IV CO 110/20
Izba Cywilna2021-02-24
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd pierwszej instancji odmówił wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, stwierdzając, że przepis art. 441 § 1 k.p.c. dotyczy okoliczności związanych z danym sądem w znaczeniu ustrojowym, a nie z konkretnym sędzią. Ponadto, instytucja przekazania sprawy nie może być postrzegana jako środek zaskarżenia w razie odmowy wyłączenia sędziego, o ile brak jest podstaw do jego wyłączenia w rozumieniu art. 49 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w T. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Rejonowy wskazał, że sędzia sprawozdawca zna osobiście stronę, a mimo to odmówił jego wyłączenia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 110/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2021 r., na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Rejonowego w T. z postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2020 r., w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. akt I C […] z powództwa P. […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko A. i K. o zapłatę, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy w T. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Rejonowy wskazał, że sędzia sprawozdawca zna osobiście stronę, a mimo to postanowieniem z 2 października 2019 r. Sąd ten nie uwzględnił żądania jego wyłączenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 441 § 1 k.p.c. dotyczy takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. Już tylko z tego względu nie było możliwe przekazanie sprawy innemu sądowi. Nadto, zdaniem Sądu Najwyższego, nie ma podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi, jeżeli Sąd Rejonowy, oceniając oświadczenie sędziego o istniejących, jego zdaniem, podstawach wyłączenia (art. 51 k.p.c.), odmówił wyłączenia sędziego. Takie orzeczenie może zostać wydane tylko wówczas, gdy brak jest okoliczności tego rodzaju, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. To postanowienie jest niezaskarżalne (zob. art. 3941a § 1 pkt 10 k.p.c.) i prawomocne (zob. art. 365 § 1 k.p.c.), ale może zostać poddane kontroli instancyjnej na zasadzie art. 380 k.p.c. Aktualnie jednak, skoro brak podstaw do wyłączenia sędziego, o jakich mowa w art. 49 k.p.c., to nie sposób uznać, że rozpoznanie sprawy przez sędziego sprawozdawcę godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Co więcej instytucja z art. 441 k.p.c. nie może być postrzegana jako swoisty środek zaskarżenia, przysługujący w razie odmowy wyłączenia sędziego na jego żądanie. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. ke [aw]
Powiązane orzeczenia
- III CO 68/24 2024-01-30Czy dobro wymiaru sprawiedliwości lub społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., jeśli podnoszone wątpliwości dotyczą n…
- III CO 144/23 2023-03-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia, który miałby ją rozpoznać, został wyłączony o…
- I NO 86/22 2022-08-03Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., jeśli istnieją…
- II PUO 46/23 2023-04-05Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. w zw. z art. 441 § 2 k.p.…
- I PUO 56/24 2024-05-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd drugiej instancji jest organizacyj…
Powołane przepisy
art. 441 § 1 KPCart. 441 § 1 KPCart. 51 KPCart. 3941a § 1 pkt 10 KPCart. 365 § 1 KPCart. 380 KPCart. 49 KPCart. 441 KPC§ 1§ 1 pkt 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy