IV CSK 185/19

Sygn. akt IV CSK 185/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa W. W. przeciwko H. C. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz adw. A. K. K. kwotę 3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 6 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił w przeważającej części apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 10 2 kwietnia 2018 r., w którym oddalono jego żądania ustalenia nieważności dwóch aktów notarialnych sporządzonych przez pozwaną jako notariusza, ewentualnie - zapłaty odszkodowania. Pozwany wniósł o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od tego orzeczenia z uwagi na jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi. Przeprowadzona przez Sąd Najwyższy analiza nie pozwala przyjąć, aby skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; 3 z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Skarżący nie wykazał oczywistej wadliwości orzeczenia Sądu Apelacyjnego we wskazanym wyżej rozumieniu. Z zaaprobowanych przez Sąd Apelacyjny ustaleń Sądu Okręgowego wynika wprost, że asesor notarialny, przed którym doszło do zawarcia spornej umowy darowizny z 3 grudnia 2007 r., rep. A nr (…), wyjaśnił przystępującym do aktu stronom (w tym powodowi) wszelkie zagadnienia i wątpliwości związane z jego treścią, a powoda nikt nie przymuszał do zawarcia umowy. Art. 39813 § 2 k.p.c. stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, co oznacza m.in., że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą opierać się na założeniach sprzecznych z tymi ustaleniami. Skarga kasacyjna w znacznej części opiera się zaś na twierdzeniach niemających odzwierciedlenia w ustaleniach faktycznych sądów albo też pozostającymi z nimi w sprzeczności, przy czym należy podkreślić, że skarżący nie podnosił zarzutów naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy. Co więcej, twierdzenia skarżącego co do okoliczności faktycznych, jak w szczególności to, że przy zawieraniu umowy w formie aktu notarialnego wielokrotnie podkreślał, iż jest ona sporządzana niezgodnie z jego wola, wydają się nieprawdopodobne i sprzeczne z zachowaniem samego skarżącego, który jednak umowę podpisał. Za oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej trudno uznać również zawarte w niej stwierdzenie, zgodnie z którym notariusz nie pouczył powoda o braku przymusu przystępowania do aktu notarialnego. Brak przymusu dokonywania czynności prawnych jest ogólną zasadą prawa cywilnego i nie wymaga przypominania przez notariusza Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. Kwota zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu adwokata w wysokości wynikającej z § 2 pkt 6, w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu 4 kasacyjnym przyznano na podstawie § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z i § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). aj