III K 83/62
WyrokIzba Cywilna1962-07-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbycie kary pozbawienia wolności w ramach aresztu tymczasowego stanowi przeszkodę do ubiegania się o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary w postępowaniu rewizyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że odbycie kary pozbawienia wolności w ramach aresztu tymczasowego nie stanowi prawnej przeszkody do ubiegania się o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary w postępowaniu rewizyjnym. Kodeks karny wyłącza stosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary jedynie w przypadkach skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 2 lata lub w przypadku skazania recydywisty. Żądanie zawieszenia wykonania kary, jako zmierzające do jej złagodzenia, jest konsekwencją zarzutu rażącej niewspółmierności kary.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje od wyroków Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze. W części dotyczącej oskarżonego Bolesława Z., skazanego za tolerowanie braku dokumentacji robót budowlanych i niekontrolowanie rachunków, co stworzyło możliwości nadużyć, Sąd Najwyższy rozpatrzył jego rewizję. Bolesław Z. odbył już karę 6 miesięcy więzienia w areszcie tymczasowym i wnosił o zawieszenie wykonania kary. Sąd Najwyższy uznał jego żądanie za zasadne z punktu widzenia formalnego, jednak merytorycznie oddalił je ze względu na wagę czynu i potrzebę prewencji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z dnia 20 listopada 1961 r. w częściach dotyczących skazania Kazimierza Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Utrzymał w mocy tenże wyrok w częściach dotyczących skazania Karola U., Wacława K. i Bolesława Z. Uchylił w całości zaskarżony wyrok z dnia 20 grudnia 1961 r. i wydał nowe rozstrzygnięcie w stosunku do Czesława K. i Karola U., wymierzając im kary więzienia i grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Stępczyński (sprawozdawca).Sędziowie: L. Chmielewski, Z. Kapitaniak.Prokurator: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza Z., Karola U., Wacława K., Bolesława Z. i Czesława K., oskarżonych z art. 236 § 1 k.k. i innych przepisów prawa, po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych i przez prokuratora (co do pierwszych czterech oskarżonych) rewizji od wyroków Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 20 listopada 1961 r. i z dnia 20 grudnia 1961 r., na podstawie art. 375, 385, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.1) uchylił zaskarżony wyrok z dnia 20 listopada 1961 r. w częściach dotyczących skazania Kazimierza Z. i sprawę jego w tych częściach przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania; 2) tenże wyrok z dnia 20 listopada 1961 r. w częściach dotyczących skazania Karola U., Wacława K. i Bolesława Z. utrzymał w mocy; 3) uchylił w całości zaskarżony wyrok z dnia 20 grudnia 1961 r. i uznał Czesława K. za winnego przywłaszczenia jesienią 1957 r. pozostającego pod jego zarządem i nadzorem urządzenia do centralnego ogrzewania, wartości nie przekraczającej kwoty 2.000 zł, na szkodę Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K., a Karola U. uznał za winnego nabycia w tymże czasie i miejscu za kwotę 1.700 zł tegoż urządzenia do centralnego ogrzewania, przy czym Karol U. wiedział, iż Czesław K. urządzenie to zabrał z nieruchomości należącej do władzy gromadzkiej, i za te czyny skazał: Czesława K. z mocy art. 2 § 3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na 6 miesięcy więzienia i dwa tysiące zł grzywny, a Karola U. z mocy art. 4 § 1 tejże ustawy również na 6 miesięcy więzienia i dwa tysiące grzywny, przy czym w razie niezapłacenia tych grzywien we właściwym terminie zamienił je na więzienie zastępcze, przyjmując jeden dzień więzienia za równoważnik 70 zł grzywny; wykonanie wymierzonej oskarżonemu Czesławowi K. kary 6 miesięcy więzienia zawiesił warunkowo na okres dwóch lat (...).Wyrokiem z dnia 20 listopada 1961 r. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze skazał między innymi z mocy art. 286 § 1 k.k. Bolesława Z. na 6 miesięcy więzienia za to, że jako inspektor nadzoru robót przy szkole nr 4 w Z. tolerował brak księgi obmiaru i dziennika robót i nie sprawdzał rachunków, które wystawiali w związku z tymi robotami Wacław K. i Józef Z., przez co stworzył "możliwości do nadużyć" (...).Od tego wyroku założył między innymi rewizję oskarżony Bolesław Z.Rewizja oskarżonego Bolesława Z., wskazując na dobrą o nim opinię i dotychczasową niekaralność, wnosi o zawieszenie wykonania kary 6 miesięcy więzienia (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził między innymi następujący pogląd prawny:Co do rewizji oskarżonego Bolesława Z.:Bolesław Z. został skazany z mocy art. 286 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy więzienia, którą w całości odbył, przebywając w areszcie tymczasowym. Autor rewizji jest zdania, że okoliczność ta nie może stanowić prawnej przeszkody do ubiegania się o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary. Sąd Najwyższy pogląd ten podziela, gdyż kodeks karny wyłącza stosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary tylko w wypadkach skazania na karę pozbawienia wolności przez okres dłuższy niż 2 lata (art. 61 § 1) oraz w wypadkach skazania recydywisty (art. 61 § 3). Natomiast okoliczność, że oskarżony odbył już karę pozbawienia wolności, przebywając w areszcie tymczasowym, nie stanowi przeszkody do ubiegania się w postępowaniu rewizyjnym o zawieszenie wykonania orzeczonej kary. Żądanie takie, jako zmierzające w oczywisty sposób do złagodzenia kary ze względu na przepis art. 64 k.k., jest konsekwencją zarzutu rażącej niewspółmierności kary, znajdującego oparcie w przepisie art. 371 pkt 4 k.p.k.Jednakże od strony merytorycznej tego zarzutu Sąd Najwyższy stwierdził jego bezzasadność.Instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary wiąże się z przepisem art. 54 k.k., uzupełnionym przez art. 384 pkt 2 k.p.k. w tym sensie, że kara powinna uwzględniać nie tylko okoliczności związane z indywidualnym zachowaniem się sprawcy, ale również wagę czynu i postulaty prewencji ogólnej. Oskarżonemu zostało przypisane przestępstwo polegające na zaniedbaniu obowiązków kontroli nad prawidłowym wydatkowaniem pieniędzy państwowych. Tego rodzaju występujące nagminnie przestępstwa narażają na szwank dobro powszechne i dezorganizują życie społeczne, przy czym szkodliwość ich jest znana powszechnie. Z tych względów nie należy stosować do czynu przypisanego - nawiasem mówiąc, czynu ukaranego najniższą dopuszczalną karą więzienia - przepisu art. 61 k.k. (...).
Powiązane orzeczenia
- II KRn 648/58 1958-05-24Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając rewizję od wyroku sądu pierwszej instancji, powinien naprawić uchybienie tego sądu polegające na niezaliczeniu na poczet orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania, jeśli odmo…
- IV KK 40/08 2008-06-25Czy zaliczenie tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest możliwe bez prawomocnego zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej?
- II KK 15/21 2021-02-24Czy sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności przekraczającej rok, jeśli skazany dopuścił się czynu w warunkach recydywy?
- VI KZP 7/70 1970-04-29Czy dopuszczalne jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, gdy w sprawie stosowany był areszt tymczasowy podlegający zaliczeniu z mocy prawa na poczet tej kary?
- III KK 370/22 2022-11-03Czy sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli nie posiadał wiedzy o tym skazaniu?
Powołane przepisy
art. 236 § 1 KKart. 375art. 2 § 3art. 4 § 1art. 286 § 1 KKart. 61 § 1art. 61 § 3art. 64 KKart. 371 pkt 4 KPKart. 54 KKart. 384 pkt 2 KPKart. 61 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.