III SW 61/95
Izba Cywilna1995-11-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo zawierające zarzut naruszenia ciszy wyborczej przez osoby trzecie, skierowane przeciwko kandydatowi, który nie został wybrany na urząd Prezydenta RP, stanowi protest wyborczy w rozumieniu ustawy o wyborze Prezydenta RP?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo Romana W. nie stanowi protestu wyborczego w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta RP. Ustawa ta przewiduje możliwość wniesienia protestu wyłącznie przeciwko wyborowi konkretnej osoby na urząd Prezydenta, po jego publicznym ogłoszeniu. Nie ma możliwości wniesienia protestu przeciwko kandydatowi, który nie został wybrany, ani z powodu naruszenia ciszy wyborczej przez osoby trzecie, jeśli ustawa nie przewiduje sankcji unieważnienia wyników głosowania w takich okolicznościach.Stan faktyczny
Roman W. złożył do Sądu Najwyższego pismo z wnioskiem o unieważnienie wyników głosowania na Lecha Wałęsę w wyborach prezydenckich. Jako przyczynę podał naruszenie ciszy wyborczej przez przedstawicieli Kościoła Rzymsko-Katolickiego, którzy mieli agitować na rzecz Lecha Wałęsy. Wyniki wyborów ogłoszone przez PKW wykazały, że Prezydentem RP został Aleksander Kwaśniewski, a nie Lech Wałęsa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uznać, że pismo Romana W. z dnia 22 listopada 1995 r. nie stanowi protestu wyborczego w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 23 listopada 1995 r. III SW 61/95 Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Andrzej Kijowski, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1995 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy z protestu Romana W. o unieważnienie wyników głosowania na kandydata na urząd Prezydenta RP Lecha Wałęsy p o s t a n o w i ł: uznać, że pismo Romana W. z dnia 22 listopada 1995 r. nie stanowi protestu wyborczego w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 392 ze zm.). U z a s a d n i e n i e Roman W. wystąpił do Sądu Najwyższego z pismem zawierającym wniosek o unieważnienie wyników głosowania na kandydata na urząd Prezydenta Rzeczypos-politej Polskiej Lecha Wałęsy w dniu 19 listopada 1995 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu głosowania przedstawiciele Kościoła Rzymsko-Katolickiego w Polsce naruszyli ordynację wyborczą, prowadząc w tzw. ciszy przedwyborczej agitację wyborczą, w której nawoływali do głosowania na Lecha Wałęsę. O tym fakcie świadczą wypowiedzi w środkach masowego przekazu informacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezy-denta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.) przeciwko wyborowi Prezydenta może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Z przepisu tego i art. 73 ust. 1 tej ustawy wynika, że protest może być złożony wyłącznie przeciwko wyborowi konkretnej osoby na urząd Prezydenta, po podaniu tego do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia przez Państwową Komisję Wyborczą. Wyniki głosowania i wyborów Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 20 listopada 1995 r. do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia, z którego wynika, że na urząd Prezydenta RP został wybrany Aleksander Kwaśniewski, a nie Lech Wałęsa. Wymieniona ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia protestu przeciwko kan-dydatowi, który nie został wybrany na urząd Prezydenta, lecz tylko przeciwko wyborowi Prezydenta Ponadto z powodu naruszenia tzw. ciszy przedwyborczej przez wyborców lub inne osoby, ustawa nie przewiduje sankcji unieważnienia wyników głosowania lub ważnie oddanych głosów przez wyborców na określonego kandydata na urząd Pre-zydenta RP oraz nie uprawnia wyborców do składania wniosków do Sądu Najwyższego
o unieważnienie wyników głosowania z powodów wskazanych przez wnioskodawcę. Wobec tego, że pismo Romana W. nie zawiera protestu przeciwko wyborowi Prezydenta elekta, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że należało postanowić jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III SW 41/00 2000-10-16Czy pismo zawierające zarzuty przeciwko osobie, która nie została wybrana na urząd Prezydenta RP, może być uznane za protest wyborczy w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rze…
- III SW 267/95 1995-11-23Czy pismo złożone przed obwieszczeniem o wyborze Prezydenta RP i nie zawierające wniosku o unieważnienie wyboru konkretnego kandydata może być uznane za protest przeciwko wyborowi Prezydenta w rozumieniu art. 72 ust. 1 u…
- III SW 351/10 2010-07-20Czy pismo zawierające ogólne zarzuty dotyczące funkcjonowania władzy publicznej i niezgodności ustaw z Konstytucją, bez kwestionowania ważności wyboru konkretnego kandydata na Prezydenta RP, stanowi protest wyborczy w ro…
- III SW 274/95 1995-11-23Czy pismo dotyczące niewłaściwego zachowania członków Obwodowej Komisji Wyborczej i zamknięcia lokalu wyborczego przed jego otwarciem, złożone przed ogłoszeniem wyników wyborów prezydenckich, może być uznane za protest w…
- I NSW 3972/20 2020-07-29Czy naruszenie ciszy wyborczej przez publikację wpisu sugerującego głosowanie na konkretnego kandydata, stanowiące wykroczenie, może stanowić podstawę do wniesienia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypos…
Powołane przepisy
art. 72 ust. 1art. 73 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy