IV CO 16/81
PostanowienieIzba Cywilna1981-11-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie stosunku służbowego między sędzią a stroną postępowania (w tym przypadku ławnikiem) może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał żądanie wyłączenia sędziów za niezasadne. Stosunek służbowy, w odróżnieniu od stosunku osobistego, nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznawania sprawy zgodnie z art. 49 Kodeksu postępowania cywilnego. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą wynikać z konkretnych okoliczności wskazujących na istnienie stosunku osobistego, a nie jedynie z formalnych relacji służbowych.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli pozew o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa w związku ze śmiercią syna w internacie. Jednym z sędziów Sądu Wojewódzkiego, do którego wpłynęła sprawa, był ławnik. Sędziowie tego sądu wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznawania tej sprawy, powołując się na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności z uwagi na relację służbową z powodem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić żądanie sędziów Sądu Wojewódzkiego o wyłączenie ich od rozpoznawania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący SSN: S. Rudnicki.Sędziowie SN: J. Ignatowicz, F. Wesely (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 1981 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z powództwa Genowefy W. i Augustyna W. przeciwko: Skarbowi Państwa - Zespołowi Szkół Zawodowych w O. o odszkodowanie, wniesionej do Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu sygn. akt I C 124/81postanawia:oddalić żądanie Sędziów Sądu Wojewódzkiego w Tarnobrzegu o wyłączenie ich od rozpoznawania sprawy.Uzasadnienie faktycznePowodowie wnieśli powództwo o odszkodowanie przeciw Skarbowi Państwa w związku z tragiczną śmiercią ich syna, przebywającego w internacie szkolnym.Powód jest ławnikiem Sądu Wojewódzkiego do którego sprawa ta wpłynęła. Na tej podstawie sędziowie tegoż Sądu wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznawania tej sprawy, gdyż, zdaniem ich, mogłyby zaistnieć wątpliwości co do ich bezstronności.Rozpoznając powyższe żądanie, Sąd Najwyższy uznał je za niezasadne, gdyż podstawą żądania sędziego o jego wyłączenie może być, zgodnie z art. 49 kpc, istnienie stosunku osobistego tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W sprawie natomiast nie chodzi o żaden stosunek osobisty, lecz o stosunek służbowy.Dlatego, z mocy art. 52 kpc, orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II PZ 15/66 1966-03-24Czy okoliczność sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?
- IV CZ 120/82 1982-09-16Czy okoliczność, że sędzia był stroną w innym postępowaniu, w którym strona wnioskująca o wyłączenie była oskarżona o zniesławienie tego sędziego, uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy cywilnej, w której…
- I CSK 4128/22 2022-09-20Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?
- II CSKP 1549/22 2022-07-25Czy zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?
- I DO 37/19 2019-06-05Czy relacje osobiste i zawodowe sędziego z uczestnikami postępowania mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?
Powołane przepisy
art. 49 kpcart. 52 kpc
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.