IV CR 397/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Kałamajski (sprawozdawca).Sędziowie SN: K. Lipiński, J. Knap.SentencjaDekret z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. z 1953 r. Nr 11, poz. 40) normuje szczegółowo tryb postępowania w przypadku, gdy grunt niecałkowicie lub nienależycie zagospodarowany ma być przekazany do zagospodarowania jednemu z podmiotów wymienionych w art. 6. Unormowane są obowiązki prezydium gminnej rady narodowej w toku postępowania, właściwość tego prezydium, jak i właściwość prezydium powiatowej rady narodowej. W szczególności w myśl art. 6 prezydium gminnej rady narodowej nie decyduje o przekazaniu gruntu do zagospodarowania, lecz jedynie zgłasza wniosek o przekazanie gruntu do zagospodarowania do prezydium powiatowej rady narodowej, a dopiero prezydium powiatowej rady narodowej wydaje orzeczenie o przekazaniu gruntu w użytkowanie (art. 6 i 10). Jak już wyżej podano przekazanie gruntu pozwanego na rzecz strony powodowej nastąpiło wprawdzie z powołaniem dekretu z dnia 9 lutego 1953 r., lecz bez przestrzegania przepisów tego dekretu, w szczególności bez wniosku prezydium gminnej rady narodowej i bez decyzji prezydium pow. rady narodowej o przekazaniu gruntu pozwanego. W takich warunkach trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że strona powodowa nie może być uznana za użytkownika gruntu pozwanego na podstawie przepisów cytowanego dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. i wobec tego przepisy tego dekretu ani przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. nie mają w sprawie zastosowania.Uzasadniony jest więc wniosek, że Skarb Państwa po opuszczeniu działki przez pozwanego podjął się bez zlecenia pozwanego zagospodarowania działki, stał się więc prowadzącym cudze sprawy bez zlecenia, a w takim razie do stosunku między nim a pozwanym stosują się przepisy art. 115-122 k.z., jak to Sąd Wojewódzki przyjął, powołując się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w analogicznej sprawie 2 CR 159/57.Strona powodowa więc odpowiednio do art. 116 § 2 k.z. miała obowiązek pozwanemu działkę wydać, gdy on się zgłosił jesienią 1957 r., a stosownie do art. 116 § 3 k.z. ma obowiązek złożyć rachunek.Złożenie rachunków może wykazać saldo na korzyść jednej lub drugiej strony. Gdyby w sprawie niniejszej saldo złożonego rachunku wypadło na korzyść pozwanego, to żądanie pozwanego z tego tytułu naruszyłoby zasady współżycia społecznego w Państwie Ludowym (art. 3 popc) i nie mogłoby być uwzględnione. Do takiego stanowiska skłania to, że pozwany pozostawił działkę "na łasce losu", że przez czas swej nieobecności nie miałby z niej żadnej korzyści i że strona powodowa podjęła się zagospodarowania działki mając na względzie interes społeczny. Gdyby zaś złożony rachunek wykazał saldo na korzyść strony powodowej służyłoby jej roszczenie do pozwanego.