III PRN 64/69
WyrokIzba Cywilna1969-10-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który przerobił dokument wewnętrzny pracodawcy, dopuszczając się tym samym czynu stanowiącego przestępstwo, może dochodzić przywrócenia do pracy i zapłaty za czas pozostawania bez pracy, jeśli jego zwolnienie nastąpiło ustnie, a pracodawca powołuje się na nadużycie prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli zwolnienie pracownika nastąpiło z naruszeniem formy wymaganej przez prawo, pracownik nie może dochodzić przywrócenia do pracy i zapłaty za czas pozostawania bez pracy, jeśli jego zachowanie stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i jednocześnie stanowiło przestępstwo. W takiej sytuacji dochodzenie roszczeń przez pracownika stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). Sąd podkreślił, że okoliczności osobiste pracownika (np. ciąża) nie mogą usprawiedliwiać takiego postępowania, jeśli jest ono rażąco naganne i stanowi przestępstwo.Stan faktyczny
Powódka, zatrudniona jako kelnerka, została zwolniona z pracy ze skutkiem natychmiastowym za przerobienie dokumentu wewnętrznego (bloczka na potrawy) w celu uzyskania dodatkowej porcji jedzenia. Sąd Powiatowy oddalił jej powództwo o przywrócenie do pracy i zapłatę. Sąd Wojewódzki oddalił rewizję powódki, uznając, że jej postępowanie stanowiło przestępstwo i uzasadniało oddalenie powództwa na podstawie art. 5 k.c. (nadużycie prawa), mimo ustnego charakteru zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Generalnego Prokuratora, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Rejman.Sędziowie SN: W. Formański, A. Filcek (sprawozdawca).Uzasadnienie faktycznePowódka Teresa W. wniosła o przywrócenie jej do pracy w Zakładach Gastronomicznych w Z. oraz o zapłatę za czas pozostawania bez pracy.Sąd Powiatowy w Z. powództwo oddalił i ustalił, że powódka zatrudniona w pozwanych zakładach jako kelnerka została zwolniona z pracy ze skutkiem natychmiastowym za to, że we wrześniu 1967 r. na bloczku, na podstawie którego wydawano kelnerkom z kuchni potrawy, przerobiła cyfrę "2" na "1", gdy zaś personel kuchenny zauważył tę przeróbkę, powódka oświadczyła, że jeden kotlet wzięła do zjedzenia dla siebie.Sąd Wojewódzki w K. oddalił rewizję powódki od wyroku Sądu Powiatowego i podzielając ustalenia tegoż Sądu stwierdził, że w szczególności fakt przerobienia przez powódkę bloczka stanowi przestępstwo uniemożliwiające zatrudnienie powódki w charakterze kelnerki. Ponieważ zaś zwolnienie powódki nastąpiło ustnie bez zachowania formy wymaganej w art. 9 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. Sąd Wojewódzki uznał, że wyrok Sądu Powiatowego odpowiada prawu, gdyż powódka dochodząc zgłoszonych roszczeń nadużywa prawa (art. 5 k.c.). Rewizja nadzwyczajna Generalnego Prokuratora oparta na zarzucie rażącego naruszenia art. 9 i 14 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r.m.in. podnosiła, że Sądy nie wzięły pod uwagę sytuacji życiowej powódki (powódka znajdowała się w 6 miesiącu ciąży i liczyła 21 lat), uwzględnienie której pozwala dojść do wniosku, że jej naganne postępowanie nie stanowiło ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniających rozwiązanie z nią stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym.
Powiązane orzeczenia
- III PRN 67/74 1975-01-29Czy pracownik, który dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, może skutecznie dochodzić dopuszczenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, mimo uchybień pracodawcy w zak…
- I PK 696/03 2004-04-19Czy pracownik zwolniony dyscyplinarnie z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, w sytuacji gdy pracodawca naruszył przepisy proceduralne dotyczące rozwiązania umowy o pracę, może skutecznie dochodzić przyw…
- II PK 8/17 2018-03-08Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzekomego ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, jeśli zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym i czy pracownik w okresie…
- I PKN 568/00 2001-07-24Czy pracownikowi, który dopuścił się rażąco nagannego naruszenia obowiązków pracowniczych, przysługuje przywrócenie do pracy, mimo że pracodawca naruszył przepisy o wypowiadaniu umowy o pracę oraz o rozwiązywaniu umowy b…
- III PR 35/63 1963-07-25Czy pracownik, który dopuścił się przestępstw przy nadużyciu powierzonej mu funkcji, może domagać się odszkodowania za niezachowanie wymagań formalnych przy rozwiązaniu umowy o pracę?
Powołane przepisy
art. 9art. 5 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.