IV CZ 120/82

PostanowienieIzba Cywilna1982-09-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sędzia był stroną w innym postępowaniu, w którym strona wnioskująca o wyłączenie była oskarżona o zniesławienie tego sędziego, uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy cywilnej, w której ta sama strona jest pozwanym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż Sąd Wojewódzki wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy karnej dotyczącej zniesławienia sędziego, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie cywilnej. Podstawą wyłączenia sędziów na wniosek strony są wyłącznie stosunki osobiste między sędzią a stroną, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Kontakty urzędowe nie są podstawą do wyłączenia.
Stan faktyczny
Henryk C., pozwany w sprawie o opróżnienie lokalu, wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu. Jako podstawę podał, że w innej sprawie karnej, w której był oskarżony o zniesławienie sędziego Bogusławy C., doszło do wyłączenia sędziów. Twierdził, że pozostali sędziowie mogą być nieobiektywni ze względu na zależność służbową od prezesa sądu lub powiązania z sędzią C. Wniosek został częściowo uwzględniony przez Sąd Wojewódzki, który wyłączył sędziego C., ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Henryk C. złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN W. Łysakowski.Sędziowie SN: J. Szachułowicz, M. Zakrzewska (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 16 września 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Henryka C. o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I CO 5/32,postanawia:zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktyczneWnioskiem z dnia 18 marca 1982 r. Henryk C. pozwany w sprawie C 755/79 o opróżnienie lokalu mieszkalnego domagał się wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu i przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.Powołując się na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu z dnia 5 marca 1982 r. wydane w sprawie karnej toczącej się przeciwko niemu z powodu zniesławienia sędziego Sądu Rejonowego w Sieradzu Bogusławy C., którym wyłączono sędziów Sądu Rejonowego i przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kaliszu, pozwany twierdził, że w toczącym się obecnie procesie cywilnym sędziowie Sądu Rejonowego w Sieradzu powinni być wyłączeni.Podstawą wyłączenia jest okoliczność, że Sąd Rejonowy w Kaliszu umorzył postępowanie karne o zniesławienie sędziego C., z czego nie był zadowolony prezes Sądu Rejonowego w Kaliszu, jako składający doniesienie.Pozostali sędziowie, podlegli mu służbowo, nie zechcą narazić się zarówno prezesowi, jak i Sędziemu C.Pozwany twierdził nadto, że na zastrzeżenia co do obiektywizmu sędziego T., która w innym postępowaniu karnym skazała go na grzywnę oraz do sędziego L., korzystającego z usług adw. P., pełnom. procesowego jego przeciwnika.Postanowieniem z dnia 4 czerwca 1982 r. Sąd Wojewódzki w Sieradzu wyłączył od udziału w sprawie sędziego C. i oddalił wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów.Sąd Wojewódzki stwierdził, że podniesione w oświadczeniu sędziego C. okoliczności dotyczące pomówienia jej przez pozwanego uzasadniają wyłączenie tego sędziego od rozpoznawania sprawy, w której pozwany jest stroną. Pozostali sędziowie nie pozostają za stronami procesu w takich stosunkach osobistych, które mogłyby wywołać wątpliwość co do ich bezstronności.W zażaleniu na to postanowienie pozwany Henryk C. wnosi o wyłączenie wszystkich pozostałych sędziów objętych jego wnioskiem i powołując się na treść oświadczeń sędziów L. i G. twierdzi, że przyznali podstawy uzasadniające ich wyłączenie. Nadto sędzia L. wydał już niekorzystny dla niego wyrok w innym procesie i dlatego nie powinien brać udziału w toczącej się obecnie sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Okoliczność, że Sąd Wojewódzki w Sieradzu wyłączył sędziów Sądu Rejonowego od rozpoznania sprawy karnej dotyczącej pomówienia sędziego tego Sądu Bogusławy C., nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w niniejszym procesie.Podstawą wyłączenia sędziów na wniosek strony jest przepis art. 49 kpc, wg którego tylko stosunki osobiste między sędzią i jedną ze stron, mogące wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 25 sierpnia 1971 r. (I CZ 121/71 - OSNCP 1972 poz. 55), należy odróżnić kontakty urzędowe, łączące sędziów z innymi osobami w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków zawodowych, od stosunków osobistych natury emocjonalnej lub gospodarczej. Tylko te drugie stosunki mają charakter osobistych w rozumieniu art. 49 kpc, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego.Do stosunków osobistych tego rodzaju nie jest również zaliczana zależność służbowa miedzy kierownikiem sądu i sędziami. Z oświadczeń sędziów wynika, że nie łączą ich ze stronami stosunki osobiste, uzasadniające ich wyłączenie. Sędziowie L. i G. wnieśli wprawdzie o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy, jednakże nie wskazali żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za słusznością ich stanowiska, dlatego Sąd Wojewódzki słusznie nie znalazł podstaw do ich wyłączenia.Dalsze powody, przytoczone w zażaleniu skarżącego, nie mogę odnieść skutku. Niezadowolenie skarżącego z treści orzeczeń wydanych przez poszczególnych sędziów i jego subiektywne przekonanie, że sędziowie ci są w stosunku do niego nieprzychylnie nastawieni, nie stanowią podstawy do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania kolejnych spraw dotyczących pozwanego.Z tych przyczyn zażalenie pozwanego podlega oddaleniu z mocy art. 387 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 kpcart. 387 kpcart. 397 § 2 kpc.§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.