III K 438/55
WyrokIzba Cywilna1955-07-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, stwierdzając nieprzeprowadzenie przez sąd pierwszej instancji koniecznych dowodów, może uchylić wyrok i orzec co do istoty sprawy bez uzupełnienia przewodu sądowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji, który stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził koniecznych dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, dopuścił się obrazy przepisów postępowania (art. 388 i 389 § 2 k.p.k.), uchylając wyrok i orzekając co do istoty sprawy bez uzupełnienia przewodu sądowego. Takie uchybienia, mające wpływ na treść wyroku, skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonych wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Puławach skazał Wacława G. za usunięcie rzeczy współlokatora. Sąd Wojewódzki w Lublinie uchylił ten wyrok i uniewinnił oskarżonego. Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu obrazę przepisów postępowania przez orzeczenie co do istoty sprawy bez uzupełnienia przewodu sądowego, mimo stwierdzenia nieprzeprowadzenia przez sąd pierwszej instancji koniecznych dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił oba zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wacława G. osk. z art. 251 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 16 lutego 1955 r. uchylającego wyrok Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 6 grudnia 1954 r., na podstawie art. 394-396, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 6 grudnia 1954 r. oskarżony Wacław G. został skazany na podstawie art. 251 k.k. na karę 3 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat dwóch za to, że wbrew woli współlokatora K. usunął z mieszkania rzeczy stanowiące własność tego ostatniego. Sąd Wojewódzki w dniu 16 lutego 1955 r. wyrok ten uchylił i oskarżonego uniewinnił. Od tych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Generalny Prokurator PRL.Rewizja nadzwyczajna w oparciu o przepis art. 371 pkt 2 k.p.k. zarzuca obrazę przez Sąd Wojewódzki art. 388 § 1 i art. 389 § 2 k.p.k. przez uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy pomimo stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził koniecznych dowodów, niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nie uznając jednocześnie za możliwe uzupełnienie przewodu sądowego w postępowaniu rewizyjnym. Rewizja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 16 lutego 1955 r. oraz wyroku Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 16 grudnia 1954 r. i o przekazanie sprawy temuż Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Wojewódzki, wbrew stanowisku zajętemu przez Sąd pierwszej instancji, przyjął za ustalone, że oskarżony Wacław G. nie przyznał faktu usunięcia z kuchni rzeczy K., a nadto stwierdził, że Sąd Powiatowy poczynił w swym wyroku ustalenia błędne, niezgodne z materiałem dowodowym, ponieważ niedbale podszedł do sprawy, wykazał nieznajomość materiału dowodowego, a w następstwie wydał niesłuszny wyrok skazując Wacława G.Z protokołu jednakże rozprawy w pierwszej instancji wynika, że w wyjaśnieniach swych oskarżony Wacław G. zupełnie wyraźnie przyznał, że skrzynki z rzeczami K., o które właśnie w sprawie chodzi, usunęła z kuchni na strych jego żona. Sąd Powiatowy wszakże nie wykazał inicjatywy w kierunku skontrolowania prawdziwości tej okoliczności i wydał wyrok skazujący Wacława G. bez uzupełnienia przewodu sądowego.Jeżeli Sąd Wojewódzki pomimo stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził koniecznych dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy, uchylił zaskarżony wyrok i orzekł co do istoty sprawy bez uzupełnienia przewodu sądowego, to tym samym dopuścił się obrazy art. 388 i art. 389 § 2 k.p.k. Ponieważ powyższe uchybienia miały wpływ na treść wyroku, zaskarżone wyroki powinny być uchylone, a sprawę należy przekazać Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I K 270/53 1953-10-01Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieprzeprowadzenia istotnych dowodów, może rozpoznać sprawę co do istoty bez przeprowadzenia tych dowodów w postępowaniu rewizyjnym, czy też po…
- I KS 19/23 2023-06-28Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji jest dopuszczalne, gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości z powodu wadliwego…
- V KRN 297/71 1971-08-17Czy naruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd pierwszej instancji, polegające na nieprzeprowadzeniu wszystkich niezbędnych dowodów i nieodczytaniu istotnych zeznań, obliguje sąd drugiej instancji do uchylenia w…
- IV KS 12/21 2021-05-26Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na potrzebie przeprowadzenia na nowo przewodu w całości?
- V KS 10/22 2022-06-29Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji, z powodu stwierdzenia konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, jest uzas…
Powołane przepisy
art. 251 KKart. 394art. 371 pkt 2 KPKart. 388 § 1art. 389 § 2 KPKart. 388§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.