IV CSK 169/16

WyrokIzba Cywilna2016-10-20

Skład orzekający: Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywista zasadność jej wniesienia w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał, że zachodzi oczywista zasadność skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta jest spełniona tylko wtedy, gdy naruszenie prawa jest widoczne na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, i przesądza o wadliwości orzeczenia. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi nie może polegać na kwestionowaniu oceny materiału dowodowego przez sąd drugiej instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca uzyskał postanowienie o ustanowieniu służebności przesyłu na gruntach uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na rzekomą oczywistą zasadność, wskazując na pominięcie przez sąd okoliczności dotyczących obniżenia wartości nieruchomości i wpływu służebności na sposób korzystania z niej oraz na bezpodstawne niedopuszczenie opinii uzupełniającej biegłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 169/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku P. Spółki Akcyjnej w K. przy uczestnictwie W. K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 W. K. - uczestnik postępowania w sprawie z wniosku P. S.A. z siedzibą w K. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 września 2015 r. oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 30 marca 2015 r., którym ustanowiono na rzecz wnioskodawcy służebność przesyłu na gruntach należących do skarżącego, za ustalonym wynagrodzeniem. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący oparł wniosek na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że Sąd Okręgowy w S. pominął część okoliczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. tę, że ustanowienie żądanej służebności nie tylko obniża wartość nieruchomości skarżącego, ale też wpływa na sposób korzystania z niej. W ocenie uczestnika postępowania 3 sąd odwoławczy bezpodstawnie nie dopuścił uzupełniającej opinii biegłego z zakresu szacowania wartości nieruchomości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia. Uzasadnienie wniosku przedstawione przez skarżącego nie odpowiada tym wymaganiom. Nie wskazano w nim nawet przepisów prawa, których naruszenie miałoby doprowadzić - jego zdaniem - oczywistej zasadności wnoszonej skargi. Ponadto przedstawiono własne stanowisko co do stanu faktycznego, odmienne od podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a znacząca część motywów sprowadza się do niedopuszczalnej polemiki z oceną materiału dowodowego przeprowadzoną przez sąd drugiej instancji (art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 a contrario w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4art. 3983 § 3§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy