III CZP 91/13
UchwałaIzba Cywilna2014-05-14
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Krzysztof Strzelczyk, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział w składzie orzekającym sędziego, którego przeniesienie na inne miejsce służbowe nie zostało dokonane osobiście przez Ministra Sprawiedliwości, oznacza nieważność postępowania z mocy art. 379 pkt 4 k.p.c. i od kiedy taka wykładnia ma zastosowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy. Powodem odmowy było to, że wątpliwości prawne, które legły u podstaw przedstawienia zagadnienia, zostały już jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego podjętej po przedstawieniu zagadnienia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego i wpływa na orzecznictwo sądów powszechnych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok eksmisyjny. Sędzia orzekający w tej sprawie został przeniesiony na inne stanowisko w związku ze zniesieniem sądu rejonowego, a decyzję o przeniesieniu podpisał podsekretarz stanu w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do legalności tego przeniesienia i przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Po przedstawieniu zagadnienia, Sąd Najwyższy podjął uchwałę wyjaśniającą wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZP 91/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc Protokolant Katarzyna Bartczak w sprawie z powództwa J. M. i in. o eksmisję, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2014 r. na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 18 października 2013 r., "1. Czy udział w składzie orzekającym w postępowaniu cywilnym sędziego, którego przeniesienie na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2013.427) nie zostało dokonane osobiście przez Ministra Sprawiedliwości, oznacza nieważność postępowania z mocy art. 379 pkt 4 k.p.c.; 2. w przypadku odpowiedzi twierdzącej - od kiedy wykładnia powyższa ma zastosowanie?" odmawia podjęcia uchwały. UZASADNIENIE
2 Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w M. uwzględnił powództwo J. M. i H. M. o eksmisję pozwanych S. N. i W. N. oraz małoletniego P. N. Wyrok w sprawie wydał sędzia, który w związku ze zniesieniem Sądu Rejonowego w S. z dniem 1 stycznia 2013 r. - decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2012 r., podpisaną przez podsekretarza stanu, na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. - dalej: „Pr. o u.s.p.”), w związku z § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1121) oraz § 3 pkt 8 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1223) – został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w M. Rozpoznając apelację pozwanych od wyroku Sąd Okręgowy w G. powziął poważne wątpliwości, które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia postanowieniem podjętym przez Sąd Okręgowy w dniu 18 października 2013 r., a więc w czasie, gdy - po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135) oraz ujawnieniu się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 16 października 2013 r., III KK 280/13, nie publ.) - mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. wydanych - w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości - przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Zostały one jednak jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-I-4110-4/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu wymienionej decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez
3 sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej na podstawie ustawy, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 499), a siłą autorytetu Sądu Najwyższego oraz jego pozycji ustrojowej i funkcji w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości wpływa także bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 pkt 1 Pr. o u.s.p.). W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia – wyjaśniającej wątpliwości będące podłożem poważnych wątpliwości powziętych przez sąd drugiej instancji przy rozpatrywaniu apelacji (zażalenia) – uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221). Z tych względów postanowiono, jak w sentencji (art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).
Powiązane orzeczenia
- III CZP 108/13 2014-05-14Czy rozpoznanie sprawy przez sędziego przeniesionego na inne miejsce służbowe bez jego zgody, z naruszeniem trybu przewidzianego w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, powoduje nieważność postępowania?
- III CZP 7/14 2014-05-23Czy nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. ma miejsce, gdy sprawę cywilną rozstrzygnął jednoosobowo sędzia, który został przeniesiony na inne miejsce służbowe decyzją wydaną w zastępstwie Ministra Spr…
- III CZP 123/13 2014-05-30Czy decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, podpisana przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, jest zgodna z prawem?
- III CZP 100/13 2014-05-14Czy decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, podpisana przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, jest zgodna z prawem?
- III CZP 105/13 2014-05-14Czy decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, podpisana przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, jest zgodna z prawem?
Powołane przepisy
art. 75 § 3art. 75 § 2 pkt 1art. 379 pkt 4 KPCart. 390 § 1 KPCart. 61 § 6art. 62art. 183 ust. 1art. 1 pkt 1art. 61 § 1§ 3§ 2 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy