I PZ 57/65
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1965-09-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczalność drogi sądowej w zakresie roszczeń pracowniczych, które zostały już rozpoznane przez zakładową komisję rozjemczą, uzasadnia odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie pozwu w części dotyczącej roszczeń pracowniczych, które zostały już rozpoznane przez zakładową komisję rozjemczą, jest uzasadnione ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej. Podkreślono, że orzeczenia zakładowej komisji rozjemczej nie podlegają ogólnej kontroli sądowej i nie mają takich samych skutków procesowych jak wyroki sądowe, co wyklucza stosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. wprost, ale nie uniemożliwia odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.Stan faktyczny
Powód domagał się przywrócenia do pracy i odszkodowania, a także zapłaty za godziny nadliczbowe i premii. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew w części dotyczącej przywrócenia do pracy i odszkodowania, uznając, że sprawa była już rozpoznana przez zakładową komisję rozjemczą. W pozostałej części sprawę przekazał właściwej komisji rozjemczej. Powód wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa W. L. przeciwko Zakładom Przemysłu Barwników "Boruta" w Z. o przywrócenie do pracy i odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dn. 17 marca 1965 r. C 46/65 postanawia:zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym przez powoda postanowieniem Sąd Wojewódzki:1)odrzucił pozew w części dotyczącej żądania przywrócenia powoda do pracy w pozwanym zakładzie pracy oraz zasądzenia na rzecz powoda od pozwanych kwoty 3.500 zł za czas pozostawania bez pracy;2)uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy w części dotyczącej żądania zasądzenia należności za pracę w godzinach nadliczbowych oraz 40% premii regulaminowej i sprawę w tym zakresie przekazał właściwej komisji rozjemczej.W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki stwierdził, że - jak wynika z orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy ZPB "Boruta" w Z. - żądanie powoda o dopuszczenie go do pracy i odszkodowanie za czas pozostawania bez pracy było rozpoznane przez tę Komisję w dniu 26 stycznia 1965 r., w związku z czym pozew w tej części ulega odrzuceniu na mocy art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.Ponadto, wobec tego, że orzekanie w sprawie roszczeń o należność za godziny nadliczbowe i z tytułu 40% kwartalnej premii regulaminowej, zgodnie z treścią art. 1 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych należy do właściwości tych komisji, na mocy art. 463 § 1 k.p.c. należało sprawę w tym zakresie przekazać Zakładowej Komisji Rozjemczej przy ZPB "Boruta" w Z.W zażaleniu na to postanowienie powód żąda jego uchylenia i rozpoznania sprawy przez Sąd Wojewódzki.Zażalenie jest nieuzasadnione.Odrzucenie pozwu w części wyżej określonej jest uzasadnione, ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej w tym zakresie, przy czym jest rzeczą obojętną, czy roszczenie podlegające rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą zostało uwzględnione, czy też nie zostało uwzględnione.Przewidziane w art. 12 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych związanie stron prawomocnym orzeczeniem komisji zakładowej dotyczy nie tylko orzeczenia uwzględniającego roszczenia pracownika, ale także orzeczenia nie uwzględniającego tych roszczeń. Fakt jednak, że żaden z przepisów obowiązującego prawa nie przyznaje takich samych skutków procesowych orzeczeniu zakładowej komisji rozjemczej jak wyrokowi sądowemu, wyłącza przywiązywanie do orzeczeń zakładowych komisji rozjemczych skutków związanych z powagą rzeczy osądzonej. Dlatego też nie można uznać za trafne powołania się Sądu Wojewódzkiego na przepis art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., mówiący o odrzuceniu pozwu z powodu tego, że sprawa o to samo roszczenie została już prawomocnie osądzona. Niezrównanie pod tym względem orzeczeń zakładowej komisji rozjemczej z wyrokami nie może jednak prowadzić do możliwości rozpoznania sprawy przez sąd w zakresie rozstrzygniętym przez zakładową komisję rozjemczą.Ostatecznie zatem postanowienie jest słuszne. Wymaga też podkreślenia w związku z wywodami skarżącego, że orzeczenia zakładowej komisji rozjemczej nie podlegają jakiejś ogólnej kontroli w drodze sądowej.Uzasadnione jest również przekazanie przez Sąd Wojewódzki sprawy dalszych roszczeń (za godziny nadliczbowe i roszczenia z tytułu premii) odpowiedniej zakładowej komisji rozjemczej. Uzasadnia to art. 463 § 1 k.p.c. W sprawie przy tym nie zachodzi możliwość, objęta tym przepisem, a mianowicie możliwość rozpoznania sprawy przez sąd w wypadku, gdy zakładowa komisja rozjemcza uznała się uprzednio za niewłaściwą.Wobec zwolnienia powoda przez Sąd Wojewódzki od kosztów sądowych, bezprzedmiotowe stało się zażalenie w części dotyczącej wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od roszczeń, dla których jest właściwa droga sądowa.
Powiązane orzeczenia
- III CR 804/55 1955-07-10Czy pozew wniesiony do sądu o roszczenie podlegające rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą należy w myśl art. 207 k.p.c. odrzucić, czy też dopuszczalne jest przekazanie sprawy właściwej komisji rozjemczej?
- II CR 264/59 1959-06-22Czy zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, oparty na właściwości komisji rozjemczej, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu rewizyjnym, jeśli nie został zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy?
- 1 CR 1235/58 1959-07-11Czy prawomocne orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej, odmawiające uwzględnienia żądania pracownika z powodu upływu terminu prekluzyjnego, wiąże sąd powszechny?
- IV CR 387/55 1955-03-05Czy w przypadku, gdy sprawa ze stosunku pracy podlega rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą, sąd powinien stosować analogicznie art. 228 § 2 k.p.c. i przekazać sprawę właściwej komisji rozjemczej, czy też powinie…
- III CR 505/55 1956-05-26Czy wniesienie pozwu do sądu przez pracownika, który wcześniej wystąpił z roszczeniem do zakładowej komisji rozjemczej, może być uznane za równoznaczne z żądaniem skierowania sprawy z zakładowej komisji rozjemczej do sąd…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 1art. 463 § 1 KPCart. 12§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.