III SZ 4/03

Wyrok z dnia 26 lutego 2004 r. III SZ 4/03 Notariusz jest uprawniony do udziału w przetargu, gdy - zgodnie z prze-pisami ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.) - powierzenie dokonania czynności notarialnych powinno nastąpić w trybie zamówienia publicznego. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej [...] z dnia 25 kwiet-nia 2003 r. w sprawie zakazu uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności notarialne, u c h y l ił zaskarżoną uchwałę. U z a s a d n i e n i e Krajowa Rada Notarialna podjęła na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) uchwałę [...] z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie zakazu uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności notarialne, w której stwierdziła, że: po pierwsze - „uczestniczenie przez notariusza w przetargu lub kon-kursie na sporządzenie czynności notarialnej stanowi naruszenie zasad etyki zawo-dowej notariusza, gdyż podaje w wątpliwość jego bezstronność jako osoby zaufania publicznego oraz uchybia powadze i godności zawodu notariusza” (§ 1); po drugie - „za udział w przetargu lub konkursie, o którym mowa w § 1, notariusz ponosi odpo-wiedzialność dyscyplinarną na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie” (§ 2). W uzasadnieniu powyższej uchwały Krajowa Rada Notarialna podniosła w szczególności, że: 2 Po pierwsze, udział notariuszy w jakichkolwiek przetargach lub konkursach na sporządzenie czynności notarialnej jest wykluczony z uwagi na szczególny status prawny notariusza jako osoby zaufania publicznego (art. 2 § 1 Prawa o notariacie), która zobowiązana jest do bezstronności wobec wszystkich uczestników czynności notarialnej. Po drugie, „notariusz nie jest podmiotem świadczącym usługi jako „dostawca” lub „wykonawca” (art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o zamówieniach publicznych), ani też nie świadczy usług na zasadzie „najkorzystniejszej oferty” (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o zamówieniach publicznych), lecz jest powołany do dokonywania czynności notarial-nej (art. 1 § 1 Prawa o notariacie)”. Po trzecie, „prywatna organizacja notariatu oraz dokonywanie czynności nota-rialnych „na własny rachunek” (art. 5 i art. 49 Prawa o notariacie) nie oznaczają, że notariat jest instytucją całkowicie prywatną, a notariusz wolnym zawodem prawni-czym na wzór adwokata czy radcy prawnego. Notariusz jest „osobą urzędową”, peł-niącą urząd publiczny, nie będąc jednak urzędnikiem państwowym ani samorządo-wym i nie podlega żadnej pragmatyce urzędniczej.” Po czwarte, „swobodny wybór notariusza w związku z dokonywaną dwustron-ną lub wielostronną czynnością prawną przysługuje każdej ze stron czynności i każda z tych stron może dokonać innego wyboru. Zawarcie przez notariusza umowy zamówienia publicznego byłoby dla drugiej strony czynności prawnej, w razie nie-zgodności z prawem czynności prawnej dokumentowanej przez notariusza, dodat-kowym argumentem wskazującym na takie powiązanie notariusza z jedną ze stron, które czyni go niewiarygodnym.” Po piąte, „notariuszowi za dokonaną czynność notarialną przysługuje godziwe wynagrodzenie jako gwarancja jego niezawisłości. Wynagrodzenie to stanowi mate-rialne zabezpieczenie funkcjonowania jego działalności i powinno być określone nie według „najkorzystniejszej oferty”, ale stosownie do zasad wskazanych w art. 5 Prawa o notariacie. Wynagrodzenie to uwalnia notariusza od konieczności i możliwo-ści poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu, które są ustawowo ograniczone (por. art. 19 Prawa o notariacie). Za wynagrodzenie należne notariuszowi odpowiadają so-lidarnie wszystkie strony czynności (art. 89 § 1 Prawa o notariacie)”. Po szóste, „nie bez znaczenia jest także okoliczność, że często próbę wszczęcia procedur z ustawy o zamówieniach publicznych podejmują w stosunku do 3 notariuszy podmioty, które nie biorą na siebie obowiązku zapłacenia notariuszowi tego wynagrodzenia, co jest rażącym naruszeniem zasad tej ustawy”. Po siódme, „jedną z funkcji notariusza jest chronienie słabszego przed silnym, a jakiekolwiek powiązania notariusza nie pozwoliłyby mu tej funkcji rzetelnie wyko-nać.” Po ósme, „notariusz z przyczyn ustrojowych przewidzianych w przepisach Prawa o notariacie nie może być uczestnikiem postępowania odwoławczego przewi-dzianego w ustawie o zamówieniach publicznych.” Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 24 listopada 2003 r. [...], działając w trybie art. 47 § 1 Prawa o notariacie, złożył skargę na powyższą uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie zakazu uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności notarialne, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu tej skargi Minister Sprawiedliwości podniósł, co nastę-puje. Po pierwsze, wychodząc z założenia, że „Krajowa Rada Notarialna, wykonuje swoje ustawowe kompetencje, posługując się formą uchwały wydawanej na podsta-wie lub w granicach przepisów powszechnie obowiązujących w Rzeczpospolitej Pol-skiej”, należy równocześnie mieć na uwadze to, że „podejmowane uchwały nie mogą jednak ustalać wykładni prawa powszechnie obowiązującego, nawet gdyby znacze-nie dokonanej przez nie wykładni tego prawa miało ograniczać się tylko do wpływu na czynności podejmowane przez notariuszy”, bowiem „Dokonywanie abstrakcyjnej wykładni prawa przez poszczególne organy musi wprost wynikać z przepisów obo-wiązującej ustawy i nie może być dorozumiane”. Po drugie, „w sprawie niniejszej Krajowa Rada Notarialna dokonała w istocie wiążącej interpretacji ustawy - Prawo o notariacie oraz ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.), do czego nie została uprawniona.” Po trzecie, „niezależnie od braku ustawowego upoważnienia (...) dokonana wykładnia jest niezgodna z rzeczywistą treścią interpretowanych przepisów. Art. 3 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych wprowadza obowiązek stosowania tejże ustawy do udzielania zamówień publicznych, gdy przedmiotem zamówienia są do-stawy, usługi lub roboty budowlane a zamówienia opłacane jest przez zamawiają-cego, zobligowanego z kolei do stosowania tejże ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 3 tejże ustawy usługami są wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty bu- 4 dowlane lub dostawy, lecz wszelkie świadczenia o charakterze cywilnoprawnym, wy-nikające z zawartej przez strony umowy (art. 353 § 1 k.c.). Wyjątki zostały uregulo-wane w art. 6 tej ustawy, z tym, że w ust. 1 wskazano sfery działalności publicznej nie podlegające uregulowaniom ustawy, a w ust. 2 - usługi, co do których zostało je-dynie wyłączone stosowanie niektórych przepisów ustawy z uwagi na ich specyficzny charakter. Do tych ostatnich zaliczono usługi prawnicze (art. 6 ust. 2 pkt 7 ustawy). Również przepisy Prawa o notariacie nie wyłączają stosowania uregulowań ustawy o zamówieniach publicznych do usług notarialnych. Nadto, świadczenie usług notarial-nych odbywa się z zachowaniem zasady konkurencyjności przy wyborze podmiotu dokonującego czynności notarialnych, której jednym z kryteriów jest wynagrodzenie notariusza za dokonane czynności. Zgodnie z art. 5 Prawa o notariacie wynagrodze-nie notariusza określane jest na podstawie umowy zawartej przez niego ze stronami czynności, z tym że nie może być ono wyższe niż maksymalna stawka taksy nota-rialnej właściwa dla danej czynności.” Po czwarte, równocześnie stwierdzić należy, że żaden z przepisów Prawa o notariacie nie upoważnia Krajowej Rady Notarialnej „do wydawania norm prawnych, a jeżeli już - to jedynie norm wewnątrzorganizacyjnych wiążących notariuszy (w kwe-stii mocy obowiązującej norm korporacyjnych wypowiedział się TK w postanowieniu z dnia 20 maja 2002 r., SK 28.01). Również art. 40 § 1 pkt 7 Prawa o notariacie, po-wołany jako podstawa wydania zaskarżonej uchwały, nie przyznaje Krajowej Radzie Notarialnej takowych kompetencji.” W odpowiedzi na skargę, Krajowa Rada Notarialna wniosła o jej oddalenie, a w uzasadnieniu tego wniosku wyraziła opinię, że: „pogląd skarżącego jakoby upraw-nienia Krajowej Rady Notarialnej wynikające z art. 40 ust. 1 pkt 7 nie obejmowały swym zakresem uprawnienia do formułowania tego rodzaju zakazów, jak zakaz uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności nota-rialne, jest całkowicie chybiony i nie zawiera jurydycznego uzasadnienia. Minister Sprawiedliwości świadomie pomija, że Krajowa Rada Notarialna, jako osoba prawa publicznego jest tworem państwowym.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I. Zgodnie z przepisami obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych, przez „zamówienie publiczne” należy rozumieć 5 „opłacane przez zamawiającego usługi, dostawy lub roboty budowlane wykonywane przez dostawców lub wykonawców” (art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy), przy czym „zama-wiającym” jest każdy „podmiot obowiązany stosować ustawę przy udzielaniu zamó-wień” (art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy), czyli wymienione w art. 4 tej ustawy podmioty, które wydatkują na te cele „środki publiczne” (art. 2 ust. 1 pkt 7 tej ustawy). Obowią-zuje zasada, w myśl której przepisy ustawy należy stosować „do udzielania zamó-wień publicznych na dostawy, usługi lub roboty budowlane” (art. 3 ust. 1 tej ustawy), o ile „wartość zamówienia” (art. 2 ust. 1 pkt 9 tej ustawy) przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 6.000 euro (art. 6 ust. 1 pkt 7 tej ustawy), przyjmując iż „przeliczenie tej wartości na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu określenia wartości zamówienia” (art. 2 ust. 2 tej ustawy) oraz że przez „usługi” należy w tym kontekście rozumieć „wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy” (art.2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Równocześnie, w art. 6 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych w sposób enumeratywny wskazane zostały te przypadki, w których nie stosuje się przepisów ustawy o zamówieniach publicznych, a pośród nich wymienio-ne zostały między innymi także „usługi arbitrażowe lub pojednawcze” (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy); natomiast art. 6 ust. 2 ustawy o zamówieniach publicznych rów-nież w sposób enumeratywny wymienia te usługi, które wprawdzie podlegają usta-wie, ale w stosunku do których określone jej przepisy nie mają zastosowania - po-śród nich wymienione zostały także „usługi prawnicze” (art. 6 ust. 2 pkt 4 tej ustawy). Oznacza to, że - w świetle przepisów ustawy o zamówieniach publicznych - „czynno-ści notarialne” (art. 1 § 1 Prawa o notariacie) należy traktować jako „usługi prawni-cze” w rozumieniu ustawy o zamówieniach publicznych (art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 4 tej ustawy), które co do zasady podlegają przepisom ustawy o zamówieniach publicznych, o ile świadczone są na rzecz „zamawiającego”, czyli podmiotu obowiązanego stosować tę ustawę przy udzielaniu zamówień (art. 2 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 i art. 2 ust. 1 pkt 7 tej ustawy) i ich wartość w przypadku da-nego „zamówienia publicznego” przekracza wyrażoną w złotych kwotę 6.000 euro (art. 6 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 2 ust. 2 tej ustawy), z tym jednak zastrzeżeniem, że - z mocy wyraźnego przepisu tej ustawy - niektóre jej przepisy nie mają do nich zastosowania (art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy o zamówieniach publicznych). Ustawa o zamówieniach publicznych określa sześć dopuszczalnych trybów udzielania zamówienia publicznego przez zamawiającego (art. 13 tej ustawy), ale je- 6 dynie w trzech przypadkach przewiduje ona „tryb przetargu” w celu dokonania przez zamawiającego wyboru tzw. najkorzystniejszej oferty na wykonanie zamówienia pu-blicznego, przez co należy rozumieć „ofertę z najniższą ceną albo ofertę, która przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny oraz innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia” (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o zamówieniach publicznych), a mianowicie jako: 1) tryb przetargu nieograniczonego - jest to wprawdzie podstawowy tryb udzielania zamówień publicznych, ma on jednakże dla zamawiającego charakter bezwzględnie obowiązujący wyłącznie wówczas, gdy wartość zamówienia publicz-nego przekracza równowartość kwoty 30.000 euro (art. 14 ust. 1 i art. 15 oraz art. 28 - art. 51 ustawy o zamówieniach publicznych); 2) tryb przetargu ograniczonego, który zamawiający może zorganizować między innymi w przypadku, gdy wartość zamó-wienia publicznego nie przekracza równowartości 30.000 euro (art. 52a - 52g ustawy o zamówieniach publicznych; oraz 3) tryb przetargu dwustopniowego, który charakte-ryzuje się w szczególności tym, iż w pierwszym etapie oferenci „składają oferty wstępne bez podawania ceny” (art. 53 - art. 62 ustawy o zamówieniach publicznych). Z kolei, formę „konkursu”, który poprzedzać ma wybór najkorzystniejszej oferty, przewiduje ustawa o zamówieniach publicznych jedynie w przypadku, gdy „przed-miotem zamówienia publicznego są twórcze prace projektowe”, przez które należy rozumieć „mające cechy utworu w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o pra-wie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2000 r Nr 80, poz. 904 i z 2001 r. Nr 128, poz. 1402): 1) architektoniczne prace projektowe, 2) urbanistyczne prace pro-jektowe, 3) konstrukcyjno-budowlane prace projektowe” (art. 13a ust. 1 i ust. 2 tej ustawy). W wypadku zamówień publicznych na „dokonanie czynności notarialnych” jako usług prawniczych (art. 1 § 1 Prawa o notariacie), które zawsze muszą być do-konane przez notariusza w zakresie jego uprawnień i zgodnie z obowiązującym pra-wem (lege artis - art. 2 § 1 i § 2 Prawa o notariacie), są wynagradzane wedle ustaleń dokonanych przez strony na podstawie umowy, jakkolwiek wysokość tego wynagro-dzenia nie może być wyższa aniżeli maksymalne stawki taksy notarialnej właściwej dla danej czynności, która ustalona została w drodze stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wydanego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych i po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej (art. 5 Prawa o notariacie w związku z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 7 1997 r. o działach administracji rządowej - jednolity tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928 ze zm.). Oznacza to, że: Po pierwsze, zgodnie z przedstawionymi wyżej wymaganiami ustawy o za-mówieniach publicznych, w prawem określonych sytuacjach - stosownie do wartości zamówienia publicznego (art. 15 ustawy o zamówieniach publicznych - a contrario) - w tym także zamówienia na „dokonanie czynności notarialnych” muszą być lub też - stosownie do woli zamawiającego (art. 14 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicz-nych) - mogą być udzielane w trybie bądź „przetargu nieograniczonego”, bądź też „przetargu ograniczonego”, z tym jednak zastrzeżeniem, że w danym wypadku do przetargów tych „nie stosuje się” (sic!) przepisów ustawy o zamówieniach publicz-nych dotyczących: publikacji ogłoszeń o planowanych zamówieniach publicznych, terminów, wadiów, przesłanek wyboru trybu oraz obowiązku jego zatwierdzania przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, a ponadto „nie stosuje się” (sic!) w tym wypadku „zakazu ustalania kryteriów oceny ofert na podstawie właściwości wy-konawcy” (art. 6 ust. 2 - zdanie pierwsze in fine ustawy o zamówieniach publicz-nych). W konsekwencji, w wypadku przetargu na dokonanie czynności notarialnych o wyborze „najkorzystniejszej oferty” (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o zamówieniach pu-blicznych) zasadniczo decydowała będzie „najniższa cena” oraz ewentualnie dodat-kowo także „właściwości wykonawcy” (np. jego staż zawodowy, opinia środowiskowa itp.). Po drugie, forma „konkursu” w ogóle nie może być wykorzystywana w proce-durze udzielania zamówień publicznych na dokonanie czynności notarialnych (art. 13a ustawy o zamówieniach publicznych - a contrario). Powyższa ocena prawna zachowa nadal swą aktualność - co do zasady - także pod rządami mającej wejść w życie z dniem 2 marca 2004 r. nowej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 z dnia 9 lutego 2004 r. - art. 227 tej ustawy - powoływanej nadal jako: nowa ustawa), która zastąpi obecnie obowiązującą ustawę z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych. Należy bowiem w tym kontekście podkreślić, że również nowa ustawa nie przewiduje wyłączenia usług prawniczych - w tym także „czynności notarialnych” - z zakresu jej stosowania. Natomiast trzeba mieć w szczególności na uwadze to, że