I KRN 255/57

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Bernarda W., osk. z art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r., po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od prawomocnych postanowień Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 20 października 1955 r. i z dnia 17 maja 1956 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1)uchylił zaskarżone postanowienia,2)zaliczył oskarżonemu na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania i dotychczas odbytej kary od dnia 5 czerwca 1945 r.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem b. Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 listopada 1947 r. oskarżony Bernard W. skazany został z art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) na karę śmierci za to, że jako żandarm, idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, wystrzałem z pistoletu pozbawił życia Polaka nazwiskiem P., który zbiegł z karnego obozu pracy.Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji oskarżonego - wyrokiem z dnia 7 maja 1948 r. kasację tę oddalił.Obywatel Prezydent Rzeczypospolitej skorzystał z prawa łaski w stosunku do oskarżonego Bernarda W., zamieniając karę śmierci na karę dożywotniego więzienia.Sąd Powiatowy dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 20 października 1955 r. oraz z dnia 17 maja 1956 r. odmówił wnioskowi skazanego o zaliczenie aresztu tymczasowego na poczet kary i ustalił, że początek kary dożywotniego więzienia liczy się od dnia 7 listopada 1947 r. Sąd Powiatowy zaznaczył również, iż karę w niniejszej sprawie wykonuje prokurator, który w razie wątpliwości może zwrócić się do sądu, który orzekał w pierwszej instancji, o wyjaśnienia.Od powyższych prawomocnych postanowień Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy założył rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.Rewizja zarzuca obrazę art. 416 § 1 k.p.k. oraz przepisu art. 58 k.k. przez odmówienie wnioskowi oskarżonego o oznaczenie jako początku kary dożywotniego więzienia dnia 5 czerwca 1945 r.; w konkluzji rewizja wnosi o uchylenie tego postanowienia i oznaczenie jako początku kary dożywotniego więzienia w stosunku do Bernarda W. od dnia 19 kwietnia 1945 r.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego jest zasadna.Zaskarżone postanowienia Sądu Powiatowego są błędne. Skazany na dożywotnie więzienie jest zainteresowany we właściwym oznaczeniu początku kary ze względu na to, iż może być przedterminowo zwolniony po odbyciu 10 lat więzienia (art. 3 ustawy z dnia 31 października 1951 r. Dz. U. z 1951 r. Nr 58, poz. 399).Na tle obecnego orzecznictwa zaliczenie aresztu tymczasowego na poczet kary pozbawienia wolności jest regułą tak, iż w każdym poszczególnym przypadku należy odmówienie zaliczenia aresztu uzasadnić.W danym przypadku nie było przeszkód, by przy oznaczeniu początku kary dożywotniego więzienia odbywanej przez Bernarda. W. nie uwzględnić okresu tymczasowego aresztowania i umożliwić mu podjęcie starań o przedterminowe zwolnienie. Wbrew twierdzeniu Sądu Powiatowego nie tylko prokurator, lecz także skazany ma prawo prosić o wyjaśnienie wątpliwości co do wykonania wyroku na zasadzie art. 416 § 1 k.p.k. Odmówienie tego prawa skazanemu jest sprzeczne z treścią tego przepisu.Ponieważ z akt śledztwa wynika, że Bernard W. został aresztowany dnia 5 czerwca 1945 r., należało mu zaliczyć areszt tymczasowy od tej daty.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.