IV CNP 50/16

Izba Cywilna2017-02-17

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Sądu Okręgowego, które zasądziło odsetki od zachowku od daty wniesienia pozwu, stwierdzając, że jest to świadczenie bezterminowe, może być uznane za niezgodne z prawem w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Sąd Okręgowy zajął jedno z dopuszczalnych stanowisk w kwestii wymagalności świadczenia o zachowek, które wynika z najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Rozstrzygnięcie to nie może być uznane za oczywiście nieprawidłowe, a za jego trafnością przemawiają istotne względy prawne i społeczne.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który zasądził odsetki od zachowku od daty wniesienia pozwu. Sąd Okręgowy uznał świadczenie o zapłatę zachowku za bezterminowe, wymagalne od chwili zażądania jego spełnienia, co nastąpiło z chwilą wniesienia pozwu. Pozwany twierdził, że odsetki powinny być naliczane od momentu wyrokowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 50/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt II Ca […] w sprawie z powództwa J. L. przeciwko J. Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2017 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Sądu II instancji tylko w części - co do określenia terminu, od którego należą się od niego odsetki w związku z opóźnieniem w zapłacie zachowku. Sąd ten przyjął, że świadczenie o zapłatę zachowku jest świadczeniem bezterminowym, zatem staje się wymagalne z chwilą zażądania jego spełnienia, co nastąpiło w tej sprawie z chwilą wniesienia pozwu o zapłatę. Skarżący twierdził, że odsetki należą się dopiero od momentu wyrokowania, ponieważ dopiero od tej chwili wiadomo, ile powinien był zapłacić - wcześniej wobec sporu nie mógł świadczyć. Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że co do określenia momentu wymagalności świadczenia o zachowek istnieją spory w doktrynie i judykaturze. Według pierwszego poglądu, roszczenie o zachowek staje się wymagalne od daty wezwania zobowiązanego do zapłaty zachowku. Zgodnie z drugim poglądem, roszczenie o zachowek staje się wymagalne od daty wyrokowania w sprawie. Obydwa poglądy są reprezentowane również w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Gdyby niniejsza sprawa była w toku postępowania kasacyjnego, niewątpliwie istniałyby podstawy do przyjęcia do rozpoznania stosownej skargi. Inaczej jest jednak w postępowaniu o stwierdzenie nieważności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zaskarżone orzeczenie nie narusza bowiem prawa, skoro Sąd zajął jedno z dopuszczalnych stanowisk, które zresztą wynika z najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego i w zakresie swobody orzekania miał do tego prawo - jego rozstrzygnięcia nie można uznać za oczywiście nieprawidłowe. Co więcej, za jego trafnością przemawiają istotne względy zarówno prawne, jak i społeczne. W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). jw l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4249 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy