IV CSK 158/17

WyrokIzba Cywilna2017-10-12

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy jej uzasadnienie opiera się na oczywistej zasadności skargi wynikającej z pominięcia wniosków dowodowych mimo zmiany ustaleń faktycznych oraz na potrzebie wykładni przepisów prawa dotyczących zawinienia członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki i uwzględniania wierzytelności spornych przy ocenie stanu niewypłacalności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Ustalenie faktów i ocena dowodów, w tym dopuszczalność wniosków dowodowych, nie mogą być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym, a ocena winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość ma charakter wybitnie subiektywny i zależy od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy. Ponadto, kwestia uwzględniania wierzytelności spornych przy ocenie stanu niewypłacalności spółki nie budzi wątpliwości prawnych, a ich wyłączenie mogłoby zniweczyć funkcję ochronną obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się orzeczenia pozbawienia uczestnika prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w spółkach. Uczestnik złożył skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał oczywistą zasadność skargi wynikającą z pominięcia wniosków dowodowych mimo zmiany ustaleń faktycznych oraz potrzebę wykładni przepisów prawa upadłościowego dotyczących zawinienia członka zarządu i uwzględniania wierzytelności spornych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika B. G. na rzecz wnioskodawcy T. M. kwotę 240 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 158/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku T. M. i S. D. przy uczestnictwie B. G. i A. G. o orzeczenie pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania B. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt XII Ga (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika B. G. na rzecz wnioskodawcy T. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze 2 kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołano się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie na jej tle potrzeby wykładni prawa. Oczywista zasadność skargi ma wynikać z pominięcia przez Sąd II instancji wniosków dowodowych mimo zmiany ustaleń co do stanu faktycznego. Trzeba jednak zaznaczyć, że ustalenie faktów i ocena dowodów, z czym nierozerwanie wiąże się ocena i ewentualna dopuszczalność wniosków dowodowych, w ogóle nie mogą być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym, a więc tym bardziej świadczyć o oczywistej zasadności skargi, co miałoby przemawiać za przyjęciem jej do rozpoznania. Co więcej, nieuwzględnienie tych wniosków w tej sprawie nie jest oczywiście nieprawidłowe. Pierwszy przypadek wskazanej we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania potrzeby wykładni przepisów prawa dotyczy art. 373 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego w kontekście oceny, czy w konkretnym przypadku naruszenie przez członka zarządu spółki obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości było zawinione. W szczególności zdaniem skarżącego wymaga oceny, czy podejmowanie przez członka zarządu czynności zmierzających do poprawy sytuacji spółki, a zwłaszcza uzyskanie prywatnej opinii biegłego na podstawie dokonanego przez niego zlecenia, że spółka nie jest niewypłacalna, uzasadnia przyjęcie braku jego winy. Ocena winy w każdym przypadku i w każdych okolicznościach ma charakter wybitnie subiektywny, zatem zależy od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, nie da się zaś in abstracto przyjąć, że coś taką winę wyłącza. Dotyczy to obu okoliczności podniesionych w skardze kasacyjnej. In concreto, jeśli uzna tak sąd meriti, oczywiście mogą one przemawiać za wyłączeniem odpowiedzialności członka zarządu, natomiast co do zasady nie można przyjąć, aby taką odpowiedzialność wyłączały, bo wówczas łatwo można sobie wyobrazić, że członkowie zarządu celowo i nieuczciwie uzyskiwaliby opinie, że stan niewypłacalności spółki nie zachodzi, aby a limine wyłączyć swoją odpowiedzialność. Nie zachodzi zatem wskazana przez skarżącego potrzeba wykładni prawa przez Sąd Najwyższy, a jeśli skarżący ma zastrzeżenia co do wykładni ad casum, to może je ująć wyłącznie w postaci zarzutów kasacyjnych. Drugi przypadek wskazanej we wniosku potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa dotyczy art. 11 prawa upadłościowego i pytania o to, czy 3 oceniając wystąpienie stanu niewypłacalności spółki należy uwzględniać wierzytelności sporne. Kwestia ta również nie budzi wątpliwości. Po pierwsze, powołany przepis ich samodzielnie nie reguluje, nie ma zatem podstaw do ich wyłączania. Po drugie, ich wyłączenie w istocie zniweczyłoby funkcję ochronną obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, ponieważ wystarczyłoby, aby członek zarządu, choćby bezpodstawnie, uznał konkretne wierzytelności za sporne, aby w jego ocenie nie dochodziło do spełnienia przesłanej niewypłacalności spółki. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 373 ust. 1art. 11§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy