III CR 804/55
PostanowienieIzba Cywilna1955-07-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozew wniesiony do sądu o roszczenie podlegające rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą należy w myśl art. 207 k.p.c. odrzucić, czy też dopuszczalne jest przekazanie sprawy właściwej komisji rozjemczej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawy wynikające ze stosunku pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych, o ile dotyczą roszczeń pracowników, podlegają rozpoznaniu zakładowych komisji rozjemczych, co wyłącza drogę sądową na mocy art. 2 k.p.c. w związku z art. 1 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych. Niedopuszczalność drogi sądowej powoduje odrzucenie pozwu w każdym stanie postępowania, a przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości przekazania sprawy organom innym niż sądy powszechne.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zasądzenie 6.000 zł od Wytwórni Chemicznej z powodu bezzasadnego rozwiązania umowy o pracę. Sąd Powiatowy odrzucił pozew, uznając sprawę za niedopuszczalną do drogi sądowej i właściwą do rozpoznania przez zakładową komisję rozjemczą. Powód w rewizji kwestionował odrzucenie pozwu, sugerując przekazanie sprawy komisji. Sąd Wojewódzki przekazał zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda od postanowienia Sądu Powiatowego o odrzuceniu pozwu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza K. przeciwko Wytwórni Chemicznej o 6.000 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Powiatowego Wydział Zamiejscowy w Leżajsku z dnia 11 marca 1955 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneTadeusz K. w pozwie, wniesionym w dniu 5 marca 1955 r. do Wydziału Zamiejscowego Łańcuckiego Sądu Powiatowego w Leżajsku, domagał się zasądzenia od Wytwórni Chemicznej 6.000 zł w związku z bezzasadnym, jak twierdził, rozwiązaniem z nim umowy o pracę.Sąd Powiatowy odrzucił pozew ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej, skoro właściwą do rozpoznania sprawy jest zakładowa komisja rozjemcza.W rewizji (błędnie nazwanej zażaleniem) powód wyraża pogląd, że Sąd Powiatowy nie powinien był odrzucać pozwu, a tylko przekazać go właściwej komisji rozjemczej.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie odroczył rozpoznanie rewizji i na mocy art. 388 § 1 k.p.c. przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy pozew wniesiony do sądu o roszczenie podlegające rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą należy w myśl art. 207 k.p.c. odrzucić, czy też dopuszczalne jest przekazanie sprawy właściwej komisji rozjemczej?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejąwszy sprawę na zasadzie art. 388 § 1 k.p.c. do rozpoznania we własnym zakresie, zważył co następuje:Z dniem wejścia w życie (1 maja 1954 r.) dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35) z mocy art. 1 w związku z art. 5 tego dekretu sprawy wynikające ze stosunku pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych, o ile dotyczą roszczeń pracowników, podlegają rozpoznaniu zakładowych komisji rozjemczych z wyjątkami wynikającymi z art. 2 i 3 ust. 2 tego dekretu. Tym samym z mocy art. 2 k.p.c. w związku z art. 1 cytowanego dekretu dla sporów takich droga sądowa jest wyłączona. Niedopuszczalność drogi sądowej powoduje odrzucenie pozwu w każdym stanie postępowania (art. 207 § 1 i 228 § 1 k.p.c.).Art. 228 § 2 względnie art. 207 § 1 zdanie ostatnie k.p.c. nie może mieć zastosowania, skoro przepisy te dotyczą tylko niewłaściwości miejscowej i rzeczowej sądu, a nie przypadku niedopuszczalności drogi sądowej, i nakazują przekazanie sprawy innemu sądowi powszechnemu. Przekazania sprawy innym niż sądy powszechne organom obowiązujący kodeks postępowania cywilnego w ogóle nie zna.Z powyższych wywodów wynika, że wniesiony do sądu pozew w sprawie podlegającej orzecznictwu zakładowych komisji rozjemczych należy odrzucić. Skoro w sprawie niniejszej Sąd Powiatowy tak właśnie postąpił, rewizja skierowana przeciwko postanowieniu o odrzuceniu pozwu podlega oddaleniu.Ujemne dla powoda skutki uchybienia terminów przewidzianych w art. 6 ust. 1 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych na skutek błędnego wytoczenia powództwa przed sądem mogą być ewentualnie usunięte przez właściwą komisję rozjemczą na mocy art. 6 ust. 2 dekretu.
Powiązane orzeczenia
- IV CR 387/55 1955-03-05Czy w przypadku, gdy sprawa ze stosunku pracy podlega rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą, sąd powinien stosować analogicznie art. 228 § 2 k.p.c. i przekazać sprawę właściwej komisji rozjemczej, czy też powinie…
- IV CR 983/55 1955-11-22Czy decyzja przewodniczącego komisji rozjemczej o braku kompetencji komisji rozjemczej do rozpoznania sprawy pracownika jest wiążąca dla sądu powszechnego, który rozpatruje sprawę po odrzuceniu pozwu z powodu niedopuszcz…
- III CO 3/61 1961-08-04Czy w sytuacji, gdy nie istnieje właściwa komisja rozjemcza do rozpoznania sporu ze stosunku pracy, sąd jest właściwy do rozpoznania tej sprawy, nawet jeśli pracownik zgłosił roszczenie w ustawowym terminie?
- I PZ 57/65 1965-09-09Czy niedopuszczalność drogi sądowej w zakresie roszczeń pracowniczych, które zostały już rozpoznane przez zakładową komisję rozjemczą, uzasadnia odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.?
- 1 CR 1235/58 1959-07-11Czy prawomocne orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej, odmawiające uwzględnienia żądania pracownika z powodu upływu terminu prekluzyjnego, wiąże sąd powszechny?
Powołane przepisy
art. 388 § 1 KPCart. 207 KPCart. 1art. 5art. 2art. 2 KPCart. 207 § 1Art. 228 § 2art. 6 ust. 1art. 6 ust. 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.