III K 1350/57
WyrokIzba Cywilna1958-02-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie wyroku w nieobecności oskarżonego, którego obecność na rozprawie była obowiązkowa, stanowi uchybienie procesowe skutkujące uchylenie wyroku na podstawie art. 378 § 1 lit. c k.p.k.?Ratio decidendi
Ogłoszenie wyroku w nieobecności oskarżonego, który był obecny na całej rozprawie wraz z obrońcą, nie stanowi uchybienia procesowego o wadze uzasadniającej uchylenie wyroku na podstawie art. 378 § 1 lit. c k.p.k. Jest to uchybienie innej rangi, które nie godzi w interesy oskarżonego ani nie mogło wpłynąć na treść wyroku, ponieważ wyrok był już sporządzony i podpisany w chwili ogłoszenia. Zapewnienie prawa do obrony, będące celem art. 378 § 1 lit. c k.p.k., nie zostało naruszone w takich okolicznościach.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki ogłosił wyrok w nieobecności oskarżonego, mimo że jego obecność na rozprawie była obowiązkowa. Oskarżony wraz ze swoim obrońcą był obecny na całej rozprawie. Obrońca oskarżonego podniósł zarzut uchybienia procesowego, twierdząc, że ogłoszenie wyroku w nieobecności oskarżonego powinno skutkować jego uchyleniem na podstawie art. 378 § 1 lit. c k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał zarzut obrony za bezzasadny i nie uchylił zaskarżonego wyroku z powodu ogłoszenia go w nieobecności oskarżonego.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneNasuwa się pytanie, czy ogłoszenie wyroku w nieobecności oskarżonego, którego obecność na rozprawie jest ze względu na rodzaj sprawy obowiązkowa, stanowi - jak to wywodził na rozprawie rewizyjnej obrońca oskarżonego - uchybienie procesowe skutkujące uchylenie wyroku na podstawie art. 378 § 1 lit. "c” k.p.k., czy też uchybienie procesowe innego rodzaju.Art. 378 k.p.k. nakłada na sąd rewizyjny obowiązek uchylenia wyroku z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w rewizji, gdy sąd pierwszej instancji dopuścił się wymienionych w tym przepisie uchybień. Są to uchybienia najcięższe, godzące w podstawowe zasady procesu, przy których wyrok ostać się nie może. Chodzi tu o tak zasadnicze uchybienia procesowe, że ustawa nie wymaga - jak przy innych uchybieniach - wykazania, iż mogły one mieć wpływ na treść wyroku, bo to wynika z istoty tych uchybień i dlatego powodują one konieczność umorzenia postępowania bądź też ponownego rozpoznania sprawy.Tymczasem uchybienie, jakiego dopuścił się Sąd Wojewódzki przez ogłoszenie wyroku wprawdzie w obecności obrońcy ale w nieobecności oskarżonego, który poza tym był wraz ze swoim obrońcą obecny na całej rozprawie, jest uchybieniem zupełnie innej rangi, które w niczym nie godzi w interesy oskarżonego i z istoty swej nie mogło mieć żadnego wpływu na treść wyroku, ponieważ w chwili ogłoszenia go wyrok był już sporządzony na piśmie i podpisany. Z porównania tego uchybienia z uchybieniami wymienionymi w przepisie art. 378 § 1 k.p.k. widoczne jest, że są to uchybienia o zupełnie różnym ciężarze gatunkowym i podciąganie tego uchybienia pod przepis art. 378 k.p.k. byłoby niewłaściwe, nie można bowiem utożsamiać nieobecności oskarżonego w czasie ogłoszenia wyroku z nieobecnością na rozprawie w rozumieniu art. 378 § 1 lit. "c” k.p.k. O ile konieczność ponownego rozpoznania w przypadku uchybień przewidzianych w art. 378 k.p.k. jest oczywista, o tyle ponawianie rozprawy tylko dlatego, że oskarżony nie był na samym ogłoszeniu wyroku, byłoby zbędne, skoro merytoryczne rozpoznanie odbyło się z udziałem oskarżonego i jego obrońcy. W tych warunkach nie zostało więc naruszone prawo oskarżonego do obrony, a przecież zapewnienie realizacji tego prawa jest właśnie celem przepisu art. 378 § 1 lit. "c” k.p.k. Stąd nie można w warunkach danej sprawy - biorąc w wykładni pod uwagę cel przepisu - uznać omawianego uchybienia za uchybienie z art. 378 § 1 lit. "c” k.p.k. Z tych względów zarzut obrony należy uznać za bezzasadny.
Powiązane orzeczenia
- II KK 206/15 2015-07-28Czy naruszenie prawa procesowego, polegające na prowadzeniu rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który został powiadomiony o terminie, ale nie został dopuszczony do udziału w niej na terenie aresztu śledczego, stanowi b…
- VI KZP 15/88 1988-12-22Czy ogłoszenie na rozprawie wyroku podczas nieobecności strony, która nie została zawiadomiona o terminie tej rozprawy, jest prawnie skuteczną czynnością ogłoszenia w rozumieniu art. 370 § 1 k.p.k. i rozpoczyna bieg term…
- V KK 65/18 2018-04-04Czy wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie posiedzenia, narusza jego prawo do obrony?
- VI KO 107/59 1960-01-28Czy niedoprowadzenie oskarżonego z więzienia na rozprawę główną, na której ogłoszono wyrok, stanowi uchybienie skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 378…
- V KK 107/15 2015-05-13Czy rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym bez udziału oskarżonego, którego obecność na rozprawie była obowiązkowa, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, będące bezwzględną przyczyną odwoła…
Powołane przepisy
art. 378 § 1Art. 378 KPKart. 378 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.