IV CZ 120/82
PostanowienieIzba Cywilna1982-09-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sędzia był stroną w innym postępowaniu, w którym strona wnioskująca o wyłączenie była oskarżona o zniesławienie tego sędziego, uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy cywilnej, w której ta sama strona jest pozwanym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż Sąd Wojewódzki wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy karnej dotyczącej zniesławienia sędziego, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie cywilnej. Podstawą wyłączenia sędziów na wniosek strony są wyłącznie stosunki osobiste między sędzią a stroną, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Kontakty urzędowe nie są podstawą do wyłączenia.Stan faktyczny
Henryk C., pozwany w sprawie o opróżnienie lokalu, wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu. Jako podstawę podał, że w innej sprawie karnej, w której był oskarżony o zniesławienie sędziego Bogusławy C., doszło do wyłączenia sędziów. Twierdził, że pozostali sędziowie mogą być nieobiektywni ze względu na zależność służbową od prezesa sądu lub powiązania z sędzią C. Wniosek został częściowo uwzględniony przez Sąd Wojewódzki, który wyłączył sędziego C., ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Henryk C. złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN W. Łysakowski.Sędziowie SN: J. Szachułowicz, M. Zakrzewska (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 16 września 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Henryka C. o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I CO 5/32,postanawia:zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktyczneWnioskiem z dnia 18 marca 1982 r. Henryk C. pozwany w sprawie C 755/79 o opróżnienie lokalu mieszkalnego domagał się wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Sieradzu i przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.Powołując się na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu z dnia 5 marca 1982 r. wydane w sprawie karnej toczącej się przeciwko niemu z powodu zniesławienia sędziego Sądu Rejonowego w Sieradzu Bogusławy C., którym wyłączono sędziów Sądu Rejonowego i przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kaliszu, pozwany twierdził, że w toczącym się obecnie procesie cywilnym sędziowie Sądu Rejonowego w Sieradzu powinni być wyłączeni.Podstawą wyłączenia jest okoliczność, że Sąd Rejonowy w Kaliszu umorzył postępowanie karne o zniesławienie sędziego C., z czego nie był zadowolony prezes Sądu Rejonowego w Kaliszu, jako składający doniesienie.Pozostali sędziowie, podlegli mu służbowo, nie zechcą narazić się zarówno prezesowi, jak i Sędziemu C.Pozwany twierdził nadto, że na zastrzeżenia co do obiektywizmu sędziego T., która w innym postępowaniu karnym skazała go na grzywnę oraz do sędziego L., korzystającego z usług adw. P., pełnom. procesowego jego przeciwnika.Postanowieniem z dnia 4 czerwca 1982 r. Sąd Wojewódzki w Sieradzu wyłączył od udziału w sprawie sędziego C. i oddalił wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów.Sąd Wojewódzki stwierdził, że podniesione w oświadczeniu sędziego C. okoliczności dotyczące pomówienia jej przez pozwanego uzasadniają wyłączenie tego sędziego od rozpoznawania sprawy, w której pozwany jest stroną. Pozostali sędziowie nie pozostają za stronami procesu w takich stosunkach osobistych, które mogłyby wywołać wątpliwość co do ich bezstronności.W zażaleniu na to postanowienie pozwany Henryk C. wnosi o wyłączenie wszystkich pozostałych sędziów objętych jego wnioskiem i powołując się na treść oświadczeń sędziów L. i G. twierdzi, że przyznali podstawy uzasadniające ich wyłączenie. Nadto sędzia L. wydał już niekorzystny dla niego wyrok w innym procesie i dlatego nie powinien brać udziału w toczącej się obecnie sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Okoliczność, że Sąd Wojewódzki w Sieradzu wyłączył sędziów Sądu Rejonowego od rozpoznania sprawy karnej dotyczącej pomówienia sędziego tego Sądu Bogusławy C., nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w niniejszym procesie.Podstawą wyłączenia sędziów na wniosek strony jest przepis art. 49 kpc, wg którego tylko stosunki osobiste między sędzią i jedną ze stron, mogące wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 25 sierpnia 1971 r. (I CZ 121/71 - OSNCP 1972 poz. 55), należy odróżnić kontakty urzędowe, łączące sędziów z innymi osobami w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków zawodowych, od stosunków osobistych natury emocjonalnej lub gospodarczej. Tylko te drugie stosunki mają charakter osobistych w rozumieniu art. 49 kpc, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego.Do stosunków osobistych tego rodzaju nie jest również zaliczana zależność służbowa miedzy kierownikiem sądu i sędziami. Z oświadczeń sędziów wynika, że nie łączą ich ze stronami stosunki osobiste, uzasadniające ich wyłączenie. Sędziowie L. i G. wnieśli wprawdzie o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy, jednakże nie wskazali żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za słusznością ich stanowiska, dlatego Sąd Wojewódzki słusznie nie znalazł podstaw do ich wyłączenia.Dalsze powody, przytoczone w zażaleniu skarżącego, nie mogę odnieść skutku. Niezadowolenie skarżącego z treści orzeczeń wydanych przez poszczególnych sędziów i jego subiektywne przekonanie, że sędziowie ci są w stosunku do niego nieprzychylnie nastawieni, nie stanowią podstawy do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania kolejnych spraw dotyczących pozwanego.Z tych przyczyn zażalenie pozwanego podlega oddaleniu z mocy art. 387 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc.
Powiązane orzeczenia
- II PZ 15/66 1966-03-24Czy okoliczność sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?
- III AO 3/96 1997-01-10Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu od rozpoznania sprawy może być uwzględniony, gdy strona składająca wniosek sama przyznaje, że nie ma zastrzeżeń co do bezstronności części sędziów?
- I NO 27/19 2019-04-04Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, jeśli jego przeszłe relacje służbowe z osobami, których dotyczy sprawa, miały charakter zewnętrzny i nie wiązały się z n…
- V CZ 33/11 2011-07-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego może opierać się wyłącznie na subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności sędziego, bez wskazania konkretnych obiektywnych faktów?
- III CO 332/22 2022-05-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na formułowanych przez stronę zarzutach wobec sądu i sędziów, może uzasadniać wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu lub sędziów delegowanych, jeśli nie istnieją obiektywne po…
Powołane przepisy
art. 49 kpcart. 387 kpcart. 397 § 2 kpc.§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.