IV CNP 43/10
Izba Cywilna2010-07-23
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie było przedmiotem kontroli sądu drugiej instancji i nie dotyczy naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Wyjątkowo, w przypadkach naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, dopuszczalna jest skarga od orzeczenia sądu pierwszej instancji. W sytuacji, gdy kwestionowane postanowienie było przedmiotem kontroli sądu odwoławczego i istniała możliwość jego zmiany lub uchylenia środkami prawnymi, a jednocześnie nie zachodzą wskazane wyjątki, skarga taka podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r., które stwierdziło nabycie spadku po S. K. przez Gminę Miasta T. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i nieważność postępowania, wskazując na poniesioną szkodę materialną i moralną. Kwestionowane postanowienie było przedmiotem kontroli sądowej, w tym apelacji, skargi kasacyjnej i zażalenia, które zostały oddalone lub odrzucone.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 43/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi wnioskodawcy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt XI Ns (…) z wniosku B. S. przy uczestnictwie Gminy Miasta T. i Prowincji Zgromadzenia (…) w W. o stwierdzenie nabycia spadku po S. K. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2010 r., odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt XI Ns (…). Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy w T. stwierdził, że spadek po S. K., zmarłym dnia 16 lutego 2006 r., na podstawie ustawy nabyła w całości Gmina Miasta T. Apelacja wnioskodawcy B. S. od tego postanowienia została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 31 marca 2009 r., a następnie po odmowie przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. Wniesioną od tego postanowienia skargę kasacyjną również odrzucono, a Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy postanowieniem z dnia 17
2 grudnia 2009 r. Apelacja Gminy T. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 3 lipca 2009 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r. Bronisław Szpyt wskazał, że doszło do naruszenia art. 199 § 1 pkt 3 w związku z art. 379 pkt 2 k.p.c. i nieważności postępowania przez nieodrzucenie drugiego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w sytuacji, gdy pierwszy z nich w sprawie XI Ns (…) nie został załatwiony. Powołał się na to, że poniósł szkodę materialną w postaci wniesienia opłat sądowych od różnych pism, wniosków i zażaleń oraz moralną, polegającą na wyrządzeniu mu krzywdy na skutek bezpodstawnego oddalania lub odrzucania wnoszonych środków odwoławczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje, stosownie do art. 4241 § 1 k.p.c., od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. W wyjątkowych jedynie wypadkach, przewidzianych art. 4241 § 2 k.p.c., gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela dopuszczona została możliwość wniesienia skargi od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji. Na istnienie powołanych wyjątkowych wypadków nie wskazuje uzasadnienie skargi, a zatem do oceny jej dopuszczalności zastosowanie ma zasada wyrażona w przywołanym już art. 4241 § 1 k.p.c. Ponadto podkreślenia wymaga, że kwestionowane postanowienie było przedmiotem kontroli przez Sąd Odwoławczy, jak też istniała możliwość zmiany lub uchylenia go w drodze przysługujących skarżącemu środków prawnych. Z uwagi na to, że skarżone postanowienie nie należy do wymienionej kategorii orzeczeń Sąd Najwyższy, w oparciu o art. 4248 § 2 k.p.c., odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia.
Powiązane orzeczenia
- I CNP 40/12 2013-04-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego w sytuacji braku skorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych, może być uwzględniona, jeśli n…
- I CNP 39/13 2014-03-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, wniesiona w sytuacji braku skorzystania z przysługujących środków prawnych, może być uwzględniona, gdy zarzucana niezgodność n…
- I CNP 22/16 2016-12-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn leżących po jej…
- II BP 22/09 2010-02-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od wyroku sądu pierwszej instancji, od którego nie wniesiono apelacji, w sytuacji gdy nie wykazano naruszenia podstawowych zasad porządk…
- II CNP 30/10 2010-07-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jedynie argumentuje naruszenie pods…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 pkt 3art. 379 pkt 2 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 1 pkt 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy