IV CSK 16/18

Sygn. akt IV CSK 16/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Z. W. przeciwko S. w G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700,00 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej, drugiej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, 3 nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.). Przedstawiony przez skarżącego problem został ujęty w pytaniu: „czy rozwiązanie przez zleceniodawcę odpłatnej umowy zlecenia dotyczącej prowadzenia przez zleceniobiorcę postępowań sądowych i egzekucyjnych za wynagrodzeniem (w wysokości zasądzonych przez sądy i komorników kosztów zastępstwa procesowego) skutkuje wyłączeniem stosowania art. 746 § 1 zd. 2 k.c. i przejęciem przez zleceniodawcę obowiązku prowadzenia tych postępowań w okresie po rozwiązaniu umowy zlecenia oraz jakie znaczenie w tym kontekście mają zdarzenia uniemożliwiające egzekucję (takie jak umorzenie postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji) lub czynności obejmujące zbycie przez zleceniodawcę wierzytelności z tytułów wykonawczych obejmujących zasądzone koszty zastępstwa procesowego”. Zdaniem skarżącego, wyjaśnienia wymaga również, czy zapłata wynagrodzenia należnego zleceniobiorcy za czynności wykonane przez niego do dnia rozwiązania umowy może być uzależniona od wyegzekwowania tego wynagrodzenia przez zleceniodawcę w okresie po rozwiązaniu umowy czy też strony powinny rozliczyć się ze sobą z dniem rozwiązania umowy bez uzależniania takiego rozliczenia od faktu wyegzekwowania bądź niewyegzekwowania zasądzonych kosztów zastępstwa. Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie niniejszej zachodzi potrzeba wykładni art. 365 § 1 i 366 k.p.c. Przedstawione w skardze wątpliwości nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego, lecz związane są jedynie z zastrzeżeniami skarżącego co do prawidłowości dokonanej przez Sąd drugiej instancji wykładni umowy, na której skarżący opierał swoje żądania. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. 4 Ubocznie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat granic mocy wiążącej prawomocnych wyroków (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 7 kwietnia 2016 r., III CSK 276/15, nie publ.; z dnia 9 września 2015 r., IV CSK 726/14, nie publ.; z dnia 13 października 2017 r., I CSK 46/17, nie publ.; z dnia 30 maja 2017 r., II PK 125/16, nie publ.; z dnia 15 stycznia 2015 r., IV CSK 181/14, nie publ.). Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej na to, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszeń prawa procesowego. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw