I NSW 4107/20

Sygn. akt I NSW 4107/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący) SSN Adam Redzik SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego J. P. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Okręgowej Komisji Wyborczej nr […] w O., Okręgowej Komisji Wyborczej nr […] w K. i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2020 r., wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale nie miał wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE J. P. (dalej: Wnosząca protest) wniosła 16 lipca (data nadania na poczcie) protest wyborczy z powodu znalezienia się przez nią w dwóch spisach wyborców, co stwarza potencjalną możliwość dwukrotnego głosowania. Okręgowa Komisja Wyborcza w O. (dalej: OKW w O.) w swoim stanowisku wskazała, że Wnosząca protest złożyła wniosek do Urzędu Miasta S. o dopisanie do spisu wyborców za pomocą platformy e-PUAP 7 lipca 2020 r. i tego samego dnia została dopisana do spisu wyborców, o czym powiadomiono ją za pomocą poczty Urzędu Miasta K. 2 Okręgowa Komisja Wyborcza w K. (dalej: OKW w K.) w swoim stanowisku wskazała, że Wnosząca protest była ujęta w spisie wyborców dla Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w K. dla II tury głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Prezydent RP), jako osoba posiadająca stałe zameldowanie na terenie Gminy Miejskiej K., pod adresem właściwym dla ujęcia we wskazanym obwodzie głosowania. Organ gminy nie odnotował wpływu zawiadomienia o dopisaniu wyborcy w innym obwodzie głosowania, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.) z gminy S., przed II turą głosowania, co stanowiłoby podstawę do wykreślenia wyborcy ze spisu wyborców w Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w K. Z tego powodu Wnosząca protest była ujęta dla II tury wyborów Prezydenta RP w spisie wyborców dla Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w K., jako osoba uprawniona do głosowania. Pomimo wystąpienia, OKW w K. nie otrzymała informacji dotyczącej czynności związanych z dopisaniem Wnoszącej protest do spisu wyborców w Obwodowej Komisji Wyborczej nr (…) w S. oraz wykonania związanego z tym obowiązku zawartego w art. 31 k.wyb. z gminy S. Jak przyznano w stanowisku, okoliczność dopisania do spisu wyborców w tym mieście jest niesporna, a w tym zakresie prowadzone będą dalsze ustalenia, w celu zbadania przyczyn ewentualnej nieprawidłowości i jej eliminacji w przyszłości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie. W przypadku wyborów, których dotyczy protest, jest to ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979; dalej: u.wyb.2020). Ustawa ta określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP zarządzonych w czerwcu 2020 r., w związku z ogłoszonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanem epidemii. W zakresie 3 nieuregulowanym w tej ustawie, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego (dalej: k.wyb.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.w.2020, protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez PKW. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie. Zasady dotyczące wniesienia protestu wyborczego określono w art. 82 i art. 83 k.wyb. oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Na mocy art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W świetle treści § 13 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie spisu wyborców (Dz.U. 2015, poz. 5 ze zm., dalej: Rozporządzenie w sprawie spisu wyborców) ze spisu wyborców skreśla się osoby w odniesieniu do których otrzymano urzędowe zawiadomienie o wpisaniu do rejestru wyborców lub o wpisaniu do spisu wyborców w innym obwodzie głosowania. Na mocy art. 31 k.wyb. o dopisaniu lub wpisaniu do 4 spisu wyborców osób, niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania lub ostatniego zameldowania na pobyt stały, a w przypadku osób stale zamieszkałych za granicą – konsula właściwego ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania za granicą. Związane jest to z tym, że w tych samych wyborach można głosować tylko raz (art. 3 k.wyb.). Dlatego wyborca, zgodnie z art. 26 § 2 k.wyb. może być (w związku z tymi samymi wyborami) wpisany tylko do jednego spisu wyborców. W niniejszym przypadku Wnosząca protest była wpisana do dwóch spisów wyborców. Zarzut protestu jest zatem zasadny. Jednakże z treści protestu nie wynika, że doszło do oddania głosu przez Wnoszącą protest w więcej niż jednej komisji. Tym samym naruszenie nie miało nawet w najmniejszym stopniu wpływu na wynik wyboru Prezydenta RP. Ponadto, należy mieć na uwadze, że zachowanie wyborcy polegające na tym, że uczestniczył on więcej niż jeden raz w głosowaniu w tych samych wyborach jest zagrożone grzywną na mocy art. 513 k.wyb. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji.