III KRn 754/58
WyrokIzba Karna1958-06-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd ma obowiązek zaliczyć na poczet orzeczonej kary okres tymczasowego aresztowania, jeśli nie istnieją okoliczności przemawiające przeciwko takiemu zaliczeniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 58 k.k. nie nakłada bezwzględnego obowiązku zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary, to jednak praktyka sądowa i duch prawa wskazują na zasadę zaliczania tego okresu. Tymczasowe aresztowanie stanowi taką samą dolegliwość jak kara więzienia, ponieważ wiąże się z pozbawieniem wolności. W przypadku braku okoliczności przemawiających przeciwko zaliczeniu, powinno ono nastąpić.Stan faktyczny
Stefan P. został skazany na łączną karę 1 roku więzienia za przestępstwa z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k. W toku postępowania był tymczasowo aresztowany od 19 lipca 1956 r. do 20 sierpnia 1956 r. Sąd pierwszej instancji nie zaliczył tego okresu na poczet orzeczonej kary. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, domagając się zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone wyroki w części dotyczącej kary, zaliczając na jej poczet okres tymczasowego aresztowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Dźbikowski. Sędziowie: J. Majewski (sprawozdawca), M. Stępczyński. Prokurator: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana P, skazanego z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., po rozpoznaniu złożonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Hrubieszowie z dnia 14 września 1956 r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 19 listopada 1956 r., na podstawie art. 394-396, 400, 384 pkt 2 k.p.k. zmienił powyższe wyroki w części dotyczącej kary wymierzonej oskarżonemu Stefanowi P. w ten sposób, że na poczet orzeczonej łącznej kary 1 roku zaliczył oskarżonemu Stefanowi P. okres tymczasowego aresztowania od dnia 19 lipca 1956 r. do 20 sierpnia 1956 r. (…).Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Powiatowego w Hrubieszowie z dnia 14 września 1956 r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 19 listopada 1956 r., w sprawie Stefana P. skazanego z art. 132 § 1 i 133 § 1 zarzuca wyrokom powyższym w części dotyczącej skazania Stefana P. obrazę art. 58 k.k. i w następstwie tego wymierzenie zbyt surowej kary na skutek niezaliczenia na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania i wnosi o zmianę obu wyroków w części dotyczącej wymierzonej oskarżonemu Stefanowi P. kary przez zaliczenie na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 19 lipca 1956 r. do dnia 19 sierpnia 1956 r.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Stefan P. skazany został wymienionym na wstępie wyrokiem na 6 miesięcy więzienia z art. 132 § 1 k.k. i na 9 miesięcy więzienia z art. 133 § 1 k.k., a łącznie na 1 rok więzienia.Jak wynika z akt sprawy, Stefan P. został w toku dochodzenia tymczasowo aresztowany postanowieniem Prokuratora Powiatowego z dnia 19 lipca 1956 r. i przebywał w areszcie do dnia 20 sierpnia 1956 r.Sąd Powiatowy nie zaliczył tego okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary.Wprawdzie przepis art. 58 k.k. nie nakłada na sąd bezwzględnego obowiązku zaliczenia na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania, nie znaczy to jednak, by kwestia ta pozostawiona została całkowicie swobodnej ocenie sądu.Dało temu wyraz orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz ustalona na podstawie tegoż praktyka sądowa stosująca zasadę zaliczenia z reguły okresu pobytu oskarżonego w areszcie tymczasowym, który przecież choć stosowany jest jako środek zapobiegawczy, stanowi w swej istocie taką samą dolegliwość jak kara więzienia orzeczona wyrokiem.I w jednym, i drugim wypadku następuje pozbawienie wolności człowieka i byłoby niezgodne z duchem naszego prawa nieuwzględnienie przy wymiarze kary faktu pobytu oskarżonego w więzieniu na skutek tymczasowego aresztowania, jeżeli nie ma w sprawie takich okoliczności, które by wyraźnie przeciwko zaliczeniu aresztu przemawiały.W sprawie niniejszej brak było tego rodzaju przesłanek, zgodnie więc z ustaloną już praktyką należało oskarżonemu Stefanowi P. zaliczyć na poczet wymierzonej mu kary 1 roku więzienia okres jego pobytu w areszcie tymczasowym.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II K 1033/51 1952-06-13Czy zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary łącznej jest możliwe, nawet jeśli wyrok Sądu Najwyższego w sprawie dotyczącej kary jednostkowej nie przewidywał takiego zaliczenia?
- II KZ 17/61 1961-01-28Czy okres tymczasowego aresztowania podlega zaliczeniu na poczet kary dożywotniego więzienia, jeśli kara ta nie została zamieniona na karę terminową?
- III KRn 210/58 1958-02-15Czy okres tymczasowego aresztowania powinien być zaliczony na poczet orzeczonej kary od daty faktycznego pozbawienia wolności, nawet jeśli postanowienie o areszcie zostało wydane później?
- II KRn 648/58 1958-05-24Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając rewizję od wyroku sądu pierwszej instancji, powinien naprawić uchybienie tego sądu polegające na niezaliczeniu na poczet orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania, jeśli odmo…
- V KZP 26/89 1989-12-21Czy warunkiem zaliczenia na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania odbytego w innej, równocześnie toczącej się sprawie, jest wydanie wyroku uniewinniającego lub umorzenie postępowania obejmując…
Powołane przepisy
art. 132 § 1art. 394art. 58 KKart. 132 § 1 KKart. 133 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.