IV CNP 13/16

Izba Cywilna2016-10-21

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie określa szkody i nie przedstawia środków dowodowych na jej wykazanie, spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi spełniać wszystkie wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c., które nie podlegają sanowaniu. W szczególności, skarżący musi nie tylko oświadczyć o powstaniu szkody, ale także uwiarygodnić jej rzeczywiste wystąpienie, określić jej postać, wysokość i czas powstania, a także przedstawić dowody lub inne środki zdolne do jej wykazania. Samo wskazanie na wpływ darowizny na wysokość spłat czy potrzebę uzyskania opinii biegłego nie wypełnia tego obowiązku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. dotyczącego podziału majątku, działu spadku, zniesienia współwłasności i uzgodnienia treści księgi wieczystej. Skarżący zarzucił, że szkoda polega na przyjęciu za ważną darowizny, co podwyższyło wysokość spłat. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu niespełnienia wymagań formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia. Zasądził od skarżącego na rzecz uczestników koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 13/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi wnioskodawcy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt III Ca (…), w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie K. S., X. S., H. L. , J. W. i R. B. o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności oraz uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2016 r., 1) odrzuca skargę; 2) zasądza od J. S. na rzecz K. S.,X. S. i R. B. kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia. UZASADNIENIE 2 Postępowanie w sprawie z wniosku J. S. o podział majątku, dział spadku, zniesienie współwłasności i uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 czerwca 2014 r. Od tego postanowienia wnioskodawca złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. W odniesieniu do wymagania tej skargi, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., podał, że szkoda polega na przyjęciu za ważną prawnie i skutecznie darowiznę dokonaną przez uczestniczkę H. S., co podwyższyło wysokość spłat wnioskodawcy, a wyliczenie tej szkody wymagania wyliczenia przez biegłego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Jej celem jest uzyskanie prejudykatu, umożliwiającego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Wyjątkowy charakter tego środka determinuje szczególne wymagania, przewidziane w przepisie art. 4245 § 1 k.p.c., które traktowane są jako wymagania konstrukcyjne, a zatem takie, co do których nie istnieje możliwość sanowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany został pogląd, że każde z sześciu wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. jest indywidualne i niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i wypełnione. Brak choćby jednego z nich powoduje, że skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limie (por. postanowienia z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP 223/07, niepubl.; z dnia 17 czerwca 2008 r., I BU 18/07, niepubl.; z dnia 16 października 2009 r., IV CNP 56/09, niepubl.; z dnia 5 sierpnia 2010 r., IV CNP 44/10, niepubl.; z dnia 17 sierpnia 2010 r.). W odniesieniu do wymagania wskazanego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., przyjęta została w orzecznictwie jednolita wykładnia, że skarżący nie może ograniczyć się do oświadczenia, że szkoda taka powstała, lecz musi uwiarygodnić jej rzeczywiste wystąpienie i związek między zaskarżonym orzeczeniem 3 a spowodowanymi jego wydaniem stratami. W odrębnym wywodzie prawnym skarżący powinien podać, że szkoda wystąpiła, określić jej postać, wysokość i czas powstania, a także przedstawić dowody lub inne środki zdolne uwiarygodnić powstanie szkody (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r. III CNP 5/05, z dnia 22 listopada 2005 r. I CNP 19/05, niepubl.; z dnia 31 stycznia 2006 r. IV CNP 38/05, OSNC 2006/7-8/141; z dnia 25 sierpnia 2015 r., II CNP 15/15, niepubl.). Skarżący nie określił szkody i nie powołał żadnych środków mających wykazać twierdzenie o jej poniesieniu i związku z wydaniem kwestionowanego postanowienia. Nie mogło czynić zadość temu wymaganiu podanie, że darowizna miała wpływ na wysokość spłat ani wskazanie na potrzebę uzyskania opinii biegłego. Nieuzyskanie przez uczestnika żądanej w postępowaniu sądowym ochrony prawnej nie zawsze będzie prowadzić do powstania uszczerbku majątkowego, dlatego zachodzi potrzeba podania, że w odniesieniu do tego orzeczenia doszło do powstania szkody określonego rodzaju i wysokości. Odesłanie do opinii biegłego, która powinna być wydana, nie wypełnia tego obowiązku i pozostaje w sprzeczności z zakresem kognicji Sądu Najwyższego w tej sprawie. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z zasady przewidzianej w 520 § 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4171 § 2 KCart. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy