III PRN 47/67

Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K. przeciwko Henrykowi S. i innym o 19.517,28 zł odszkodowania za niedobór Sąd Powiatowy w K. zarządzeniem z dn. 3.VIII.1965 r. zwrócił zarzuty pozwanego H. S. przeciwko nakazowi zapłaty tegoż Sądu z 11.VI.1965 r., uznając, że pozwany ten nie uiścił w terminie opłat sądowych mimo wezwania Sądu.Postanowieniem z 2.II.1966 r. tenże Sąd odrzucił zażalenie tego pozwanego na zarządzenie o zwrocie zarzutów, też wobec braku opłat.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dn. 6.V.1966 r. (II Cz 92/66) oddalił zażalenie pozwanego H. S. od postanowienia Sądu Powiatowego z 2.II.1966 r. wychodząc z założenia, że wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej z 21.IX.1965 r. zostało pozwanemu doręczone prawidłowo w sposób zastępczy.To ostatnie postanowienie Sądu Wojewódzkiego zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zgłoszoną w dn. 17.V.1967 r. z urzędu, Minister Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz przepisu art. 387 w związku z art. 397 i 135 k.p.c. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Powiatowego w K. z 2.II.1966 r. jako wadliwych.Rewizja nadzwyczajna zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie zarzuca skarżący, że stanowiska zajęte przez oba Sądy uznać należy za błędne.Wezwania do uiszczenia opłat, zarówno od zarzutów (k. 41), jak i od zażalenia na zwrot zarzutów (k. 52, 53 i 54), wysyłane były pozwanemu H. S. na niewłaściwy adres: K. ul. W. Jak wynika z materiału sprawy, pozwany nigdy pod tym adresem nie zamieszkiwał, również w pozwie wskazany był inny adres. Natomiast pod adresem tym mieszkał inny pozwany, a mianowicie L. (k. 32).Pozwany H. S. już w piśmie procesowym, zawierającym zarzuty (k. 34, 37), wskazał swój właściwy adres: K ul. Z., pod którym zresztą wysłano mu też nakaz zapłaty (k. 31).W tych warunkach wysłanie obu wezwań o uiszczenie opłat pod adresem oczywiście niewłaściwym należy uznać za wadliwe i prawnie bezskuteczne (art. 135 k.p.c.), w związku z czym terminy dla uiszczenia opłat sądowych od zarzutów i zażalenia nie rozpoczęły w ogóle biegu.Skoro, jak wskazano wyżej, wezwania były zaadresowane wadliwie, gdyż pozwany nigdy pod adresem ul. W. nie mieszkał, nie mogło też mieć miejsca doręczenie w sposób zastępczy przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c., jak to błędnie przyjmuje Sąd Wojewódzki.Skuteczność bowiem zastępczego doręczenia, o którym mowa w §§ 1 i 2 art. 139 k.p.c., uzależniona jest od podstawowego warunku, jakiemu winno odpowiadać pismo sądowe, a mianowicie, że adres osoby, do której jest skierowane, jest prawidłowy. Przepis ten bowiem zakłada, że adresat mieszka pod wskazanym adresem, a jedynie zachodzi niemożność doręczenia mu pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzednich.Nie mogło też mieć miejsca pozostawienie pism ze skutkiem doręczenia w aktach sądowych, skoro - jak wyżej wskazano - pozwany już w pierwszym piśmie procesowym i w następnych (k. 49 i 65) podawał swój właściwy adres, co jednak wskutek przeoczenia Sądu Powiatowego nie odnosiło skutku.W opisanym stanie faktycznym, gdy termin do uiszczenia opłat zarówno od zarzutów, jak i zażalenia dla pozwanego H. S. w ogóle nie rozpoczął biegu, zwrot jego zarzutów, jak również odrzucenie zażalenia przez Sąd Powiat owy w K. jako nieopłaconych w terminie, a następnie oddalenie zażalenia na to odrzucenie przez Sąd Wojewódzki - wszystko w oparciu o te same błędne założenia - uznać należy za nieprawidłowe i podlegające z mocy art. 422 § 2 k.p.c. uchyleniu, jako naruszające w sposób rażący powołane w rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa. Zarządzenie z 3.VIII.1965 r. o zwrocie zarzutów H. S. narusza nadto przepis art. 16 ust. 1 przepisu o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.Zaskarżone orzeczenia należało uchylić pomimo upływu 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Wojewódzkiego, trafnie bowiem podkreślono w rewizji nadzwyczajnej, że wydanie ich stało się równoznaczne z pozbawieniem strony możności obrony swych praw, co narusza też interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej związany z ochroną praworządności.Wobec uchylenia zaskarżonych orzeczeń, zajdzie potrzeba prawidłowego wezwania pozwanego H. S. do uiszczenia opłat od jego pisma zawierającego zarzuty.