III CZP 7/14

UchwałaIzba Cywilna2014-05-23

Skład orzekający: Marta Romańska, Dariusz Dończyk, Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. ma miejsce, gdy sprawę cywilną rozstrzygnął jednoosobowo sędzia, który został przeniesiony na inne miejsce służbowe decyzją wydaną w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości przez podsekretarza stanu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego nieważności postępowania z powodu przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe przez podsekretarza stanu. Powodem odmowy było wydanie przez pełny skład Sądu Najwyższego uchwały wyjaśniającej wątpliwości prawne w tym zakresie, która wiąże od chwili jej podjęcia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę. Orzekał sędzia, który został przeniesiony na inne miejsce służbowe decyzją Ministra Sprawiedliwości wydaną przez podsekretarza stanu. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do ważności postępowania i przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. W międzyczasie Sąd Najwyższy wydał uchwałę pełnego składu wyjaśniającą kwestię legalności takich decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedmiocie przedstawionego zagadnienia prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZP 7/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Protokolant Bożena Kowalska w sprawie z powództwa L. sp. z o.o. w N. przeciwko Gminie B. o zapłatę, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2014 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II Ca (…), "Czy w razie rozstrzygnięcia sprawy cywilnej przez sędziego, który orzekał jednoosobowo po wydaniu w stosunku do niego decyzji o przeniesieniu na inne miejsce służbowe w trybie art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz.U. Nr 427 z 2013 roku), podpisanej z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, ma miejsce nieważność postępowania opisana w art. 379 pkt 4 k.p.c.?" odmawia podjęcia uchwały. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w K. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w O. oddalił powództwo L. spółki z o.o. w N. przeciwko Gminie B. o zapłatę kwoty 22.455,61 zł. nienależnego świadczenia. W sprawie tej orzekał sędzia, który w związku z reorganizacją sądów dokonaną rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1121) i z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1223), został przeniesiony z dniem 1 stycznia 2013 r. na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w K. decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 2012 r. wydaną na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. – dalej: „Pr. o u.s.p.”), podpisaną przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Rozpoznając apelację strony powodowej od opisanego na wstępie wyroku, Sąd Okręgowy w L. powziął poważne wątpliwości sformułowane jako zagadnienie prawne w postanowieniu z dnia 6 listopada 2013 r., które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w czasie, gdy ujawniły się rozbieżności w orzecznictwie tego Sądu, w wyniku których mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p., wydanej w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Po podjęciu bowiem uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r. III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135) stwierdzającej, że przewidziane w art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. uprawnienie do przeniesienia sędziego na inne miejsce 3 służbowe przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przekazane innej osobie, w tym sekretarzowi ani podsekretarzowi stanu, zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r. III KK 280/13 (nie publ.) przyjmujący, że Minister Sprawiedliwości może być zastąpiony w realizacji uprawnienia wynikającego z art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Rozbieżności te jednak zostały usunięte, a istniejące wątpliwości jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. BSA-I-4110/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu decyzji na podstawie wskazanych wyżej przepisów o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499), a w związku z funkcją oraz pozycją ustrojową i jurysdykcyjną Sądu Najwyższego, wpływa bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych art. 183 ust.1 Konstytucji i art. 1 pkt 1 Pr. o u.s.p.). W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie przez Sąd Najwyższy – po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia – uchwały pełnego składu tego Sądu wyjaśniającej wątpliwości będące przedmiotem przedstawionego zagadnienia prawnego – uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000r. III CZP 7/00 (OSNCP 2000, nr 12, poz. 221). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym postanowił jak w sentencji. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 75 § 2 pkt 1art. 379 pkt 4 KPCart. 75 § 3art. 390 § 1 KPCart. 61 § 6art. 62art. 183 ust.1art. 1 pkt 1art. 61 § 1§ 2 pkt 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy