II K 1033/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Eimer; Sędziowie: A. Dąb (sprawozdawca), J. Majewski; Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Cyryla-Mieczysława C. osk. z art. 1 pkt 2 dekretu z dnia 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 1951 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 1, art. 388 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok z tym zastrzeżeniem, że zaliczył oskarżonemu na poczet wymierzonej mu kary łącznej okres tymczasowego aresztowania.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego, wnosząc o zmianę wyroku przez zaliczenie oskarżonemu na poczet kary orzeczonej wyrokiem łącznym okresu tymczasowego aresztowania, zarzuca, że Sąd Wojewódzki bezzasadnie, z obrazą przepisów art. 31, 35, 39 § 1 i art. 58 k.k., w wyroku łącznym nie zaliczył oskarżonemu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania, zaliczonego oskarżonemu w wyroku Sądu Okręgowego w Jaśle z dnia 6 września 1947 r. wychodząc z błędnego założenia, że orzeczenie kary 15 lat więzienia przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 1951 roku, nie przewidującym zaliczenia aresztu tymczasowego, wyklucza możność zaliczenia aresztu bez obrazy przepisu art. 31 § 1 k.k. Zdaniem rewizji zaliczenie aresztu tymczasowego nie jest sprzeczne z powołanym wyżej przepisem, skoro nie dotyczy ono wysokości wymierzonej kary, a jej wykonania, natomiast gdy niezaliczenie aresztu obraża przepis art. 39 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Stanowisko Sądu Wojewódzkiego pozostaje niewątpliwie w związku z nieaktualnym już dzisiaj poglądem, opierającym się na literalnej interpretacji art. 58 k.k., że kwestia zaliczenia aresztu tymczasowego pozostawiona jest do swobodnego uznania sądu.Sąd Najwyższy już niejednokrotnie w swych orzeczeniach dawał wyraz odmiennemu stanowisku, zgodnie z intencją ustawodawcy Polski Ludowej, który, analogicznie jak w kwestii aresztu "międzyinstancyjnego", przyjął zasadę jego zaliczenia na poczet kary z wyjątkiem tych przypadków, gdy areszt nastąpił z winy oskarżonego. Judykatura więc zagadnienie aresztu tymczasowego przed wydaniem wyroku I instancji postawiła na tej samej płaszczyźnie co zagadnienie aresztu "międzyinstancyjnego", uregulowane przepisem art. 408 k.p.k., przewidującym, że "skazanemu na karę pozbawienia wolności zalicza się na poczet kary okres tymczasowego aresztowania po ogłoszeniu wyroku pierwszej instancji, chyba że sąd rewizyjny postanowi inaczej".Już sam ustawodawca określił w dużej mierze charakter tymczasowego aresztowania umieszczając przepis art. 408 k.p.k. w księdze IX k.p.k., traktującej o postępowaniu wykonawczym.Wobec niewątpliwie identycznego charakteru aresztu tymczasowego przed wydaniem wyroku I instancji i aresztu "międzyinstancyjnego", zagadnienie zaliczenia aresztu przed wydaniem wyroku I instancji pozostaje również w sferze zagadnień postępowania wykonawczego. Dlatego też orzeczenie sądu, zaliczające okres tymczasowego aresztu na poczet orzeczonej kary w istocie nie jest niczym innym jak stwierdzeniem, że w danym przypadku nie zachodzi podstawa do odstąpienia od ogólnej zasady zaliczenia aresztu.W taki sposób oceniając i w niniejszej sprawie zaliczenie aresztu tymczasowego jasne się staje, że pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż kara 15 lat więzienia z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania jest niższa od kary 15 lat więzienia w sprawie, w której aresztu tymczasowego nie zastosowano, jest nie do utrzymania.Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.