IV CNP 46/09

Izba Cywilna2009-07-13

Skład orzekający: Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a okoliczności nie wskazują na istnienie wyjątkowego wypadku?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie była i nie jest możliwa. Przesłanką dopuszczalności skargi jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych, chyba że występuje wyjątkowy wypadek i niezgodność z prawem o kwalifikowanym charakterze. Nieskorzystanie ze środków prawnych z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody (np. ciężka choroba, katastrofa) może stanowić taki wyjątkowy wypadek.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 października 2006 r., który zasądził od niej kwoty na rzecz powódek. Apelacja pozwanej od tego wyroku została odrzucona z powodu wniesienia po terminie, a zażalenie na to postanowienie również zostało oddalone. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 46/09 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper w sprawie ze skargi pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 października 2006 r., w sprawie z powództwa S. Ł. i D. W. przeciwko J. Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2009 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 31 października 2006 r. Sąd Okręgowy w G. zasądził od pozwanej J. Ł. na rzecz powódek S. Ł. i D. W. odpowiednio kwoty 95.448,33 zł i 90.658 zł, dalej idące powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach postępowania. Wniesiona po upływie przepisanego terminu apelacja pozwanej od tego wyroku odrzucona została postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 marca 2007 r. oddalił zażalenie pozwanej na to postanowienie. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wymienionego wyroku Sądu Okręgowego, wniesionej na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c., pozwana zarzuciła naruszenie art. 177 § 1 pkt 1 i art. 3 i 6 § 1 w zw. z art. 684 k.p.c. oraz art. 991 k.c. i art. 46 k.r.o. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie była i nie jest możliwa. Przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zgodnie z zasadą wynikającą z tego przepisu, jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Przewidziany w art. 4241 § 2 k.p.c. wyjątek od tej zasady dopuszcza skargę, mimo nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych, jeżeli kumulatywnie spełnione są przesłanki istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Pojęcie wyjątkowego wypadku, o którym jest mowa w tym przepisie odnosi się do szczególnej sytuacji polegającej na tym, że strona nie mogła skorzystać ze zwykłych środków prawnych. Wypadek taki zachodzi, gdy niemożność skorzystania przez stronę ze środka prawnego nastąpiła z powodu niedającej się przezwyciężyć 3 przeszkody takiej np. jak ciężka choroba, katastrofa, klęska żywiołowa, czy błędna informacja udzielona stronie przez pracownika sądu (postan. SN z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113). We wniesionej skardze pozwana nie odnosi się do tej przesłanki jej dopuszczalności, nie podnosi też twierdzeń i faktów, które mogłyby stanowić podstawę dla dokonania oceny w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że nieskorzystanie przez pozwaną z przysługującego jej prawa do wniesienia apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji nastąpiło w okolicznościach, dających się zakwalifikować jako wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. Przeciwko nadaniu mu takiej kwalifikacji przemawia także charakter zarzucanego w skardze naruszenia, które - bez bliższego uzasadnienia - wiąże skarżąca z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka. Roszczenie z tytułu zachowku należy do praw względnych a rozstrzygniecie o nim wywołuje skutek tylko pomiędzy stronami. Z tych przyczyn, zgodnie z art. 424 § 2 k.p.c., skarga podlegała odrzuceniu. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 2 KPCart. 177 § 1 pkt 1art. 3art. 684 KPCart. 991 KCart. 46 KROart. 4241 § 1 KPCart. 424 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy