III SPP 110/05

Izba Cywilna2005-06-07

Skład orzekający: Roman Kuczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obligatoryjne zawieszenie postępowania przez sąd z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z ogłoszeniem upadłości strony, gdy spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, wywołuje przewlekłość postępowania i narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Ratio decidendi
Obligatoryjne zawieszenie postępowania przez sąd z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z ogłoszeniem upadłości strony, gdy spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, nie wywołuje przewlekłości postępowania i nie narusza prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W okresie zawieszenia sąd powinien interesować się stanem postępowania upadłościowego, a po jego zakończeniu niezwłocznie podjąć zawieszone postępowanie.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania upadłościowego pozwanej. Skarżący twierdził, że postępowanie upadłościowe nie miało związku z jego wierzytelnością i że pozwana wyzbywa się majątku. Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 174 pkt 4 k.p.c., co potwierdziło zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości. Postępowanie upadłościowe zostało umorzone.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienia z dnia 7 czerwca 2005 r. III SPP 110/05 Zgodne z prawem, obligatoryjne zawieszenie przez sąd z urzędu postę-powania w sprawie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. nie wywołuje przewle-kłości postępowania i nie narusza prawa stron do rozpoznania sprawy w postę-powaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Przewodniczący SSN Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Antoniego B. z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Białymstoku [...] o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e W skardze powoda Antoniego B. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie o zapłatę przeciwko Wandzie G. [...] skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania apelacyjnego, wydanie zalecenia rozpoznania złożonej apelacji i zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że sprawa o zapłatę zawisła przed Sądem Okręgowym w Olsztynie w dniu 11 kwietnia 2001 r. Sąd ten wydał wyrok zasądzają-cy na rzecz skarżącego kwotę 130.000 zł z odsetkami od dnia 11 kwietnia 2001 r. oraz kwotę 14.100 zł kosztów procesu. Natomiast Sąd Apelacyjny zawiesił postępowanie dotyczące rozpoznania apelacji pozwanej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościo-wego dotyczącego firmy pozwanej prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Olsztynie Wydział Gospodarczy. Działania Sądu Apelacyjnego ograniczają się jedynie do wy-syłania co kilka miesięcy zapytań do Sądu Rejonowego o stan tego postępowania upadłościowego, na które otrzymuje odpowiedź, że zakończone nie zostało. Tym- 2 czasem w ocenie skarżącego postępowanie upadłościowe firmy Wandy G. nie ma nic wspólnego z zobowiązaniem, które ją wobec skarżącego obciąża. Znaczny upływ czasu spowodował, że Wanda G. wyzbyła się majątku, wszczyna liczne procesy są-dowe, korzystając ze zwolnienia od kosztów sądowych, co dla skarżącego oznacza, zakładając, iż wyrok sądu pierwszej instancji zostanie utrzymany w mocy, utratę możliwości wyegzekwowania zasądzonej należności. Wprawdzie kwota żądanego odszkodowania nie zrównoważy poniesionej straty wynikającej z przewlekłości po-stępowania przed Sądem Apelacyjnym, ale przynajmniej w niewielkiej części pozwoli mu na uzyskanie materialnej satysfakcji. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że istniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia po-stępowania w sprawie z urzędu z mocy art. 174 pkt 4 k.p.c., co potwierdzało zgło-szenie przez skarżącego jego wierzytelności do masy upadłości firmy pozwanej. W aktualnym stanie sprawy Sąd Apelacyjny uzyskał informację o umorzeniu postępo-wania upadłościowego postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie Wydziału V Gospodarczego z dnia 15 marca 2005 r. , co sprawi, że niezwłocznie - po zwrocie akt sprawy z Sądu Najwyższego dołączonych do skargi o przewlekłość - zostanie pod-jęte zawieszone postępowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na gruncie wyczerpujących wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę Prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, skarga okazała się bezzasadna. W szczególności za całkowicie gołosłowne należało uznać twierdzenie skarżącego, że przedmiot jego wierzytelności nie wchodził w skład masy upadłości prywatnej firmy pozwanej Wandy G., która zobowiązała się z własnego majątku do zwrotu spornej kwoty pożyczki, przeznaczonej - według dotychczasowych ustaleń Sądu Okręgowe-go - na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Taki charakter prawny spornej wierzytelności potwierdził sam skarżący, zgłaszając tę wierzytelność do masy upa-dłości firmy pozwanej. Zachodziły zatem klasyczne przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu wskutek ogłoszenia upadłości strony, gdy spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.), co w żadnym razie nie prowadziło do naruszenia prawa skarżącego przeciwnika pro-cesowego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej 3 zwłoki. W okresie zawieszonego postępowania w sprawie Sąd Apelacyjny intereso-wał się przebiegiem postępowania upadłościowego, a po uzyskaniu wiadomości o jego umorzeniu - deklaruje niezwłoczne podjęcie zawieszonego postępowania. Oznaczało to, iż zgodne z prawem obligatoryjne zawieszenie przez sąd z urzędu po-stępowania w sprawie nie wywołuje przewlekłości postępowania i nie narusza prawa stron do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy oddalił niezasadną skargę na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843). ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 4 KPCart. 174 pkt 4 KPCart. 12 ust. 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy