III SW 147/11
Izba Cywilna2011-11-08
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Bogusław Cudowski, Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy złożony przez obywatela przebywającego za granicą, który nie dołączył zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy złożony przez obywatela przebywającego za granicą, który nie dołączył do niego zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 241 § 2 i art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego. Niespełnienie tego wymogu formalnego skutkuje brakiem możliwości dalszego procedowania w sprawie protestu.Stan faktyczny
S. A., obywatel polski przebywający w Paryżu, złożył protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP. Zarzucił bezprawne odwołanie go ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Paryżu oraz wniósł o unieważnienie wyborów w paryskim okręgu konsularnym, wskazując na uwagi męża zaufania do protokołu głosowania. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SW 147/11 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Romualda Spyt po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy z protestu wyborczego w sprawie S. A. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie Pismem z dnia 17 października 2011 r., nadanym w Wydziale Konsularnym Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 24 października, S. A. złożył protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, w którym sformułował zarzut bezprawnego odwołania go ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w Paryżu. Ponadto wskazując na uwagi wniesione przez męża zaufania G. A. do protokołu głosowania sporządzonego przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w Paryżu, wniósł o unieważnienie wyborów w całości, w paryskim okręgu konsularnym.
2 Państwowa Komisja Wyborcza pismem z dnia 27 października 2011 r. wyraziła opinię, ze protest podlega w części pozostawieniu bez dalszego biegu, a w części zawiera zarzuty bezzasadne. PKW wyraziła opinię, że w zakresie zarzutu dotyczącego odwołania ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w Paryżu jej przewodniczącego S. A., protest nie spełnia wymogów określonych w art. 82 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), a sprawa odwołania S. A. ze składu komisji była przedmiotem korespondencji prowadzonej jeszcze przed dniem wyborów. Z wyjaśnień uzyskanych przez PKW od Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Paryżu wynika, że S. A. został odwołany ze składu komisji na podstawie art. 184 § 2 Kodeksu wyborczego, wskutek niezwołania przez niego posiedzenia komisji w ciągu 3 dni od daty jej powołania i prób kontaktowania się tylko z niektórymi członkami komisji. PKW wyraziła opinię, że odwołanie było w tym stanie rzeczy uzasadnione, nie naruszało zatem prawa. Natomiast ustosunkowanie się do uwag wniesionych przez męża zaufania do protokołu głosowania w obwodzie sporządzonego przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w Paryżu wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego, do czego Państwowa Komisja Wyborcza nie jest uprawniona. PKW wskazała, że w pkt 15 protokołu znalazło się stwierdzenie: „Po zapoznaniu się z uwagami męża zaufania p. G. A., wszyscy członkowie komisji stwierdzili, że nie mogą się z nimi zgodzić". PKW nie są ponadto znane żadne okoliczności wskazujące na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów w czasie pracy tej komisji. Prokurator Generalny pismem z dnia 27 października 2011 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) stanowi, że protest
3 przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1). W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu (art. 241 § 2). Niniejszy protest został złożony właściwemu terytorialnie konsulowi (Wydział Konsularnym Ambasady RP w Paryżu, wnoszący protest nie dołączył do protestu, zgodnie z art. 241 § 2 Kodeksu wyborczego, zawiadomienia o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, wskazując jedynie adres do doręczeń – A. M., ul. L. […] m. 23, […] K.). Kodeks wyborczy stanowi ponadto, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 241 § 3). Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1). Dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów, i które zarazem umożliwiają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom w myśl przepisów Kodeksu karnego albo postępowaniem sprzecznym z przepisami Kodeksu wyborczego dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów. Wnoszący protest nie sformułował w nim zarzutów w powyższym zakresie, nie stanowią natomiast dowodu w rozumieniu art. 241 ust. 3 Kodeksu twierdzenia i zarzuty osoby
4 wnoszącej protest, nie mieszczące się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego, oderwane od istoty przestępstwa przeciwko wyborom i od naruszeń przepisów wskazanych w tej ustawie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., III SW 85/01, niepublikowane). Z tych względów na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 626/23 2023-12-13Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę przebywającego za granicą, do którego nie dołączono zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, spełnia warunki formalne wyma…
- I NSW 926/23 2023-12-13Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę przebywającego za granicą, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSW 336/19 2019-11-26Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę przebywającą za granicą, który został złożony bezpośrednio do Sądu Najwyższego z pominięciem właściwego konsula i po terminie, spełnia wymogi formalne Kodeksu wyborczego?
- I NSW 287/19 2019-11-21Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę przebywającą za granicą, który nie został złożony właściwemu konsulowi i wpłynął do Sądu Najwyższego po terminie, spełnia warunki formalne do dalszego biegu?
- I NSW 281/19 2019-11-28Czy protest wyborczy oparty na krytyce rozwiązań ustawowych dotyczących głosowania obywateli polskich za granicą, a nie na zarzutach przestępstwa lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyboró…
Powołane przepisy
art. 82art. 184 § 2art. 101art. 241 § 1art. 241 § 2art. 241 § 3art. 82 § 1art. 241 ust. 3art. 243 § 1§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy