II KRn 648/58

WyrokIzba Karna1958-05-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając rewizję od wyroku sądu pierwszej instancji, powinien naprawić uchybienie tego sądu polegające na niezaliczeniu na poczet orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania, jeśli odmowa takiego zaliczenia nie została uzasadniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko sądu wojewódzkiego o braku podstaw rewizyjnych w sytuacji niezaliczenia przez sąd pierwszej instancji okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary, z powodu błędnego przyjęcia, że zaliczenie to może nastąpić w postępowaniu wykonawczym, jest błędne. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary wynika z przepisów prawa i orzecznictwa, a jeśli sąd pierwszej instancji tego nie uczynił i nie uzasadnił odmowy, sąd drugiej instancji powinien naprawić to uchybienie w postępowaniu rewizyjnym.
Stan faktyczny
Oskarżony Kazimierz T. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego na karę 1 miesiąca aresztu. Sąd ten nie zaliczył na poczet orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania, który oskarżony odbył w toku śledztwa, ani nie uzasadnił tej odmowy. Oskarżony wniósł rewizję od tego wyroku. Sąd Wojewódzki pozostawił rewizję bez rozpoznania, uznając, że kwestia zaliczenia aresztu może być rozstrzygnięta w postępowaniu wykonawczym. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu naprawienia uchybienia sądu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza T., oskarżonego z art. 132 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, Wydział VIII Karny w Częstochowie z dnia 29 stycznia 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach, Wydział VIII Karny w Częstochowie, celem rozpoznania rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 7 września 1957 r.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Katowicach w Wydziale VIII Karnym w Częstochowie z dnia 29 stycznia 1958 r. zarzuca powyższemu postanowieniu obrazę art. 376 i 408 k.p.k. przez bezpodstawne pozostawienie bez rozpoznania rewizji oskarżonego Kazimierza T. od wyroku Sądu I instancji na skutek błędnego przyjęcia, że zaliczenie tymczasowego aresztu przed ogłoszeniem wyroku może nastąpić w postępowaniu wykonawczym oraz wynikłą stąd obrazę art. 58 k.k., polegającą na niezaliczeniu na poczet wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach w Wydziale VIII - Karnym w Częstochowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 7 września 1957 r. Kazimierz T. został skazany z mocy art. 132 § 1 k.k. na karę 1 miesiąca aresztu. Pomimo że oskarżony, jak wynika z akt sprawy w toku śledztwa przebywał w areszcie tymczasowym w okresie od dnia 12 lipca do dnia I 9 sierpnia 1957 r., Sąd Powiatowy w Częstochowie nie zaliczył mu tego okresu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, ani nie uzasadnił, dlaczego odmówił tego zaliczenia.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony prosząc Sąd Wojewódzki o naprawienie uchybienia sądu I instancji przez zaliczenie okresu tymczasowego aresztu.Sąd Wojewódzki w Katowicach w Wydziale VIII Karnym w Częstochowie postanowieniem z dnia 29 stycznia 1958 r. pozostawił rewizję bez rozpoznania. W motywach Sąd Wojewódzki podkreślił, że zarzut ten nie może stanowić podstawy rewizji, skoro bowiem zaliczenie aresztu jest regułą, a Sąd Powiatowy nie uzasadnił odmowy zaliczenia aresztu, oczywistym jest, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, że w postępowaniu wykonawczym okres tymczasowego aresztu zostanie zaliczony na poczet orzeczonej kary.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do braku podstaw rewizyjnych i interpretacji art. 408 k.p.k. jest błędne.Z treści bowiem przepisu art. 408 k.p.k. wynika, że w postępowaniu wykonawczym należy zaliczyć na poczet kary okres tymczasowego aresztowania - ale po ogłoszeniu wyroku pierwszej instancji (tzw. areszt międzyinstancyjny), a zatem przepis ten w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania.Sama zasada zamieszczenia w sentencji wyroku orzeczenia o zaliczeniu okresu tymczasowego aresztowania, o ile sąd nie postanowił odmówić zaliczenia, co powinno być w każdym przypadku uzasadnione - jest bezsporna. Obowiązek sądu w tym przedmiocie wynika z treści przepisu art. 58 k.k. i 408 k.p.k., jak również z orzecznictwa Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 25 stycznia 1952 r. OSN 1956 poz. 51, wyrok z dnia 13 kwietnia 1957 r. I K 255/57 Nowe Prawo 1957/7-8).Jeśli zatem sąd I instancji swego obowiązku nie dopełnił, sąd wojewódzki jako rewizyjny winien to uchybienie naprawić orzekając w wyroku zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania, wobec czego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 132 § 1 KKart. 375art. 376art. 58 KKart. 408 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.