz. U. Nr 48, poz. 283) powszechnie panował pogląd, że nie są wymagane kwalifikacje rolnicze przy nabywaniu gruntów leśnych, gdyż grunty te nie były uważane za grunty rolne, związane z celami produkcji rolnej.Przepis art. 12 ust. 2 wspomnianej ustawy wprowadził w omawianej kwestii nowe rozwiązanie, stanowiąc między innymi, że do lasów i gruntów leśnych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości i dziedziczenia gospodarstw rolnych. Oznacza to, że ustawodawca zrównał przesłanki nabycia działki leśnej nie wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego z odpowiednimi przesłankami nabycia nieruchomości rolnej.Zgodnie z art. 30 tej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 1974 r., a więc nie działa wstecz. Powyższe rozwiązanie wprowadza zasadę, że przepisy o nabywaniu nieruchomości rolnych mają odpowiednie zastosowanie do nabycia nieruchomości leśnych po dniu 1 stycznia 1974 r.Ponieważ w sprawie niniejszej mamy do czynienia z nabyciem w drodze dziedziczenia działki leśnej stanowiącej przedmiot spadku otwartego przed dniem 1 stycznia 1974 r., prawo do dziedziczenia takiej działki nie jest uzależnione od wymogu posiadania odpowiednich kwalifikacji w rozumieniu art. 160 k.c.Mając powyższe na uwadze, udzielono przytoczonej odpowiedzi.