przepisy nowej ustawy przewidują dwa podstawowe tryby udzielania zamówień pu-blicznych (art. 10 ust. 1 nowej ustawy), których wartość przekracza 6.000 euro (art. 4 pkt 8 nowej ustawy), a mianowicie: przetarg nieograniczony (art. 39 i następne nowej 8 ustawy) i przetarg ograniczony (art. 47 i następne nowej ustawy), oraz pięć dalszych możliwych trybów (art. 10 ust. 2 nowej ustawy), a mianowicie: negocjacje z ogłosze-niem (art. 54 i następne nowej ustaw), negocjacje bez ogłoszenia (art. 61 i następne nowej ustawy), zamówienie z wolnej ręki (art. 66 i następne nowej ustawy), zapytanie o cenę (art. 69 i następne nowej ustawy) oraz aukcja elektroniczna (art. 74 i następ-ne nowej ustawy). Równocześnie, w odniesieniu do zamówień publicznych na usługi prawnicze (w tym także „czynności notarialne”) przepisy nowej ustawy sformułowane są w sposób odmienny aniżeli przepisy obecnie obowiązujące i stanowią, że „zama-wiający może (sic! - dop.) nie stosować przepisów ustawy dotyczących ogłoszeń informacyjnych, terminów, wadium, zakazu ustalania kryteriów ocen ofert na podsta-wie właściwości wykonawcy oraz innych niż wartość zamówienia przesłanek wyboru trybu negocjacji z ogłoszeniem, negocjacji bez ogłoszenia, zapytania o cenę, (...) również przesłanek wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki oraz obowiązku zatwier-dzania w tych przypadkach trybu przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych” (art. 5 ust. 1 pkt 7 nowej ustawy). II. Skoro Prawo o notariacie określa zasady świadczenia usług w zakresie do-konywania czynności notarialnych oraz obowiązki i notariuszy (art. 1 - art. 9 oraz art. 17 - art. 25 Prawa o notariacie), którzy przy powołaniu do sprawowania tych obo-wiązków składają oficjalne ślubowanie następującej treści: „ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać zgodnie z prawem i sumieniem, do-chować tajemnicy państwowej i zawodowej, w postępowaniu swym kierować się za-sadami godności, honoru i uczciwości” (art. 15 Prawa o notariacie), to wynika stąd w szczególności także, że: Po pierwsze, notariusz, działając jako „osoba zaufania publicznego” (art. 2 § 1 Prawa o notariacie), przy sprawowaniu swych czynności jest związany obowiązują-cym prawem, a więc również przepisami ustawy o zamówieniach publicznych, która określa zasady i tryb udzielania zamówień publicznych także w zakresie świadczenia usług prawniczych, w tym także zamówień na dokonywanie czynności notarialnych. Po drugie, w przepisach ustawy o zamówieniach publicznych ustawodawca nie tylko określa tryb lub tryby udzielania zamówień publicznych, lecz także przesą-dza o tym, czy i w jakim zakresie o wyborze stosownego trybu udzielenia zamówie-nia publicznego decydować mają określone w samej ustawie (a priori) okoliczności, czy też i w jakim zakresie jego wybór zależny jest od woli zamawiającego. Natomiast, 9 w każdym razie i w sposób oczywisty wykluczona jest sytuacja, w której wybór trybu udzielenia zamówienia publicznego miałby być uzależniony od woli osób trzecich. Po trzecie, w konsekwencji, należy stanąć na stanowisku, że w sytuacji, gdy - stosownie do przepisów obowiązującej ustawy o zamówieniach publicznych - powie-rzenie przez zamawiającego dokonania czynności notarialnych powinno nastąpić w trybie zamówienia publicznego, w tym także w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego (co w określonych okolicznościach może być przesądzone wprost w ustawie albo co ustawodawca pozostawił decyzji zamawiającego: art. 14 - art. 15 i art. 52b ustawy o zamówieniach publicznych oraz art. 10 ust. 1 i art. 39 - art. 53 nowej ustawy), notariusz: - z jednej strony - jest uprawniony do udziału w tego typu przetargu, a z drugie strony, w żadnym wypadku nie powinien przyjmować zamówienia na dokonanie czynności notarialnych, które byłoby udzielone w trybie niezgodnym z obowiązującymi wymaganiami ustawy o zamówieniach publicznych, bowiem byłoby to równoznaczne nie tylko naruszeniem obowiązującego prawa, lecz także stanowiłoby przejaw sprzeniewierzenia się złożonemu przezeń ślubowaniu (art. 17 w związku z art. 15 § 1 Prawa o notariacie). Po czwarte, tym samym, wbrew obawom i zastrzeżeniom sformułowanym w uzasadnieniu zaskarżonej przez Ministra Sprawiedliwości uchwale nr 17/2003 z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie zakazu uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności notarialne, udział notariusza w organizowanych zgod-nie z wymaganiami ustawy o zamówieniach publicznych przetargach na dokonanie czynności notarialnych w żadnym razie nie stawowi zagrożenia ani dla możliwości uzyskania godziwego wynagrodzenia za świadczone usługi, ani nie zwalnia go z obowiązku przestrzegania prawa i zachowania bezstronności w zakresie dokonywa-nych czynności. Przeciwnie, zasady obowiązujące w postępowaniu o udzielanie za-mówień publicznych, a w szczególności zasada pisemności oraz zasada jawności tego postępowania (art. 16 oraz art. 21 - 26a ustawy o zamówieniach publicznych oraz art. 8 nowej ustawy), obiektywnie rzecz biorąc sprzyjają notariuszom, którzy uczestniczą w tym postępowaniu (także w przetargach), zarówno w skutecznej reali-zacji ich prawa do godziwego wynagrodzenia za świadczone usługi, jak i w zapew-nieniu w pełni bezstronnego i fachowego sprawowania powierzonych im obowiąz-ków. Po piąte, w konsekwencji, trafny okazał się podniesiony w skardze Ministra Sprawiedliwości zarzut, że podjęta przez Krajową Radę Notarialną na podstawie art. 10 40 § 1 pkt 7 Prawa o notariacie uchwała [...] z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie za-kazu uczestniczenia przez notariuszy w przetargach lub konkursach na czynności notarialne jest sprzeczna z prawem, skoro: - po pierwsze - wbrew obowiązującym przepisom ustawy o zamówieniach publicznych zakazała ona notariuszom uczestni-czenia w przetargach na świadczenie usług w zakresie dokonywania czynności nota-rialnych (§ 1 tej uchwały) i równocześnie wprowadziła zagrożenie odpowiedzialno-ścią dyscyplinarną dla tych spośród notariuszy, którzy respektując przepisy ustawy o zamówieniach publicznych zdecydowaliby się na udział w tego typu przetargach (§ 2 tej uchwały); oraz - po drugie - pomimo, że art. 40 § 1 pkt 7 Prawa o notariacie upo-ważnia Krajową Radę Notarialną jedynie „do wypowiadania się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy”, Krajowa Rada Notarialna podejmując na tej podstawie zaskarżoną uchwałę nie tylko wykroczyła poza przyznaną jej tym przepisem kompe-tencję, bowiem bez wyraźnego upoważnienia ustawowego dokonała wiążącej dla wszystkich członków publicznej korporacji notarialnej wykładni przepisów dwóch obowiązujących ustaw; a to zarówno ustawy o zamówieniach publicznych (nota bene wykładni sprzecznej z wyraźnymi przepisami tej ustawy i mogącej w praktyce dopro-wadzić do sytuacji, w której podmioty zobowiązane do jej stosowania byłyby zmu-szone do postępowania niezgodnego z tą ustawą), jak i przepisów Prawa o notaria-cie (zwłaszcza art. 15 § 1 tej ustawy). Po szóste, należy w tym kontekście dodatkowo zwrócić uwagę na to, że jeżeli w przekonaniu członków Krajowej Rady Notarialnej, jako organu reprezentującego samorząd notarialny, istnieje uzasadniona potrzeba wprowadzenia do obowiązują-cego porządku zmiany zmierzającej do tego, by notariusze zostali wyłączeni z moż-liwości i obowiązku uczestniczenia w przetargach na zamówienia publiczne, to w tym celu Krajowa Rada Notarialna mogłaby skorzystać z przysługujących jej kompetencji określonych w art. 40 § 1 pkt 2 lit. a - b Prawa o notariacie, zmierzają bądź do zmiany aktualnie obowiązujących przepisów ustawy i rozporządzenia Ministra Spra-wiedliwości dotyczących tzw. maksymalnych stawek taksy notarialnej i zastąpienie ich stawkami sztywnymi, co między innymi wyeliminowałoby potrzebę stosowania w tym zakresie przepisów o zamówieniach publicznych, w tym także o przetargach na realizację usług notarialnych, bądź do wprowadzenia takiej zmiany do aktualnie obo-wiązującego porządku prawnego, w wyniku której albo w Prawie o notariacie albo w ustawie o zamówieniach publicznych pomieszczony zostałby wyraźny zakaz uczest-niczenia notariuszy w przetargach na zamówienia publiczne. 11 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 47 § 2 Prawa o notariacie orzekł jak w sentencji. ========================================