IV CO 4/62

UchwałaIzba Cywilna1962-02-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy w przypadku, gdy wartość przysporzenia dokonanego przez spadkodawcę na rzecz jednego z dwóch spadkobierców ustawowych przewyższa jego schedę, a wskutek tego nic ze spadku nie otrzymuje, dział spadku obejmujący nieruchomość rolną może nastąpić przez przyznanie nieruchomości pozostałemu spadkobiercy bez wniosku o jej przyznanie?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące działu spadku. W sytuacji, gdy wartość przysporzenia na rzecz jednego z dwóch spadkobierców przewyższa jego schedę, a w konsekwencji nic ze spadku nie otrzymuje, dział spadku obejmujący nieruchomość rolną może nastąpić przez przyznanie nieruchomości pozostałemu spadkobiercy. W specyficznej sytuacji konieczności wyjścia z niepodzielności spadkowej, wniosek o przyznanie nieruchomości od pozostałego spadkobiercy należy uznać za zbędny, nawet jeśli nie został formalnie złożony.

Stan faktyczny

Przed Sądem Najwyższym stanęło zagadnienie prawne dotyczące działu spadku. Dotyczyło ono sytuacji, w której jeden z dwóch spadkobierców ustawowych otrzymał od spadkodawcy przysporzenie przewyższające jego udział w spadku, co skutkowało tym, że nic ze spadku nie otrzymywał. Pytanie dotyczyło możliwości przyznania nieruchomości rolnej pozostałemu spadkobiercy bez formalnego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski.Sędziowie: S. Kałamajski (sprawozdawca), T. Tomaszewski.SentencjaW uzasadnieniu Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie prawne:"Czy w przypadku, gdy istnieje tylko dwóch spadkobierców ustawowych, a wartość przysporzenia dokonanego przez spadkodawcę na rzecz jednego spadkobiercy obowiązanego do wyrównania przewyższa schedę tego spadkobiercy, który wskutek tego nic ze spadku nie otrzymuje (art. 66 prawa spadkowego), dział spadku obejmujący nieruchomość rolną może nastąpić przez przyznanie nieruchomości rolnej pozostałemu spadkobiercy tylko w razie zgłoszenia przez niego wniosku o przyznanie tej nieruchomości (art. 162 § 1 postępowania spadkowego), czy też w specyficznej sytuacji, jaka wchodzi tu w grę, wniosek taki - zwłaszcza wobec konieczności wyjścia z niepodzielności spadkowej - należy uznać za zbędny?".

Powiązane orzeczenia

III CZP 60/83 1983-07-12Czy nieruchomość rolna należąca do spadku, nabyta przez jednego ze spadkobierców w drodze uwłaszczenia na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r., może być zaliczona na poczet jego schedy spadkowej w postępowaniu…
IV CSK 256/12 2013-05-16Czy przy podziale gospodarstwa rolnego, którego wartość ustalana jest na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, można obniżyć wysokość spłaty należnej jednemu ze spadkobierców, b…
1 CO 34/59 1960-02-27Jakie wytyczne powinny być stosowane przez sądy przy dokonywaniu działu spadku obejmującego nieruchomość rolną, uwzględniając interes społeczno-gospodarczy?
III CZP 18/77 1977-11-21Czy w przypadku, gdy jeden ze spadkobierców powołanych do dziedziczenia gospodarstwa rolnego nie spełnia warunków wymaganych do otrzymania spłaty, spłata ta przypada spadkobiercy otrzymującemu gospodarstwo rolne oraz poz…
2 CR 963/59 1960-02-11Czy sąd dokonujący działu spadku, przyznając gospodarstwo rolne jednemu ze spadkobierców i zasądzając spłaty na rzecz pozostałych, ma obowiązek oznaczyć termin i sposób ich uiszczenia, a zaniechanie tego obowiązku może p…

Powołane przepisy

art. 66art. 162 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.