III PRN 103/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski, Sędziowie: S. Rejman (sprawozdawca), K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jana B. przeciwko Zakładom Metalowym w N. o ustalenie ciągłości pracy i zapłatę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 1969 r.,uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Tarnobrzegu z dnia 7.V.1968 r. i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Tarnobrzegu odrzucił pozew Jana B. przeciwko Zakładom Metalowym w N. Z uzasadnienia postanowienia, mylnie nazwanego wyrokiem, wynika, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie rozstrzygnięta (art. 199 § 2 k.p.c.) orzeczeniem miejscowej Komisji Rozjemczej, zatwierdzonym przez Zarząd Główny Związku Zawodowego Metalowców.Rewizję powoda od tego wyroku Sąd Wojewódzki w Rzeszowie oddalił, podzielając stanowisko zajęte przez Sąd I instancji.Minister Sprawiedliwości założył w tej sprawie rewizję nadzwyczajną z wnioskiem o uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna zastała oparta na zarzucie naruszenia art. 199 § 1 pkt 2, 387 i 388 k.p.c. oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wyrażony jest w niej pogląd, że roszczenie będące przedmiotem rozpoznania w sprawie KR 16/58 Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Zakładach Metalowych w N. i roszczenie zgłoszone w sprawie I C 110/68 Sądu Powiatowego w Tarnobrzegu nie jest tożsame w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak słusznie zarzuca skarżący, przepis art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. został rażąco naruszony przez Sąd Powiatowy, a także przez Sąd Wojewódzki, który zamiast uchylić zaskarżony wyrok (art. 388 § 1 k.p.c.), oddalił rewizję (art. 387 k.p.c.). Uchybienie tym przepisom postępowania nastąpiło jednak nie tylko z przyczyn, które zostały przedstawione w rewizji nadzwyczajnej.Odrzucenie pozwu z powołaniem się na powagę rzeczy osądzonej może nastąpić tylko wtedy, gdy o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.). Z powagi rzeczy osądzonej korzysta jedynie wyrok prawomocny (art. 366 k.p.c.). Orzeczenie prawomocne sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych - także inne osoby (art. 365 § 1 k.p.c.).Artykuł zaś 12 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych stanowi, że orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej nie zaskarżone w przewidzianym trybie lub zatwierdzone przez zarząd główny związku zawodowego wiąże strony. Nie wiąże ono jednak sądu i nie ma dla niego powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.W sprawie KR 16/58 Jan B. domagał się ustalenia, że przysługuje mu ciągłość pracy od 1945 r., niezbędna do otrzymania dodatku za wysługę lat, oraz zasądzenia z tego tytułu 5.000 zł.W tym zakresie wniosek jego został oddalony przez miejscową Zakładową Komisję Rozjemczą, której orzeczenie Zarząd Główny Związku Zawodowego Metalowców zatwierdził decyzją z dnia 8.VI.1959 r.W maju 1967 r. Jan B. raz jeszcze zwrócił się do Komisji Rozjemczej z wnioskiem o przyznanie mu dodatku za wysługę lat. Wniosek ten Komisja Rozjemcza pozostawiła bez rozpoznania z tym uzasadnieniem, że roszczenie nie zostało sprecyzowane. Orzeczenie to uchylił jednak Zarząd Główny Związku Zawodowego Metalowców i sprawa w myśl art. 11 ust. 3 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych została skierowana do Sądu Powiatowego. Powód w piśmie procesowym sprecyzował swoje żądanie i domagał się ustalenia, że zachował ciągłość pracy od 1950 r. do 1968 r., oraz zasądzenia z tego tytułu 16.000 zł. Wniosek ten został następnie zmieniony na rozprawie w dniu 8.IV.1968 r., ale w rewizji skarżący ponownie wraca do tego żądania i tylko w tej części zaskarża wyrok.Strony są związane orzeczeniem komisji rozjemczej jedynie w tym zakresie, w jakim dotyczyło ono wysługi lat w dniu 8.VI.1959 r., tj. w dniu ogłoszenia decyzji Zarządu Głównego Związku Zawodowego Metalowców.Gdyby powód w tym zakresie podtrzymywał swoje żądanie, to Sąd Powiatowy, rozpoznając sprawę merytorycznie, powinien powództwo w tej części oddalić. Należy mieć także na uwadze, że - jak na to trafnie wskazano w rewizji nadzwyczajnej - powód od września 1967 r. otrzymuje dodatek do wynagrodzenia za wysługę lat na podstawie zarządzenia nr 159 Min. Przemysłu Ciężkiego z dnia 9.IX.1957 r. w wysokości 20%. Fakt ten wskazuje na to, że przyznano mu ciągłość pracy niezbędną do otrzymania dodatku za wysługę lat co najmniej w zakresie 10 lat.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku (art. 422 § 2 k.p.c.).