III KKO 8/02

Postanowienie z dnia 13 grudnia 2002 r. III KKO 8/02 Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości Małgorzata Kosicka, przedstawiciel Ministra Edukacji Narodowej Teresa Budryk. Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym po rozpoznaniu na roz-prawie w dniu 13 grudnia 2002 r. sprawy z wniosku Jacka B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Ministrem Edukacji Narodowej a Sądem Okręgowym we Wro-cławiu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych. o d d a l i ł wniosek. U z a s a d n i e n i e Jacek B. wniósł na podstawie art. 192 § 1 pkt 2 KPA o rozstrzygnięcie przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym negatywnego sporu kompeten-cyjnego pomiędzy organem administracji publicznej a sądem powszechnym w spra-wie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] odmawiającej mu przyznania zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych. W uzasadnieniu swego wniosku wskazał na następujące okoliczności: Po pierwsze, wskazał na postanowienie z dnia 24 września 2001 r. [...] wyda-ne przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 i § 3 KPC i odrzucające pozew Jacka B. skierowany przeciwko Rektorowi Uniwersytetu W., w którym powód domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w przedmiocie opłaty za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/1998 - w danym wypadku decyzji odmawiającej zwolnienia powoda z obowiązku uiszczenia takiej opłaty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy stwierdził w szcze-gólności, że: po pierwsze - roszczenie powoda w niniejszej sprawie nie ma charakte- 2 ru roszczenia ze stosunku pracy, o którym mowa jest w art. 476 § 1 KPC, bowiem powoda ani nie łączył, ani też nie łączy z pozwanym ani stosunek pracy, ani też inny stosunek prawny, do którego z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy; po drugie - odmowa zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a w takim wypadku stronie przysługuje także prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), jednakże dopiero po wyczerpaniu admini-stracyjnego toku instancji, czyli w rozpoznawanej sprawie - po wniesieniu odwołania od decyzji Rektora Uniwersytetu W. do Ministra Edukacji Narodowej (art.17 pkt 3 KPA), co znalazło wyraz także w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Ad-ministracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2000 r. [...] odrzucającym skargę Jacka B. na inne rozstrzygnięcie Rektora Uniwersytetu W. za-warte w skierowanym do powoda piśmie [...]. Po drugie, wskazał na przekazane mu do wiadomości pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2002 r. [...] skierowane do Rektora Uniwersytetu W. - prof. dr hab. Romualda G., w którym Ministerstwo Edukacji Naro-dowej i Sportu poinformowało Rektora Uniwersytetu W. o tym, że „Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział III Karny przysłał do załatwienia według właściwości Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu sprawę p. Jacka B. w przedmiocie stwierdzenia nieważ-ności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17.09.1997 r. [...] dot. zwolnienia z opłat wraz z postanowieniem z dnia 9 października 2001 r.”, wyjaśniając równocze-śnie, iż: „w świetle art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnic-twie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) ustalenie oraz wprowadzenie opłat za zajęcia dydaktyczne traktowane jest jako wewnętrzna sprawa uczelni, mieszcząca się w zakresie jej gospodarki finansowej. Wysokość opłat oraz zwalnianie od nich, to elementy tej gospodarki, za które uczelnia odpowiada jako samodzielny podmiot prawa. Ponadto (...) w świetle art. 31 ustawy o szkolnictwie wyższym, Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu przysługuje prawo nadzoru nad działalnością uczelni, w tym nad uchwałami dotyczącymi gospodarki finansowej uczelni, nie jest jednak uprawniony do ingerowania w rozstrzygnięcia organów uczelni skierowane do stu-dentów w sprawach, w których organy te winny kierować się obowiązującymi przepi-sami oraz możliwościami finansowymi uczelni. Domniemanie kompetencji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w zakresie tych spraw jest nieuprawnione, gdyż nie 3 znajduje ono żadnych podstaw w ustawie”. W konsekwencji, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu uznając, że organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć w tego typu sprawach jest rektor uczelni, na podstawie art. 65 KPA przekazało Rek-torowi Uniwersytetu W. do rozpatrzenia wniosek Jacka B. o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w przedmiocie opłat za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/198. Kolegium Kompetencyjne przy Sadzie Najwyższym zważyło, co następuje: Negatywny spór kompetencyjny ma miejsce w sytuacji, gdy w sprawie za nie-właściwy uznaje się zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd (art. 192 § 1 pkt 2 KPA). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 września 2001 r. [...], wydanym na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 i § 3 KPC, odrzucił pozew Jacka B. skierowany przeciwko Rektorowi Uniwersytetu W., w którym powód domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w przedmiocie opłaty za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/1998 oraz uznał, że w przedmiocie stwierdzenia nieważności wymienionej de-cyzji Rektora Uniwersytetu W. droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedo-puszczalna. Natomiast, w dotyczącym tej samej sprawy piśmie pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2002 r. [...], skierowanym do Rektora Uniwersytetu W. - prof. dr hab. Romualda G., Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu uznało się wprawdzie za niewłaściwe do jej rozpoznania, jednakże nie stwier-dziło, że sprawa ta powinna zostać załatwiona w postępowaniu sądowym, lecz uznało, że - w jego opinii - organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć w tego typu sprawach jest inny organ, a mianowicie rektor uczelni i w konsekwencji, na podstawie art. 65 § 1 KPA, sprawę tę przekazało do załatwienia Rektorowi Uniwer-sytetu W. Oznacza to, że dotychczas w rozpoznawanej sprawie nie została stwier-dzona przez organy administracji publicznej niewłaściwość drogi administracyjnej dla rozpoznania wniosku Jacka B. o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Uniwer-sytetu W. z dnia 17 września 1997 r. [...] w przedmiocie opłat za studia za semestr zimowy w roku akademickim 1997/198. W tej sytuacji, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające rozpoznanie przez Kolegium Kompetencyjne 4 przy Sądzie Najwyższym tzw. negatywnego sporu kompetencyjnego, o którym mowa jest w art. 192 § 1 pkt 2 KPA. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyż-szym na podstawie art. 316 § 1 KPC w związku z art. 195 i art. 190 KPA orzekło jak w sentencji. ========================================