III SW 315/10
Izba Cywilna2010-07-20
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Roman Kuczyński, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które nie zostało poparte dowodami na wpływ tego naruszenia na wynik wyborów, może stanowić podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo powołanie się na naruszenie przepisów ustawy wyborczej nie jest wystarczające do uwzględnienia protestu. Konieczne jest przedstawienie lub wskazanie dowodów na to, że naruszenie to faktycznie miało wpływ na wynik wyborów. W przypadku braku takich dowodów, protest podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.Stan faktyczny
H. G. wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając Państwowej Komisji Wyborczej naruszenie przepisów dotyczących zaświadczeń o prawie do głosowania. Wnosząca protest twierdziła, że dopuszczenie do głosowania osób z zaświadczeniami pozbawionymi pieczęci urzędowej mogło wpłynąć na wynik wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza uznała zarzuty za bezzasadne z powodu braku dowodów na wpływ kwestionowanego stanowiska PKW na wynik wyborów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu z powodu braku przedstawienia dowodów na wpływ zarzucanych naruszeń na wynik wyborów.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SW 315/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z protestu H. G. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie H. G. wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając naruszenie przez Państwową Komisję Wyborczą „przepisu art. 29 ustawy o wyborze Prezydenta, a także § 14 ust. 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 sierpnia 2000 r., w sprawie spisu wyborców (...)”, w wyjaśnieniu zamieszczonym na swojej stronie internetowej, dopuszczającym uwzględnianie przedkładanych przez wyborców zaświadczeń o prawie do głosowania, także wówczas gdy były one pozbawione pieczęci urzędowej organu sporządzającego spis „w górnym lewym rogu”. W jej ocenie, wyjaśnienie PKW pozostaje „w rażącej sprzeczności z treścią art. 29 ustawy (...) a także § 14 ust. 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 sierpnia 2000 r. (...)” a „umożliwienie posługiwania się wyborcom zaświadczeniami nie odpowiadającymi
2 urzędowemu wzorowi, stanowi naruszenie ustawy i to w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik wyborów (...)”. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła stanowisko, że zarzuty protestu są bezzasadne, stwierdzając że wnosząca protest nie wskazała, że kwestionowane przez nią stanowisko PKW miało wpływ na wynik wyborów, nie przedstawiła także dowodów, „ani nawet nie uprawdopodobniła, że wpływ taki mieć mogło.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 zwana dalej ustawą) stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 73 ust. 3). Przedmiotem zarzutów może być naruszenie przepisów niniejszej ustawy lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów (art. 72 ust. 1 ustawy). Podniesiony w proteście zarzut, nie tyle dotyczy wyboru konkretnego kandydata na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej, co naruszenia art. 29 (powinno być 33 ustawy), przewidującego możliwość wydawania przez urząd gminy zaświadczenia: o prawie do głosowania w dniu pierwszego głosowania oraz o prawie do głosowania w dniu ponownego głosowania. Nie odnosząc się do trafności i zgodności z prawem przedstawionego przez składającą protest wyjaśnienia PKW w tej kwestii, trzeba przypomnieć, że podstawą protestu może być naruszenie przepisów niniejszej ustawy, jeżeli to naruszenie miało wpływ na wynik wyborów oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Oznacza to, że nie jest wystarczające powoływanie naruszenia przepisu, ale konieczne jest wskazanie dowodów, że naruszenie to faktycznie doprowadziło do dopuszczenia do udziału w głosowaniu konkretnie wskazanych osób posługujących się niewłaściwym (sprzecznym z prawem) zaświadczeniem przez konkretną obwodową komisje wyborczą. Wobec braku przedstawienia dowodów w tym zakresie uznać należy, że wnosząca protest konstruuje swoiste domniemanie
3 faktyczne (art. 231 k.p.c.), sprowadzające się do konstatacji, że wyjaśnienie PKW doprowadziło do dopuszczenia do głosowania osób posługujących się niewłaściwymi zaświadczeniami urzędów gminy, co mogło wpłynąć na wynik wyborów. Samo kwestionowane wyjaśnienie PKW nie uprawnia do konstruowania domniemania faktycznego zgodnego z twierdzeniem wnoszącej protest, i już z tego powodu nie można uznać stawianego zarzutu za wykazany. Samo przeświadczenie wnoszącej protest, że tak było, nie jest wystarczające i nie stanowi dowodu, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie. Tym się kierując orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy.
Powiązane orzeczenia
- III SW 473/95 1995-12-05Czy naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz przestępstwa przeciwko wyborom, wskazane w proteście, mogły mieć decydujący wpływ na wynik wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
- III SW 331/10 2010-07-21Czy naruszenie przepisów ustawy wyborczej lub rozporządzenia wykonawczego, dotyczące wzorów i sposobu wydawania zaświadczeń o prawie do głosowania, może stanowić podstawę protestu wyborczego bez wskazania dowodów na to,…
- I NSW 4162/20 2020-07-31Czy zarzuty protestu wyborczego dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w trakcie ustalania wyników wyborów oraz niedozwolonej agitacji wyborczej, które nie zostały poparte konkretnymi dowodami i nie wykazano i…
- III SW 437/95 1995-12-08Czy naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta RP, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, uzasadniają uwzględnienie protestu wyborczego?
- III SW 63/10 2010-07-20Czy naruszenie przepisów Konstytucji RP lub innych ustaw, niezwiązanych bezpośrednio z procedurą wyborczą, może stanowić podstawę protestu wyborczego przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
Powołane przepisy
art. 29art. 129 ust. 2art. 73 ust. 3art. 72 ust. 1art. 231 KPCart. 74 ust. 1§ 14 ust. 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy