IV CSK 18/14
WyrokIzba Cywilna2014-06-06
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c., a tym samym czy katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechanicznego, określony w § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r., obejmuje naruszenie tych dóbr osobistych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje ugruntowany pogląd, iż najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 w związku z art. 24 § 1 k.c., gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu. Ponadto, § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c.Stan faktyczny
Powód dochodził zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku ze śmiercią ojca w wypadku samochodowym. Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące objęcia ochroną dóbr osobistych więzi rodzinnych oraz zakresu ochrony ubezpieczeniowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 18/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa D. B. przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013 r. zasądził na rzecz powoda od P. […] SA z siedzibą w W., na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c., kwotę 80 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę jakiej powód doznał z powodu śmierci ojca, który zginął w wypadku samochodowym w dniu 6 grudnia 2003 r. Apelacja pozwanego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 2013 r. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenie art. 448 w związku z art. 23 i art. 24 k.c. oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polegające na konieczności ustalenia, czy określony w § 10 w/w rozporządzenia Ministra Finansów katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechanicznego obejmuje naruszenie dóbr osobistych oraz czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Powołanie się na tę przesłankę wymaga od skarżącego sformułowania zagadnienia prawnego, a ponadto przedstawienie argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych i jego istotności z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Nie można przy tym twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli w orzecznictwie doszło do wykładni powołanych w zagadnieniu przepisów, w szczególności gdy Sąd Najwyższy wyraził już kilkakrotnie jednolity pogląd w kwestii prawnej wskazanej przez skarżącego, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 (Biul. SN 2010, nr 10, s. 11, OSNC-ZD 2011, nr B, poz. 42), uznał, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w związku z art. 24 § 1 k.c.
3 zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Stanowisko to potwierdzone zostało w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 10 listopada 2010 r., II CSK 248/10 (OSNC-ZD 2011, nr B, poz. 44), z dnia 11 maja 2011 r., I CSK 621/10 (niepubl.) oraz z dnia 15 marca 2012 r., I CSK 314/11, a także w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 (OSNC 2012, nr 1, poz.10). W uchwale z dnia 7 listopada 2012 r., III CZP 67/12 (OSNC 2013, nr 4, poz. 45) Sąd Najwyższy uznał ponadto, że przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (Dz.U. Nr 26, poz. 310 ze zm.) nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. Wprawdzie w skardze kasacyjnej przywołane zostały jednostkowe orzeczenia sądów powszechnych sprzeczne z ukształtowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, nie ma jednak podstaw do uznania, że nadal istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa w tym zakresie. Z przedstawionych przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą – zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. – Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 w związku art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz na podstawie § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 42/14 2014-09-09Czy naruszenie dóbr osobistych oraz więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w kontekście szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechanicznego?
- IV CSK 725/13 2014-05-29Czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w związku z naruszeniem dóbr osobistych, gdy śmierć osoby bliskiej nastąpiła w wyniku wypadku komunikacyj…
- I CSK 621/10 2011-05-11Czy najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce prze…
- III CZP 2/14 2014-06-27Czy osobie najbliższej przysługuje z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę wynikającą z naruszenia jej dobra o…
- I NSNC 140/21 2022-04-05Czy naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej, spowodowane deliktem, może uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., nawet jeśli poszkodowany przyczynił się do wypadku?
Powołane przepisy
art. 448 KCart. 24 KCart. 448art. 23art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 24 § 1 KCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy