III SW 992/95

Izba Cywilna1995-12-02

Skład orzekający: Andrzej Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na wpisaniu wyborcy do dwóch spisów wyborców, które mogło mieć wpływ na wynik wyborów, uzasadnia uwzględnienie protestu wyborczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy za zasadny, stwierdzając naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Naruszenie to polegało na wpisaniu wyborcy do dwóch spisów wyborców, co jest sprzeczne z art. 25 ust. 2 ustawy, a także na obecności dodatkowych znaków przy nazwisku wyborcy na listach. Sąd podkreślił, że obowiązki zarządów gmin w zakresie sporządzania spisów wyborców powinny być wykonywane ze szczególną starannością, aby uniknąć takich sytuacji.
Stan faktyczny
Przemysław J. i Jacek B. wnieśli protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając, że Przemysław J. został umieszczony w dwóch spisach wyborców: w Łodzi i w M. Podniesiono również, że przy jego nazwisku w spisie w Łodzi widniał znak wskazujący na pobranie karty do głosowania, mimo że protestujący nie przebywał wówczas w Łodzi. Sąd Najwyższy ustalił, że Przemysław J. był zameldowany na pobyt stały w M. i ujęty w spisie wyborców tamże, a także zameldowany na pobyt tymczasowy w Łodzi i wpisany do spisu wyborców w tym mieście. Przy nazwisku protestującego na obu listach widniały dodatkowe znaki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał protest za zasadny z powodu naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które mogło mieć wpływ na wynik wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 2 grudnia 1995 r. III SW 992/95 Przewodniczący: SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Maria Tyszel, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1995 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy z protestu Przemysława J. i Jacka B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n o w i ł : uznać protest za zasadny z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik wyborów. U z a s a d n i e n i e Jacek B. i Przemysław J. wnieśli dnia 23 listopada 1995 r. do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. zarzucając, że Przemysław J. został umieszczony w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi, a także w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M., woj. piotrkowskie. Podnieśli ponadto, że przy nazwisku Przemysława J. w spisie wyborców w wymienionym obwodzie głosowania w Łodzi widniał znak AV@, co mogło świadczyć o tym, że protestujący pobrał kartę do głosowania w tym obwodzie, gdy tymczasem w dniu 19 listopada 1995 r. w ogóle nie przebywał w Łodzi. Sąd Najwyższy ustalił, co następuje: Protestujący Przemysław J. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości M.nr 23, gmina R. Z uwagi na wskazane miejsce zamieszkania został ujęty w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M. Z oświadczenia protestującego i odpo-wiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 listopada 1995 r. oraz załączonego do odpowiedzi fragmentu spisu wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M. wynika bezspornie, że protestującemu wydano karty do głosowania w I i II turze głosowania . Sąd Najwyższy ustalił ponadto, że Przemysław J. od dnia 14 października 1994 r. jest zameldowany na pobyt tymczasowy w Łodzi przy ulicy R.F. nr 6. W dacie zgłoszenia pobytu tymczasowego w Łodzi, który według oświadczenia P. J. będzie trwał do 30 września 1999 r. , protestujący był zameldowany na pobyt stały w Piotrkowie Trybunalskim przy ulicy K. nr 34 m 9. Z odpowiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Łodzi z dnia 30 listopada 1995 r. wynika, że protestujący w dniu 21 kwietnia 1995 r. zameldował się na pobyt stały w miejscowości M. nr 23 gmina R. Przemysław J. wpisany został do spisu wyborców, obejmującego osoby zameldowane na pobyt tymczasowy ponad dwa miesiące, w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi. Jednocześnie zostało wysłane do Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim zawiadomienie o dokonanym wpisie. W świetle powyższej odpowiedzi na protest oraz załączonego fragmentu spisu wyborców dla obwodu głosowania nr 284 a także oświadczenia J. B. jest bezsporne, że przy nazwisku Przemysława J. - pod pozycją nr 1719 - widnieją dwa znaki AV@. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.) przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli naruszenie to lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców, które to spisy są sporządzane przez zarządy gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Z kolei art. 34 ustawy nakłada na organ, który sporządził spis wyborców obowiązek skreślenia ze spisu osoby, o której otrzymał urzędowe zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwodzie głosowania. Z powołanych przepisów ustawy wynika w sposób jednoznaczny, że zarząd gminy sporządzając spis wyborców i zamieszczając w nim nazwisko wyborcy zameldowanego na terenie gminy na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące i obejmujący dzień wyborów jest zobowiązany do bezzwłocznego zawiadomienia o dokonanym wpisie zarządu gminy właściwego dla miejsca stałego zamieszkania wyborcy. Ten zaś z mocy art. 34 pkt 2 jest zobowiązany niezwłocznie wykreślić taką osobę ze sporządzonego spisu wyborców. Sąd Najwyższy jest zdania, że wskazane wyżej obowiązki zarządów gmin powinny być wykonywane ze szczególna starannością, sumiennością i dokładnością. W przeciwnym bowiem razie mogą powstać sprzeczne z art. 25 ust. 2 sytuacje, w których, tak jak w niniejszej sprawie, wyborca jest wpisany do dwóch spisów wyborców. Należy ponadto wskazać, że zarzut naruszenia ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest trafny również z tego powodu, że na obu listach wyborców, do których został wpisany protestujący, przy jego nazwisku widnieją po dwa znaki AV@. Niezależnie zatem od tego, czy protestujący głosował dwukrotnie w obydwu turach głosowania i w obydwu obwodach głosowania, czy też tylko w jednym obwodzie, natomiast w drugim bezpodstawnie umieszczono przy jego nazwisku znak AV@, należy przyjąć, że w obu przypadkach zarzut naruszenia przepisów tej ustawy, które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów, jest zasadny. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 72 ust. 1art. 25 ust. 2art. 34art. 34 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy