III KKO 11/01
WyrokIzba Cywilna2001-12-20
Skład orzekający: Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściwym organem do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, w tym ustalenia pracy w warunkach szkodliwych, jest starosta, czy sąd pracy lub powiatowy urząd pracy?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku przedemerytalnego ustala i przyznaje starosta w postępowaniu administracyjnym. W ramach tego postępowania starosta dokonuje oceny, czy wnioskodawca spełnia wymagania prawne, w tym dotyczące pracy w szczególnych warunkach. Powiatowy urząd pracy jest właściwy do wypłaty zasiłku, a nie do jego ustalania i przyznawania. W przypadku wątpliwości co do właściwości, organ administracyjny powinien przekazać sprawę właściwemu organowi.Stan faktyczny
Czesław C. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego przyznania zasiłku przedemerytalnego. Spór dotyczył ustalenia, czy właściwym organem do wydania zaświadczenia o pracy w warunkach szkodliwych jest Sąd Rejonowy-Sąd Pracy, Powiatowy Urząd Pracy, czy Starosta. Sąd Rejonowy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Powiatowego Urzędu Pracy, który z kolei uznał się za niewłaściwy. Wnioskodawca domagał się ustalenia pracy w warunkach szkodliwych w celu uzyskania zasiłku przedemerytalnego.Rozstrzygnięcie
Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym uznało, że właściwym dla rozstrzygnięcia wniosku Czesława C. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego jest Starosta K.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 20 grudnia 2001 r. III KKO 11/01 Prawo do zasiłku przedemerytalnego ustala i przyznaje starosta (art. 37o ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezro-bociu, jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w wyniku postępo-wania administracyjnego wszczętego na wniosek zainteresowanej osoby (art. 37l ust. 1 tej ustawy), w ramach którego - na podstawie przedłożonej dokumen-tacji - organ ten dokonuje także oceny, czy wnioskodawca spełnia przewidziane prawem wymagania warunkujące przyznanie takiego zasiłku (art. 37j ust. 1 pkt 2 oraz art. 37j ust. 1a tej ustawy). Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości Janina Dąbrowiecka, przedstawiciel Ministra Pracy i Polityki Społecznej Ewa Gałuszyńska. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym po rozpoznaniu na roz-prawie w dniu 20 grudnia 2001 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Czesła-wa C. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego o właściwość między Powiatowym Urzędem Pracy w K. a Sądem Rejonowym-Sądem Pracy w K. w przedmiocie wyda-nia zaświadczenia o pracy w warunkach szkodliwych p o s t a n o w i ł: u z n a ć, że właściwym dla rozstrzygnięcia wniosku Czesława C. o przyzna-nie zasiłku przedemerytalnego jest Starosta K. (art. 37o w związku z art. 37j ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez-robociu - jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). U z a s a d n i e n i e Czesław C. zwrócił się do Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyż-szym pismem z dnia 18 października 2001 r. (data wpływu: 23 października 2001 r.)
2 z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego w sprawie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że w okresie od dnia 17 maja 1971 r. do dnia 28 kwietnia 1987 r. pracował on jako dekarz-blacharz w warunkach szkodliwych w nie istniejącym już obecnie Przedsiębiorstwie Budownictwa Komunalnego w K. Do swego wniosku zainteresowany załączył: Po pierwsze - postanowienie Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w K. z dnia 21 września 2001 r. [...], w którym Sąd ten postanowił „stwierdzić swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazać ją do rozpoznania Powiatowemu Urzędowi Pracy w K.”, przy czym równocześnie w uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził w szczególności, że: „Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 3. 11. 1994 r., I PZP 45794, OSNAPiUS 1995 nr 6, poz. 74, pracownikowi nie przysługuje roszczenie przeciwko zakładowi pracy o ustalenie wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach w celu uzyskania zasiłku dla bezrobotnych do czasu nabycia prawa do emerytury.” „Przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego dla bezrobotnych można dochodzić w trybie administracyjnym przed PUP na podstawie zgłoszonych dowodów, nie wyłączając dowodów z zeznań świadków. Urząd Pracy dokona samo-dzielnej oceny pracy wykonywanej przez powoda w Przedsiębiorstwie Budownictwa Komunalnego w K. W przypadku odmownej decyzji Urzędu Pracy, osobie ubiegają-cej się o zasiłek służy prawo odwołania się w drodze postępowania administracyjne-go”. Po drugie - pismo Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 10 października 2001 r. [...], podpisane przez zastępcę kierownika tego Urzędu, w którym „Powiatowy Urząd Pracy w Kościerzynie informuje, że jest niewłaściwy do rozpatrzenia tej sprawy. Zgodnie z art. 37j ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach uwzględniane są po przedło-żeniu odpowiedniego świadectwa wystawionego przez zakład pracy, bądź na pod-stawie prawomocnego orzeczenia sądu”. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym zważyło, co następuje: Art. 37o. ust. 1 ustawy z dnia 14. 12. 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi wyraźnie, że: „Prawo do zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych ustala i przyznaje starosta, a wypłaca je powiatowy urząd pracy”.
3 Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie ustalenie tego, czy wnioskodawca - Cze-sław C. spełnia określone w art. 37j. ust. 1 pkt. 2 oraz art. 37j. ust. 1a. ustawy o za-trudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymagania prawne, które uzasadniają przy-znanie mu zasiłku emerytalnego, w tym także ustalenie, czy spełnia on wymaganie dotyczące „co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytal-nych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze”, należy do Starosty K. w postępowaniu wszczętym na wniosek zainteresowanego (art. 37l. ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), „po przedłoże-niu odpowiedniej dokumentacji”. Nota bene, w rozpoznawanej sprawie, stosownie do dyspozycji art. 65 § 1 KPA, Powiatowy Urząd Pracy w Kościerzynie, do którego zwrócił się wnioskodawca o załatwienie przedstawionej sprawy, obowiązany był niezwłocznie przekazać wnio-sek zainteresowanego - Czesława C. celem jego załatwienia do Starosty K. i równo-cześnie miał obowiązek zawiadomić o tym wnioskodawcę. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyż-szym na podstawie art. 190 § 1 KPA orzekło jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III KKO 14/01 2002-02-06Czy były pracownik może dochodzić przed sądem pracy ustalenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach w celu uzyskania zasiłku przedemerytalnego, gdy nie posiada odpowiedniego świadectwa pracy?
- II UK 41/16 2017-03-30Czy prawomocna decyzja administracyjna przyznająca prawo do zasiłku przedemerytalnego, której przesłanką był wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, ma charakter prejudykatu wiążącego dla sądu…
- III USKP 67/21 2021-10-28Czy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z tytułu zakończenia działalności gospodarczej, a następnie podjęła zatrudnienie, które ustało z przyczyn doty…
- II UK 15/17 2017-11-30Czy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego?
- I UK 344/14 2015-03-24Czy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, wymagany do przyznania świadczenia przedemerytalnego, musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, czy też można doliczyć okr…
Powołane przepisy
art. 37o ust. 1art. 37l ust. 1art. 37j ust. 1art. 37oart. 37jart. 37lart. 65 § 1 KPart. 190 § 1 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy