II BP 22/09

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-02-23

Skład orzekający: Zbigniew Hajn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od wyroku sądu pierwszej instancji, od którego nie wniesiono apelacji, w sytuacji gdy nie wykazano naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie, pod warunkiem wyrządzenia szkody i niemożności zmiany lub uchylenia orzeczenia środkami prawnymi. Wyjątek stanowi naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności, ale nawet wtedy skarga jest dopuszczalna od orzeczenia sądu pierwszej instancji tylko, gdy strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że zmiana lub uchylenie jest możliwe innymi drogami. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona od wyroku sądu pierwszej instancji, od którego nie wniesiono apelacji, a nie wykazano naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego, co czyni skargę niedopuszczalną.
Stan faktyczny
Powód dochodził uchylenia się od skutków oświadczenia woli, przywrócenia do pracy i wynagrodzenia. Sąd Rejonowy ustalił skuteczne uchylenie się od skutków oświadczenia woli, a postępowanie w zakresie przywrócenia do pracy i wynagrodzenia umorzył. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając naruszenie art. 321 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania w zakresie wynagrodzenia, mimo braku zrzeczenia się tego roszczenia. Skarga została wniesiona od wyroku sądu pierwszej instancji, od którego nie wniesiono apelacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II BP 22/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa K. T. przeciwko A. Sp. z o.o. w W. o uchylenie się od skutków oświadczenia woli, przywrócenie do pracy, wynagrodzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2010 r., skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 lutego 2008 r., odrzuca skargę. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie K. T. przeciwko A. sp. z o.o. o uchylenie się od skutków oświadczenia woli, przywrócenie do pracy, wynagrodzenie, wyrokiem z 26 lutego 2008 r. ustalił, że powód 27 marca 2007 r. skutecznie uchylił się od skutków oświadczenia woli złożonego 22 marca 2007 r. pod wpływem błędu; umorzył postępowanie w zakresie roszczenia o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Rejonowego pełnomocnik powoda zaskarżył część wyroku - tj. pkt. 2 - umarzający 2 postępowanie w zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy; opierając skargę na naruszeniu przepisów postępowania tj. art. 321 k.p.c., zgodnie z którym Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie - a tak się stało w wypadku zaskarżonego wyroku, ponieważ Sąd umorzył postępowanie w sprawie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, chociaż powód nie zrzekał się tego wynagrodzenia; Uprawdopodobniając wyrządzenie szkody wskazano wyrok Sądu Rejonowego z dnia 24 lutego 2009 r., oddalający powództwo o zapłatę wynagrodzenia w kwocie 35.728 zł za 2007 r.; Wskazano, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie nastąpiło drogą apelacji, ponieważ najważniejsza jego część (pkt. 1) jest korzystna dla powoda i czekano na apelację ze strony pozwanej. Ponadto do dnia wydania wyroku przez Sąd Rejonowy powód i jego pełnomocnik nie zdawali sobie sprawy, że zaskarżony zapis będzie podstawą do oddalenia roszczenia o wynagrodzenie. W sprawie wniesiono o stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem, to jest z art. 321 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje artykuł 4241 § 2 k.p.c. który stanowi, że w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w 3 sprawie wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Skarga została wniesiona od wyroku Sądu pierwszej instancji, od którego nie wniesiono apelacji, tak więc jej dopuszczalność można rozpatrywać jedynie w odniesieniu do art. 4241 § 2 k.p.c.. Nie tylko jednak nie powołano niniejszego przepisu jako podstawy wniesienia skargi, ale w żaden sposób nie podjęto próby wykazania, jak również nie wynika to z samej skargi, że w niniejszej sprawie doszło do „naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela”. Z powołanych względów skarga, jako niedopuszczalna w oparciu o art. 4241 § 1 i 2 k,p.c., podlega odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 321 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4241 § 1art. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy