I KRn 369/54

WyrokIzba Karna1954-03-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres tymczasowego aresztowania podlega zaliczeniu na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyniku aktu łaski, gdy pierwotnie orzeczono karę śmierci?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż orzeczona kara terminowego więzienia jest wynikiem aktu łaski, nie wyłącza możliwości zaliczenia na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania. Niezaliczenie tego okresu prowadziłoby do faktycznego odbywania kary dłuższej niż orzeczona, co jest sprzeczne z przepisami prawa i zasadami słuszności.
Stan faktyczny
Maksymilian K. został skazany na karę śmierci, która następnie została zamieniona na 15 lat więzienia w drodze łaski. Oskarżony przebywał w areszcie tymczasowym od 31 stycznia 1946 r. Sąd Okręgowy odmówił zaliczenia mu okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności, uznając, że decyzja o ułaskawieniu jest ostateczna. Na postanowienie sądu została złożona rewizja nadzwyczajna.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zaliczając na poczet kary piętnastu lat więzienia okres tymczasowego aresztowania od dnia 31 stycznia 1946 r.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Maksymiliana K. osk. z art. 1 i 2 dekretu z dn. 31.VIII.1944 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 5 kwietnia 1949 r. na podstawie art. 375, 384 pkt 2, art. 394-396, art. 400 § 1 i 4 k.p.k. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że na poczet kary piętnastu lat więzienia, zaliczył oskarżonemu Maksymilianowi K. okres tymczasowego aresztowania od dn. 31 stycznia 1946 r.Uzasadnienie faktyczneMaksymilian K. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 października 1948 r. na podstawie art. 1 pkt 1 i 2 dekretu z dnia 31.VIII.1944 r. łącznie na karę śmierci, która to kara zamieniona została decyzją Prezydenta R. P. w drodze łaski na karę 15 lat więzienia.Wobec tego, że oskarżony przebywał w areszcie tymczasowym od dnia 31.I.1946 r., pismem z dnia 16 marca 1949 r. zwrócił się on do Sądu Okręgowego w Świdnicy z prośbą o zaliczenie mu na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania.Postanowieniem z dn. 5 kwietnia 1949 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy odmówił uwzględnienia wniosku skazanego uważając, że "wniosek taki jest prawnie niedopuszczalny, skoro oskarżony Maksymilian K. skazany na karę śmierci został ułaskawiony decyzją Prezydenta R. P. na 15 lat więzienia, która to decyzja jest ostateczną i Sąd nie jest uprawniony do jej zmiany".Od postanowienia tego założył rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.Rewizja nadzwyczajna, oparta na przepisie art. 371 pkt 1 k.p.k. zarzuca zaskarżonemu postanowieniu obrazę art. 58 k.k., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Świdnicy do załatwienia wniosku oskarżonego Maksymiliana K. z dnia 16 marca 1949 r. w trybie art. 416 k.p.k. lub też o orzeczenie w rzeczy samej we własnym zakresie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Fakt, że orzeczona kara terminowego więzienia jest wynikiem aktu łaski, nie wyłącza możliwości zaliczenia na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania, nie zaliczonego przez Sąd ze względu na orzeczoną wyrokiem karę śmierci.Oskarżony Maksymilian K. przebywał w areszcie tymczasowym od dn. 31.I.1946 r., a więc z górą 2 lata od chwili uprawomocnienia się wyroku. Gdyby mu nie zaliczyć tego okresu na poczet kary pozbawienia wolności, na jaką zamieniona została w drodze łaski orzeczona przez Sąd kara śmierci, przebywałby on faktycznie w więzieniu ponad 15 lat, co byłoby sprzeczne z art. 39 k.k. i z zasadami słuszności.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1art. 375art. 394art. 400 § 1art. 1 pkt 1art. 371 pkt 1 KPKart. 58 KKart. 416 KPKart. 39 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.