III SO 11/06

Postanowienie z dnia 10 maja 2006 r. III SO 11/06 Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) po rozpo-znaniu wniosku Ministra Sprawiedliwości o uchylenie uchwały organu samo-rządu adwokackiego. Sędzia SN Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Naczelnej Rady Ad-wokackiej w przedmiocie pobierania składek i opłat od osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów, na skutek skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Adwokackiej od wy-roku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. [...] o d r z u c i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Naczelna Rada Adwokacka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Naj-wyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. [...]. Wyrokiem tym Sąd Najwyższy po rozpo-znaniu skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie pobierania składek i opłat od osób ubiegających się o wpis na listę adwoka-tów uchylił zaskarżoną uchwałę. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naru-szenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 14 ust. 2, art. 40 pkt 7 i art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), a jako podstawę dopuszczalności skargi kasacyjnej powołano przepisy art. 176 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Kon-stytucji RP. W uzasadnieniu tej ostatniej podstawy podniesiono, że zgodnie z zasa-dami określonymi w powołanych przepisach Konstytucji każdemu służy zaskarżenie rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, a postępowanie sądowe jest dwuin- 2 stancyjne. W skardze został zawarty wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpo-znania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniony istnieniem wymagającego rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego. Oceniając dopuszczalność skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy zważył, co na-stępuje: Powołanie się na przepis art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazuje na to, iż wnoszący skargę uważa, że wyrok Sądu Najwyższego podlega zaskarżeniu w trybie określo-nym przepisami Kodeksu postępowania cywilnego w drodze skargi kasacyjnej, o któ-rej mowa w art. 3981 § 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że od wydanego przez sąd dru-giej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, strona, Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść skargę kasa-cyjną do Sądu Najwyższego. Instytucja skargi kasacyjnej przewidziana jest tylko do zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji wydanych w postępowa-niu cywilnym. Orzeczenia Sądu Najwyższego wydawane nie tylko w wyniku rozpo-znania skargi kasacyjnej, lecz także inne kończące postępowanie w sprawie, nie podlegają zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy orzeka zawsze w ostatniej instancji i nie jest dopuszczalne wnoszenie jakichkolwiek środków odwoław-czych od jego orzeczeń. Wyrok Sądu Najwyższego, którego dotyczy skarga, nie zo-stał wydany w postępowaniu cywilnym lecz Sąd Najwyższy orzekał wykonując czyn-ności określone w innych ustawach (art. 183 ust. 2 Konstytucji RP). Podstawę prawną orzekania stanowił przepis art. 14 Prawa o adwokaturze, który stanowi w ust. 1, że Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury, w terminie 6 miesięcy od daty ich doręczenia, a zgodnie z ust. 2 Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właści-wemu organowi adwokatury z ustaleniem wytycznych co do sposobu jej załatwienia. Wyrok Sądu Najwyższego uchylający uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej nie może być zaskarżony skargą kasacyjną, gdyż ten środek zaskarżenia nie przysłu-guje od tego rodzaju orzeczeń. Powołując się na konstytucyjne zasady prawa do sądu i dwuinstancyjności postępowania sądowego skarżący nie wyjaśnia, dlaczego jego zdaniem środkiem 3 zaskarżenia miałaby być skarga kasacyjna określona w postępowaniu cywilnym a nie inny środek odwoławczy. W powołanych w skardze kasacyjnej przepisach Konstytu-cji RP nie ma mowy o skardze kasacyjnej ani o stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego do innych postępowań. Przepis art. 176 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. W zakresie podejmowania uchwał przez samorządy zawodowe działające na podstawie art. 17 ust. 1 Konstytucji RP nie toczy się postępowanie sądowe. Ustawy regulujące działal-ność tych samorządów przewidują środki kontroli zgodności z prawem podejmowa-nych przez nie uchwał. W przypadku uchwał samorządu adwokackiego narzędziem takiej kontroli jest skarga Ministra Sprawiedliwości do Sądu Najwyższego. Orzecze-nie Sądu Najwyższego nie dotyczy dochodzenia przez obywatela naruszenia wolno-ści i praw, co do którego przepis art. 77 ust. 2 Konstytucji RP nie pozwala na za-mknięcie drogI sądowej. Nie jest też orzeczeniem wydanym w pierwszej instancji dotyczącym stron, którym przepis art. 78 Konstytucji RP gwarantuje prawo do za-skarżenia orzeczenia lub decyzji. Powołane w skardze przepisy nie dają podstawy prawnej do zaskarżenia wyroku Sądu Najwyższego. W konsekwencji niedopuszczal-na jest skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 Prawa o adwokaturze po rozpoznaniu wniosku Ministra Sprawiedliwości o uchylenie uchwały samorządu adwokackiego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. ========================================