IV CSK 188/19

WyrokIzba Cywilna2019-09-26

Skład orzekający: Joanna Misztal-Konecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na odmiennej wykładni umowy przez skarżącego, a nie na oczywistym naruszeniu prawa przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że instytucja przedsądu (art. 3989 K.p.c.) ma na celu selekcję spraw pod kątem rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 K.p.c.) dotyczy sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z przepisami prawa lub wydane zostało w wyniku oczywistej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, co musi być dostrzegalne bez głębszej analizy jurydycznej.
Stan faktyczny
Powód Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa dochodził zapłaty od pozwanej spółki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego uwzględniającego powództwo. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, powołując się na jej oczywistą zasadność. Skarżąca argumentowała, że dochodzenie odsetek ustawowych przy jednoczesnym przeliczeniu ceny nieruchomości i zarachowaniu rat stanowi nieuzasadnione przysporzenie majątkowe po stronie powoda.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 188/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. przeciwko A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 12 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. od wyroku Sądu Okręgowego w T., w którym tenże Sąd uwzględnił powództwo Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. o zapłatę kwoty 108 257,63 zł z odsetkami. 2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła pozwana, powołując się na jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona wart. 3989 K.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może 3 być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. 4. Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ dochodzenie odsetek ustawowych przy jednoczesnym przeliczeniu ceny nieruchomości z zastosowaniem miernika naturalnego na dzień 31 grudnia 2012 r., a następnie zarachowanie na poczet tak ustalonej ceny rat uiszczonych przez pozwaną, stanowi nieuzasadnione przysporzenie majątkowe po stronie powoda i powoduje osiągnięcie przez niego korzyści, która w świetle zasad współżycia społecznego jest rażąco niesprawiedliwa. 5. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.). Jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, to skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zamieścić wywód prawny wykazujący takie kwalifikowane naruszenie prawa. Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2013 r., II CSK 437/12, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2019 r., I CSK 501/18, 4 niepubl.). Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczy bowiem sytuacji, w której zarzucane naruszenie spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2018 r., IV CSK 599/17, niepubl.). 6. Skarżąca nie przedstawiła przekonujących argumentów świadczących o występowaniu w sprawie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Argumentacja podana w skardze koncentruje się na przedstawieniu własnej, odmiennej niż przyjęta przez Sądy orzekające w sprawie, wykładni § 5 i § 10 umowy sprzedaży zawartej pomiędzy stronami w dniu 24 maja 2004 r. i wskazaniu, że dochodzenie odsetek ustawowych przy jednoczesnym przeliczeniu ceny nieruchomości z zastosowaniem miernika naturalnego, a następnie zarachowanie na poczet tak ustalonej ceny rat uiszczonych przez pozwanego, stanowi nieuzasadnione przysporzenie majątkowe po stronie powoda. Skarżąca w swoich rozważaniach pomija jednak, że przeliczenie ceny sprzedaży nieruchomości na podstawie miernika naturalnego było związane z naruszeniem przez skarżącą postanowień umowy, tj. niepowstrzymaniem się przez skarżącą od zbycia nieruchomości lub jej części na rzecz osób trzecich przed zapłaceniem całej ceny zakupu. W związku z tym naruszeniem doszło do postawienia w stan wymagalności wszystkich pozostałych do zapłaty rat. Natomiast odsetki za opóźnienie powstały w wyniku niedokonania przez skarżącą w umówionym terminie 7 dni zapłaty na rzecz powoda niezapłaconej części ceny. Skarżąca pomija również, że nie poinformowała powódki o zbyciu objętej umową nieruchomości i doprowadziła do sytuacji, w której powódka dokonywała rozliczeń ratalnych, w błędnym przekonaniu, iż do takiej sprzedaży nie doszło. Całość wywodów zawartych w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca przedstawia własną, korzystną dla niej propozycję oceny roszczenia powódki. Ocena taka nie pozwala jednak na przyjęcie, że w sprawie doszło do widocznego prima facie, bez potrzeby dokonywania głębszej analizy, naruszenia przepisów prawa, które doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżąca nie wykazała więc, że w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 5 7. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 K.p.c.art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 98art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy