IV CSK 725/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-29
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w związku z naruszeniem dóbr osobistych, gdy śmierć osoby bliskiej nastąpiła w wyniku wypadku komunikacyjnego przed wejściem w życie przepisu art. 446 § 4 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwestia podstawy prawnej domagania się zadośćuczynienia w związku ze śmiercią osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r., była już rozważana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który przyjmował art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę spowodowaną śmiercią matki i żony w wypadku komunikacyjnym. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny przyznali powodom zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. Pozwany ubezpieczyciel złożył skargę kasacyjną, podnosząc, że wskazane przepisy nie mogą stanowić podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 725/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa A. Ł. i M. Ł. przeciwko P. Spółce Akcyjnej w W. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Pozwany ubezpieczyciel złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 sierpnia 2013 r., w którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 sierpnia 2013 r. W wyroku tym przyznano obojgu powodom odpowiednie zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę spowodowaną śmiercią matki i żony w wypadku komunikacyjnym w dniu 17 czerwca 2003 r. Obojgu powodom przyznano zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. W skardze kasacyjnej pozwany podnosił naruszenie § 10 rozporządzenia MF z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności Cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (…) (Dz.U. nr 26, poz. 310 ze zm.) i art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. Zdaniem skarżącego, te ostatnie przepisy nie mogą stanowić podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła w wyniku czynu niedozwolonego (wypadku komunikacyjnego) przed wejściem w życie przepisu art. 446 § 4 k.c. Motywując przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, czy określony w § 10 rozporządzenia MF z dnia 24 marca 2000 r. katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechanicznego „obejmuje naruszenie dóbr osobistych oraz czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste, podlegającego ochronie na podstawie art. 448 k.c.” (s. 2, 4-5 skargi). Zdaniem skarżącego, problem ten nie jest jednolicie rozstrzygnięty w orzecznictwie, przy czym przeważają wyroki przyjmujące w tym względzie negatywne stanowisko. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, treść skargi kasacyjnej i zawartą w nim prawną motywację wniosku o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz odpowiedź powodów na skargę (k. 160 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku skarżącego - nie wystąpiła przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwestia podstawy prawnej domagania się zadośćuczynienia
3 w związku ze śmiercią osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym (gdy śmierć nastąpiła jeszcze przed dniem 3 sierpnia 2008 r.) była rozważana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przyjmowano tu istotnie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, Biuletyn SN 2010, z. 10, s. 11 i inne rozstrzygnięcia podane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku np. z dnia 15 marca 2012 r., I CSK 314/11 nie publ., oraz w odpowiedzi na skargę; s. 161 akt sprawy). Sąd Najwyższy dokonał ponadto przekonywającej wykładni § 10 rozporządzenia MF z dnia 24 marca 2000 r. (por. uchwała z dnia 7 listopada 2012, III CZP 87/12 OSNC 2013, z. 4, poz. 45) i nie wyłączył z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność także na podstawie art. 448 k.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. uznał, że w związku z brakiem potrzeby rozważania wskazanego zagadnienia prawnego należało odmówić przyjęcia złożonej skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6, 13 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. nr 163, poz. 1248 ze zm.). aw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 307/09 2010-01-14Czy naruszenie dóbr osobistych członków rodziny w wyniku śmierci osoby bliskiej może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie…
- IV CSK 623/13 2014-04-10Czy w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową najbliższych członków rodziny osoby zmarłej w wyniku wypadku komunikacyjnego, który nastąpił przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c., Sąd Najwyższy przyjmie…
- I NSNC 140/21 2022-04-05Czy naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej, spowodowane deliktem, może uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., nawet jeśli poszkodowany przyczynił się do wypadku?
- IV CSK 18/14 2014-06-06Czy więzi rodzinne łączące rodziców i syna stanowią dobra osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c., a tym samym czy katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechaniczn…
- I CSK 537/13 2014-04-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce przed wpr…
Powołane przepisy
art. 448 KCart. 24 KCart. 23art. 446 § 4 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPC§ 10§ 4§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy